Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang lấy ý kiến đối với hồ sơ dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố quy định nội dung và mức chi cho các cuộc thi, hội thi về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn. Dự thảo được xây dựng nhằm thay thế Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND, cập nhật quy định pháp luật mới, mở rộng phạm vi áp dụng và tạo cơ sở thống nhất để khuyến khích phong trào sáng tạo của Thành phố.
I. Sự cần thiết ban hành Nghị quyết
1. Cơ sở chính trị
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia có quan điểm chỉ đạo: “Triển khai sâu rộng phong trào "học tập số", phổ cập, nâng cao kiến thức khoa học, công nghệ, kiến thức số trong cán bộ, công chức và Nhân dân; các phong trào khởi nghiệp, sáng tạo, cải tiến nâng cao hiệu quả công việc, năng suất lao động, khơi dậy tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, phát huy trí tuệ Việt Nam thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia …”.
Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04 tháng 5 năm 2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân cũng xác định: “ … Thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong toàn xã hội; nuôi dưỡng và khuyến khích tinh thần kinh doanh, đổi mới sáng tạo của mọi người dân …”.
Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới cần: “tập trung xây dựng pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo hành lang pháp lý cho những vấn đề mới”; “Đổi mới tư duy, định hướng xây dựng pháp luật theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực phát triển”.
2. Cơ sở pháp lý
- Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15.
- Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15
- Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15
- Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15
- Nghị định số 265/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
- Thông tư số 39/2025/TT-BKHCN của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết và hướng dẫn về lập dự toán, quản lý sử dụng và quyết toán một số nội dung chi ngân sách nhà nước thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
- Thông tư số 27/2018/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chế độ tài chính cho hoạt động tổ chức Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam, Hội thi sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng.
3. Cơ sở thực tiễn
3.1. Kết quả thực hiện Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND ngày 13/7/2019 của Hội đồng nhân dân Thành phố:
- Giải thưởng Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp thành phố được tổ chức hàng năm; từ năm 2018 đến năm 2024 đã thu hút 1.951 hồ sơ của 4 nhóm đối tượng tham gia (doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tác phẩm truyền thông, giải pháp đổi mới sáng tạo và cá nhân, tổ chức hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp) đối với các lĩnh vực: giáo dục, chuyển đổi số trong giáo dục, du lịch, y tế, tài chính, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo trong khu vực công, trí tuệ nhân tạo, phát triển bền vững, công nghiệp văn hóa…, trong đó 71 hồ sơ đã được trao giải. Kinh phí tổ chức và trao giải trung bình khoảng 1,5 tỷ đồng/năm. Đồng thời, các cá nhân, doanh nghiệp có các giải pháp đạt giải của Giải thưởng này là một trong các tiêu chí (đạt giải thưởng chuyên ngành) để tham gia xét tặng Giải thưởng Sáng tạo Thành phố được tổ chức 03 năm/lần.
- Hội thi Sáng tạo kỹ thuật thành phố được tổ chức 02 năm/lần, từ năm 2019 đến năm 2025 đã xét trao giải cho 128 giải pháp với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách thành phố là 4,1 tỷ đồng (4 lần tổ chức). Đồng thời, các giải pháp đạt giải của Giải thưởng này là một trong các tiêu chí (đạt giải thưởng chuyên ngành) để tham gia xét tặng Giải thưởng Sáng tạo Thành phố được tổ chức 03 năm/lần.
- Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng thành phố được tổ chức hàng năm, từ năm 2019 đến năm 2025 đã xét trao giải cho 296 mô hình, sản phẩm với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách thành phố là 2,4 tỷ đồng (7 lần tổ chức).
- Giải thưởng Sáng chế thành phố được tổ chức 02 năm/lần, từ năm 2019 đến năm 2025 đã xét trao giải cho 16 sáng chế/giải pháp hữu ích với tổng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách thành phố là 380.130.648 đồng (2 lần tổ chức).
3.2. Hiện nay trên địa bàn thành phố có một số cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo do Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao tổ chức nhưng chưa được ngân sách hỗ trợ kinh phí. Cụ thể như sau:
- Cuộc thi “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao” do Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao đã tổ chức 07 cuộc thi về đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (từ năm 2017 đến năm 2023). Cuộc thi đã thu hút hơn 120.000 lượt quan tâm theo dõi và hơn 500 dự án đăng ký tham gia; tổng kinh phí 5.217.892.000 đồng với 56 giải thưởng. Trong đó, Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao trực thuộc Ban Quản lý đã hỗ trợ ươm tạo và thương mại sản phẩm cho 35 doanh nghiệp với hơn 120 sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế.
- Cuộc thi “Thiết kế vi mạch cho đô thị thông minh” do Ban Quản lý Khu công nghệ cao đã tổ chức từ năm 2023 đến năm 2025 đã xét trao giải cho 15 dự án với tổng kinh phí là 1.044.161.080 đồng.
Từ các căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên; cần thiết phải ban hành Nghị quyết quy định về nội dung và mức chi cho các cuộc thi, hội thi về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh thay thế Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND ngày 13/7/2019 của Hội đồng nhân dân Thành phố.
II. Nội dung cơ bản bao gồm:
Nội dung dự thảo Nghị quyết gồm 06 điều. Gồm có:
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh;
Điều 2. Đối tượng áp dụng;
Điều 3. Nội dung và mức chi;
Điều 4. Nguồn kinh phí thực hiện;
Điều 5. Tổ chức thực hiện;
Điều 6. Hiệu lực thi hành.
1. Về quy định nội dung và mức chi cho các cuộc thi, hội thi về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (được quy định tại Điều 3). So với Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND, dự thảo nghị quyết đã:
- Bổ sung đối tượng mới và lồng ghép Giải thưởng Sáng chế Thành phố và Giải thưởng Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp Thành phố vào “các cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo thuộc ngành, lĩnh vực của Thành phố” để phù hợp với quy định của Thông tư số 39/TT-BKHCN của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.
- Về mức chi trao giải đối với “các cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo thuộc ngành, lĩnh vực của Thành phố” bằng với mức chi của Hội thi sáng tạo kỹ thuật Thành phố, cụ thể như sau:
“c) Các cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo thuộc ngành, lĩnh vực của Thành phố:
- Giải nhất: mức chi tiền thưởng 40 triệu đồng/giải.
- Giải nhì: mức chi tiền thưởng 32 triệu đồng/giải.
- Giải ba: mức chi tiền thưởng 24 triệu đồng/giải.
- Giải khuyến khích: mức chi tiền thưởng 8 triệu đồng/giải.”
2. Về tổ chức thực hiện (được quy định tại Điều 5)
So với Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND, dự thảo nghị quyết đã:
Bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân Thành phố: ban hành quy chế xét tặng giải thưởng các cuộc thi, hội thi nhằm bảo đảm việc triển khai thống nhất, công khai, minh bạch. Quy định này để phù hợp với quy định tại đoạn d1 điểm d khoản 9 Điều 39 Thông tư số 39/2025/TT-BKHCN “d1) Căn cứ theo điều kiện cụ thể, các Bộ, cơ quan trung ương, các địa phương, đơn vị cơ sở xây dựng kế hoạch tổ chức và quy chế xét tặng giải thưởng cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thuộc các ngành, lĩnh vực, tại các địa phương, đơn vị cơ sở theo quy định tại Nghị định 263/2025/NĐ-CP”.
3. Về hiệu lực thi hành (được quy định tại Điều 6)
So với Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND, dự thảo nghị quyết mới đã bổ sung thời điểm có hiệu lực của nghị quyết mới và quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý thống nhất để các cơ quan, đơn vị thực hiện.
Nguyễn Tuyết