Gỡ điểm nghẽn chính sách thuế, TP.HCM tăng tốc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

TP.HCM đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo hướng đồng bộ và có chiều sâu, với trọng tâm là chính sách ưu đãi thuế và chuẩn hóa thủ tục hành chính. Việc cụ thể hóa các quy định mới đang góp phần tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, đồng thời mở rộng dư địa phát triển cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia hệ sinh thái.

Chiều 30/3/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp với Thuế TP.HCM tổ chức hội nghị hướng dẫn thực hiện chính sách miễn thuế theo Nghị quyết số 98/2023/QH13, Nghị quyết số 198/2025/QH15 và Nghị quyết số 31/2024/NQ-HĐND.

Làm rõ chính sách miễn thuế – tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Theo đại diện Thuế TP.HCM, ông Phan Đình Thắng - Phòng Nghiệp vụ, dự toán, pháp chế cho biết, các chính sách miễn thuế theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 198/2025/QH15 được ban hành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái.

Ông Phan Đình Thắng - Phòng Nghiệp vụ, dự toán, pháp chế, đại diện Thuế TP.HCM trình bày nội dung hướng dẫn tại hội nghị.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, theo Nghị quyết 98, thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát sinh trên địa bàn TP.HCM được miễn thuế trong thời hạn 5 năm kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế. Đồng thời, thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp, quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cũng thuộc diện được miễn thuế, trừ trường hợp chuyển nhượng chứng khoán theo quy định của Luật Chứng khoán.

Các lĩnh vực được áp dụng ưu đãi bao gồm thương mại điện tử, công nghệ tài chính, logistics, y tế và chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp công nghệ cao, phát triển bền vững, chuyển đổi số và an ninh mạng.

Về điều kiện, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phải được thành lập và hoạt động theo quy định pháp luật, có trụ sở trên địa bàn TP.HCM, được cấp giấy chứng nhận đăng ký lần đầu từ ngày 01/01/2020 trở về sau, chưa là công ty đại chúng, hoạt động trong lĩnh vực ưu tiên và có doanh thu từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đạt tối thiểu 30% tổng doanh thu. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế theo quy định.

Đại biểu trao đổi, đặt câu hỏi liên quan đến chính sách và thủ tục đổi mới sáng tạo tại hội nghị.

Theo Nghị quyết 198, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp được miễn thuế trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, với điều kiện khoản thu nhập này được xác định theo quy định của pháp luật và được hạch toán riêng; thời gian ưu đãi được tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế (trường hợp chưa phát sinh thu nhập chịu thuế trong 3 năm đầu thì tính từ năm thứ 4).

Đối với cá nhân, theo Nghị quyết 98, thu nhập từ chuyển nhượng vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế nếu đáp ứng điều kiện về thời gian tham gia hoặc đầu tư theo quy định. Đồng thời, thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt làm việc trong các tổ chức, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được miễn thuế trong thời hạn 5 năm.

Chuẩn hóa thủ tục công nhận – hoàn thiện hành lang pháp lý cho hệ sinh thái

Tiếp nối chương trình, hội nghị tiếp theo tập trung hướng dẫn các thủ tục công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP, góp phần làm rõ quy trình, điều kiện và chuẩn hóa việc triển khai trên thực tế.

Bà Trần Thị Kim Liên - Phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM hướng dẫn thủ tục hành chính trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố.

Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết, Sở là cơ quan đầu mối tiếp nhận, thẩm định và cấp Giấy công nhận đối với các đối tượng như trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, cùng đội ngũ chuyên gia và nhà đầu tư trong phạm vi quản lý của Thành phố.

Về nguyên tắc thực hiện, tổ chức, cá nhân thực hiện cơ chế tự kê khai và chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ; cơ quan nhà nước chỉ kiểm tra tính hợp lệ. Giấy công nhận được cấp dưới dạng bản giấy hoặc điện tử, có giá trị pháp lý như nhau và có thời hạn hiệu lực 5 năm.

Đối với tiêu chí công nhận, từng nhóm đối tượng được quy định cụ thể. Ví dụ, trung tâm đổi mới sáng tạo phải có tối thiểu 7 nhân sự cơ hữu, trong đó ít nhất 50% có trình độ đại học trở lên, đồng thời hằng năm hỗ trợ tối thiểu 10 doanh nghiệp và đạt doanh thu trực tiếp từ 5 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phải có khả năng tăng trưởng doanh thu tối thiểu 20% trong 2 năm liên tiếp và có dự án được đầu tư hoặc cam kết đầu tư.

Về hồ sơ, tổ chức, cá nhân cần chuẩn bị văn bản đề nghị công nhận theo mẫu, thuyết minh theo từng loại hình và các tài liệu minh chứng chứng minh đáp ứng tiêu chí; hồ sơ có thể nộp trực tiếp hoặc trực tuyến qua cổng dịch vụ công.

Quy trình giải quyết được hướng dẫn rõ với các mốc thời gian cụ thể: kiểm tra tính hợp lệ trong 5 ngày làm việc, thẩm định trong 15 ngày; trường hợp cần bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của hội đồng, thời gian giải trình tối đa 15 ngày.

Ngoài ra, hội nghị cũng hướng dẫn các trường hợp cấp lại, chấm dứt hoặc hủy bỏ hiệu lực Giấy công nhận; trong đó, nếu tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin sai lệch hoặc không còn đáp ứng tiêu chí, Giấy công nhận sẽ bị thu hồi và phải hoàn trả các ưu đãi đã được hưởng theo quy định.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận trực tiếp về điều kiện công nhận, cách chuẩn bị hồ sơ và quy trình thực hiện; những vướng mắc được đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM giải đáp, hướng dẫn cụ thể. Qua đó, Sở cũng nhấn mạnh về việc nắm chắc quy định, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng quy trình là yếu tố quyết định để tổ chức, cá nhân được công nhận và tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Nguyễn Tuyết