Liên kết “ba nhà”: chìa khóa để TP.HCM bước vào chuỗi giá trị bán dẫn

Chiều 20/3, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP.HCM phối hợp với Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn TP.HCM (HSIA) tổ chức hội thảo “Kết nối ba nhà trong xây dựng chính sách, nghiên cứu, đào tạo và phát triển sản phẩm điện tử, bán dẫn tại TP.HCM”.

Ông Nguyễn Hữu Yên – Phó Giám đốc Sở KH&CN TP.HCM (bên trái ngoài) cùng ThS. Lê Huỳnh Lân – Phó Chủ tịch HSIA (bên phải ngoài) trao quà tri ân các diễn giả tham gia hội thảo.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Văn Hiếu – Chủ tịch HSIA cho biết, TP.HCM đang xác định công nghiệp bán dẫn và vi mạch là một trong những lĩnh vực ưu tiên phát triển. Tuy nhiên, để hiện thực hóa định hướng này, điều quan trọng không chỉ nằm ở tiềm năng mà ở khả năng thiết lập cơ chế đủ mạnh nhằm thu hút nguồn lực đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp có năng lực nghiên cứu, thiết kế và sản xuất.

Đồng thời, Thành phố đang từng bước hoàn thiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ cao, trong đó tập trung vào lĩnh vực thiết kế vi mạch. Dù vậy, một số quy định vẫn chưa đủ cụ thể, đòi hỏi tiếp tục rà soát, bổ sung để bảo đảm tính khả thi khi triển khai. Song song đó, TP.HCM cũng xem xét các cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ cao, ưu tiên những lĩnh vực nền tảng, mang tính chiến lược.

Chính sách, hạ tầng và nhân lực – ba trụ cột hình thành hệ sinh thái bán dẫn

Sở KH&CN TP.HCM cho biết, Thành phố đang triển khai các chính sách hỗ trợ cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển ngành điện tử, bán dẫn theo hướng gắn chặt với nhu cầu doanh nghiệp. Trong đó, đối với nhân lực chất lượng cao, Thành phố hỗ trợ 50% chi phí thuê chuyên gia (tối đa 60 triệu đồng/người/tháng, trong 36 tháng) và 50% chi phí đào tạo, tối đa 200 triệu đồng/người/khóa, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ phục vụ các dự án công nghệ.

Ông Nguyễn Trọng Ngân – Trưởng Phòng Kinh tế số Xã hội số (Sở KH&CN) chia sẻ tại Hội thảo

Không chỉ dừng ở nguồn nhân lực, chuỗi giá trị bán dẫn cũng được thiết kế các cơ chế hỗ trợ theo từng khâu cụ thể: hoạt động R&D và thiết kế vi mạch được hỗ trợ đến 70% kinh phí, tối đa 15 tỷ đồng/dự án; sản xuất thử nghiệm được hỗ trợ 100% chi phí (tối đa 2 lần/năm); đầu tư thiết bị công nghệ được hỗ trợ 50%, tối đa 20 tỷ đồng/dự án; riêng hạ tầng và trung tâm dữ liệu AI được hỗ trợ khoảng 10% tổng vốn, tối đa 200 tỷ đồng/dự án.

Các chính sách này được kỳ vọng sẽ giảm chi phí đầu vào, rút ngắn thời gian triển khai và tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị.

Ông Đặng Tấn Đức - Viện trưởng Viện R&D Tập đoàn Becamex trình bày tham luận tại Hội thảo

Từ góc độ hạ tầng, ông Đặng Tấn Đức - Viện trưởng Viện R&D Tập đoàn Becamex, cho rằng phát triển ngành bán dẫn không thể tách rời việc kiến tạo không gian công nghiệp - công nghệ theo hướng tích hợp và có chọn lọc. Trên cơ sở khảo sát 15 vị trí tiềm năng, các đơn vị đã sàng lọc còn 12 khu vực phù hợp, ưu tiên những nơi đáp ứng đồng thời các tiêu chí về kết nối giao thông, hạ tầng kỹ thuật và tính sẵn sàng về pháp lý, qua đó từng bước hình thành các không gian phát triển công nghệ cao.

Theo ông, hạ tầng trong lĩnh vực này không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà phải gắn với hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm nghiên cứu, thử nghiệm và dịch vụ hỗ trợ. Khi được phát triển đồng bộ, mô hình này không chỉ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp nhanh chóng tham gia chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh.

Ở góc độ đào tạo, PGS.TS Phạm Trần Vũ  - Phó Hiệu Trưởng Trường Đại học Bách khoa (ĐHQG TP.HCM) - Phó Chủ tịch HSIA nhấn mạnh, cần tăng cường liên kết thực chất giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Theo đó, các chương trình đào tạo cần được đổi mới theo chuẩn quốc tế, tăng cường thực hành và gắn với nhu cầu doanh nghiệp, đồng thời ứng dụng các công nghệ mới như thực tế ảo để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sản xuất.

Trong khuôn khổ hội thảo, Ban tổ chức đã tập trung lấy ý kiến đối với các nhóm chính sách then chốt nhằm thúc đẩy phát triển ngành điện tử, bán dẫn, bao gồm hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ số, nghiên cứu – thiết kế – chế tạo vi mạch, phát triển trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, cũng như công nghiệp phụ trợ và nguồn nhân lực.

Đại diện Sở KH&CN TP.HCM và Hội Công nghệ Vi mạch Bán dẫn TP.HCM trao thư cảm ơn và biểu trưng tri ân các đơn vị tài trợ, đồng hành Hội thảo.

Việc tham vấn ý kiến ngay từ giai đoạn đầu được kỳ vọng sẽ giúp hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tiễn, nâng cao tính khả thi và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai. Qua đó, các cơ chế hỗ trợ không chỉ dừng ở định hướng mà có thể đi vào thực tế, tạo nền tảng cho hệ sinh thái công nghệ phát triển bền vững.

Nguyễn Tuyết