TP.HCM diễn tập ứng phó sự cố bức xạ trong bối cảnh quy mô sử dụng tăng nhanh

Sáng 27/12, tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM (Cơ sở 2), Sở Khoa học và Công nghệ triển khai tổ chức Chương trình diễn tập ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân trên địa bàn Thành phố năm 2025 theo kịch bản “Tai nạn giao thông xảy ra khi Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM đang vận chuyển nguồn phóng xạ Ir-192 và dược chất phóng xạ”.

Hoạt động diễn tập được xác định là nội dung trọng điểm nhằm kiểm chứng năng lực chỉ huy, điều hành và khả năng phối hợp liên ngành trong xử lý các tình huống mất an toàn bức xạ có thể xảy ra trong thực tế, nhất là trong bối cảnh TP.HCM đang dẫn đầu cả nước về quy mô ứng dụng công nghệ bức xạ và hạt nhân trong y tế, công nghiệp và nghiên cứu – đào tạo.

Chương trình do UBND Thành phố chỉ đạo, với sự tham gia của nhiều lực lượng và đơn vị chuyên môn như Sở Khoa học và Công nghệ, Công an TP.HCM, Bộ Tư lệnh Thành phố, Sở Y tế TP.HCM, Trung tâm Hạt nhân, Bệnh viện Ung Bướu, Bệnh viện Xuyên Á, Trung tâm Cấp cứu 115, cùng các đơn vị liên quan.

TP.HCM – địa phương dẫn đầu về quy mô sử dụng nguồn bức xạ và phóng xạ

Phát biểu khai mạc chương trình, bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, Phó Trưởng ban Thường trực Ban chỉ huy diễn tập, nhấn mạnh khoa học và công nghệ (KH&CN) đang tác động mạnh mẽ đến đời sống kinh tế - xã hội. Trong đó, các kỹ thuật bức xạ và hạt nhân đã và đang đóng vai trò thiết yếu trong y tế, công nghiệp, nghiên cứu khoa học và đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, Phó Trưởng ban Thường trực Ban chỉ huy diễn tập, phát biểu khai mạc chương trình 

Theo bà Trân, TP.HCM hiện là địa phương có số lượng lớn cơ sở và thiết bị bức xạ, với tốc độ gia tăng nhanh trong những năm gần đây. Cụ thể, Thành phố có hơn 1.600 cơ sở bức xạ, đang quản lý trên 3.000 thiết bị X-quang y tế, 866 thiết bị X-quang công nghiệp và hơn 1.040 nguồn phóng xạ các loại. So với giai đoạn trước, số lượng thiết bị bức xạ đã tăng hơn 70%, trong khi nguồn phóng xạ tăng gần 160%, đưa Thành phố trở thành địa phương dẫn đầu cả nước trong ứng dụng công nghệ bức xạ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Thực tế những năm qua, trên địa bàn TP.HCM đã ghi nhận một số sự cố bức xạ, chủ yếu liên quan đến thất lạc, kẹt nguồn phóng xạ, phát hiện nguồn phóng xạ vô chủ hoặc nhập khẩu trái phép. Các sự cố này đều đã được xử lý kịp thời và chưa gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, cùng với quy mô sử dụng ngày càng lớn, nguy cơ xảy ra sự cố bức xạ kết hợp với các tình huống phức tạp như tai nạn giao thông, cháy nổ hoặc sập đổ công trình vẫn hiện hữu trong thực tế, đặt ra yêu cầu phải chủ động nâng cao năng lực quản lý, bảo đảm an toàn bức xạ và sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống.

Các lực lượng tham gia diễn tập

Chương trình diễn tập ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân TP.HCM năm 2025 được tổ chức trên cơ sở Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân của Thành phố, đã được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt. Tình huống giả định: “Tai nạn giao thông xảy ra trong quá trình vận chuyển nguồn phóng xạ Ir-192 và dược chất phóng xạ của Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM” được đánh giá là sát thực tế, bởi hoạt động vận chuyển nguồn phóng xạ phục vụ y tế diễn ra thường xuyên, gắn liền với công tác khám, chữa bệnh cho người dân.

Theo kịch bản diễn tập, ngay khi sự cố xảy ra, các lực lượng tại chỗ nhanh chóng triển khai phong tỏa hiện trường, cảnh báo khu vực nguy hiểm và báo cáo về Ban Chỉ huy ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân Thành phố. Công tác chỉ huy, điều hành được kích hoạt kịp thời; các lực lượng chuyên môn tiến hành đo đạc, đánh giá mức độ nhiễm xạ, xác định phạm vi ảnh hưởng và triển khai các biện pháp khoanh vùng, kiểm soát an toàn.

Một số hình ảnh tại buổi diễn tập

Song song đó, lực lượng y tế sẵn sàng tiếp nhận, sơ cấp cứu và theo dõi sức khỏe cho các nạn nhân cũng như những người có nguy cơ tiếp xúc với nguồn phóng xạ. Công tác thu hồi, kiểm soát và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho nguồn phóng xạ Ir-192 được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật, không để xảy ra phát tán phóng xạ ra môi trường.

Cuộc diễn tập kết thúc thành công khi toàn bộ các chỉ số bức xạ tại hiện trường được đưa về mức an toàn. Chương trình được đánh giá đạt mục tiêu đề ra, bảo đảm mục tiêu kép là thu hồi an toàn nguồn phóng xạ và bảo vệ tuyệt đối cho công chúng. Kết quả diễn tập là cơ sở quan trọng để TP.HCM tiếp tục rà soát, hoàn thiện các phương án và nâng cao năng lực ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn trong quá trình phát triển và ứng dụng KH&CN trên địa bàn Thành phố. Đồng thời là cơ sở để Sở Khoa học và Công nghệ tiếp tục tham mưu cho UBND Thành phố hoàn thiện Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân trong những năm tiếp theo, hướng tới mục tiêu phát triển công nghệ đi đôi với an toàn bền vững.

Lam Vân (CISAST)