TP.HCM và World Bank trao đổi cơ hội hợp tác phát triển nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Ngày 17/3, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đón tiếp và làm việc với Đoàn công tác kỹ thuật của Ngân hàng Thế giới (The World Bank) nhằm thảo luận, đề xuất các hướng hợp tác trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ĐMST) và xây dựng các chương trình đầu tư mang tính hệ thống cho các ngành công nghệ chiến lược của Thành phố.

Trao đổi tại buổi làm việc, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, TP.HCM đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy quản lý, từ cơ chế hỗ trợ đơn thuần sang mô hình "đồng kiến tạo", trong đó Nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp sẽ cùng thiết kế và triển khai các giải pháp phát triển khoa học, công nghệ và ĐMST. Thành phố cũng từng bước chuyển từ hình thức tài trợ nghiên cứu sang cơ chế "đầu tư mạo hiểm". Thành phố sẵn sàng chấp nhận rủi ro lên đến 50% trong suốt chu kỳ dự án để thúc đẩy các ý tưởng ĐMST, hình thành các doanh nghiệp công nghệ có giá trị, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).

Buổi làm việc diễn ra tại Sở KH&CN TP.HCM

Một trong những vấn đề thách thức cũng được thảo luận là khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và khả năng thương mại hóa sản phẩm. Sở Khoa học và Công nghệ mong muốn World Bank hỗ trợ tư vấn đánh giá tổng thể hệ sinh thái, để xây dựng lộ trình phát triển đồng bộ từ việc giải quyết bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, triển khai nghiên cứu, đăng ký sở hữu trí tuệ đến hình thành các sản phẩm, doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh trên thị trường, ông Tuyên chia sẻ.

Đại diện đoàn công tác World Bank, bà Trần Thị Ánh Nguyệt, Chuyên gia Kinh tế giáo dục, giới thiệu về chương trình phát triển nhân lực chất lượng cao gắn với ĐMST cho các ngành công nghệ cao. Chương trình tập trung vào việc tạo dựng mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) có trọng điểm; đề xuất mô hình đầu tư theo cụm, trọng tâm là kết nối chặt chẽ giữa ĐHQG-HCM, Khu Công nghệ cao (SHTP) và các doanh nghiệp chiến lược.

Đại diện Ngân hàng Thế giới cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao gắn với nhu cầu doanh nghiệp và xu hướng đầu tư quy mô lớn, dài hạn. Theo các chuyên gia, việc xây dựng các cụm công nghệ cao gắn kết chặt chẽ giữa đại học - doanh nghiệp - trung tâm R&D là yếu tố then chốt để thúc đẩy ĐMST và tăng trưởng bền vững. Các chuyên gia cũng gợi ý Thành phố có thể tham khảo mô hình "bản đồ chuyển đổi ngành" từ Singapore, nhằm xác định rõ lộ trình phát triển nhân lực và công nghệ cho từng lĩnh vực ưu tiên như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học hay công nghệ xanh…

Một số nội dung được hai bên quan tâm thảo luận sâu gồm: nâng cao hiệu quả đầu tư cho R&D; xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia quốc tế; tăng cường kết nối giữa các trường đại học và doanh nghiệp; phát triển các chương trình đánh giá năng lực ĐMST cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trên cơ sở các nội dung thảo luận, hai bên thống nhất nghiên cứu khả năng phối hợp trong các nội dung trọng tâm như:

+ Xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia dùng chung: kết nối mạng lưới nhà khoa học quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ các dự án công nghệ chiến lược.

+ Nâng cấp hạ tầng nghiên cứu: World Bank hỗ trợ nâng cấp các phòng thí nghiệm chuyên sâu phục vụ các ngành công nghệ mũi nhọn như bán dẫn và AI.

+ Phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp: phối hợp tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu, hội thảo khoa học quốc tế, chương trình đào tạo kỹ năng số và ĐMST, các chương trình huấn luyện về quản trị ươm tạo, khai thác tài sản trí tuệ, gọi vốn đầu tư và hoàn thiện mô hình kinh doanh cho startup.

+ Chia sẻ kinh nghiệm về các mô hình "Sandbox" thử nghiệm chính sách thúc đẩy công nghệ chiến lược, chính sách ưu đãi visa cho chuyên gia.

Lãnh đạo Sở KH&CN cho biết sẽ tiếp tục trao đổi, cung cấp thông tin và đồng hành cùng World Bank thiết kế các chương trình hợp tác cụ thể, phù hợp để triển khai trong thời gian tới, góp phần thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái ĐMST bền vững.

Lam Vân (CISAST)