Ứng dụng AI SgBE phát huy hiệu quả trong hỗ trợ người khiếm thị tại TP.HCM

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa tổ chức Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo xây dựng hệ thống hỗ trợ người khiếm thị tiếp cận các nguồn thông tin qua điện thoại thông minh”.

Quang cảnh buổi nghiệm thu

Nhiệm vụ do TS. Đinh Thị Thu Hương làm chủ nhiệm, Trường Đại học Tư thục Quốc tế Sài Gòn là cơ quan chủ trì, được triển khai với mục tiêu nghiên cứu, xây dựng ứng dụng SgBE cho phép người khiếm thị truy cập thông tin đa nguồn, góp phần hỗ trợ hiệu quả hơn cho hoạt động học tập và sinh hoạt hằng ngày của người khiếm thị trên địa bàn TP.HCM.

Hiện nay, trên thế giới có hơn 250 triệu người khiếm thị, cho thấy đây là một thách thức xã hội mang tính toàn cầu. Tại Việt Nam, người khiếm thị vẫn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận thông tin phục vụ học tập và đời sống; tỷ lệ có việc làm và khả năng tự lập còn thấp. Trong khi đó, các ứng dụng hỗ trợ hiện nay chủ yếu là những giải pháp rời rạc, chi phí cao, chưa thực sự phù hợp với ngôn ngữ, điều kiện sử dụng và nhu cầu đặc thù trong thực tế, đặc biệt ở các chức năng nhận diện văn bản, tiền tệ và vật thể quen thuộc. Từ thực tiễn này, việc nghiên cứu và phát triển một hệ thống tích hợp đa chức năng, tối ưu cho thiết bị di động như ứng dụng SgBE được đánh giá là giải pháp thiết thực, sát với nhu cầu của người khiếm thị tại TP.HCM.

Báo cáo tại Hội đồng, TS. Đinh Thị Thu Hương cho biết, trong giai đoạn triển khai thử nghiệm, nhóm nghiên cứu đã phối hợp với Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu để khảo sát, lấy ý kiến phản hồi và đánh giá trải nghiệm người dùng. Hoạt động đánh giá được thực hiện trên ba nhóm nội dung chính, gồm: khả năng vận hành của các mô hình AI trên dữ liệu thực tế; đánh giá trải nghiệm người dùng thông qua quan sát và phân tích phản hồi của 30 người khiếm thị và 34 người sáng mắt; đồng thời so sánh với một số phần mềm thương mại có chức năng tương tự. Đáng chú ý, chức năng phản hồi bằng giọng nói tiếng Việt giúp người khiếm thị có thể tiếp cận và sử dụng ứng dụng ngay từ lần đầu, không đòi hỏi thao tác phức tạp hay thời gian hướng dẫn kéo dài.

Ứng dụng SgBE được thiết kế bám sát điều kiện sử dụng thực tế của người khiếm thị, có khả năng xử lý hình ảnh trong các tình huống không lý tưởng như rung tay, lệch góc hay thiếu sáng là những tình huống phổ biến khi người khiếm thị thao tác với camera điện thoại. Giao diện theo hướng tối giản, luồng tác vụ rõ ràng, kết hợp phản hồi bằng giọng nói, giúp người dùng dễ tiếp cận và sử dụng.

Kết quả đánh giá cho thấy SgBE đạt mức độ chấp nhận cao từ người sử dụng, đặc biệt là nhóm người khiếm thị. Các tiêu chí về tính dễ dùng, tốc độ xử lý, mức độ ổn định và khả năng hỗ trợ học tập đều được đánh giá tích cực. So với một số ứng dụng thương mại hiện có, SgBE thể hiện ưu thế ở khả năng sử dụng tiếng Việt, miễn phí, tích hợp nhiều chức năng trong cùng một nền tảng và được tối ưu hóa theo dữ liệu, ngữ cảnh sử dụng của người khiếm thị Việt Nam.

Ông Nguyễn Quyết Thắng (ngồi ở giữa) - giáo viên Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, trực tiếp trải nghiệm và chia sẻ về ứng dụng SgBE tại Hội đồng nghiệm thu.

Từ góc nhìn của người sử dụng trực tiếp, ứng dụng SgBE cho thấy nhiều giá trị thực tiễn. Sau khi trải nghiệm ứng dụng, ông Nguyễn Quyết Thắng - giáo viên Trường Phổ thông Đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu, người khiếm thị, chia sẻ: “Các tính năng của ứng dụng nhìn chung đều rất cần thiết đối với người khiếm thị, bởi chúng tôi không thể quan sát bằng mắt. Nhờ có SgBE, việc tiếp cận thông tin trong học tập và sinh hoạt trở nên thuận tiện hơn. Tuy nhiên, để sử dụng thực sự hiệu quả và lâu dài, theo tôi, ứng dụng cần được tiếp tục cập nhật, phát triển, bổ sung thêm một số tính năng phù hợp với các nhu cầu phát sinh trong thực tế, như nhận diện đầy đủ các mệnh giá tiền, nhằm hỗ trợ người khiếm thị ngày càng tốt hơn.”

Ứng dụng SgBE đã bước đầu chứng minh hiệu quả và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người khiếm thị. Những kết quả đạt được là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện, phát triển và mở rộng phạm vi ứng dụng, hướng tới đưa SgBE vào sử dụng trong các cơ sở giáo dục chuyên biệt và cộng đồng người khiếm thị trên địa bàn TP.HCM, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, tăng tính tự lập và thúc đẩy hòa nhập xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số.

Nguyễn Tuyết