Doanh nghiệp chủ động đáp ứng tiêu chuẩn Halal, mở rộng thị trường xuất khẩu

Với gần 2 tỷ người tiêu dùng Hồi giáo trên toàn cầu cùng tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường Halal đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Để khai thác cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng bộ các yêu cầu của tiêu chuẩn Halal, từ nguyên liệu, quy trình sản xuất, chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển đến ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát nguy cơ nhiễm chéo và chứng nhận. Đây cũng là những nội dung trọng tâm được trao đổi tại Hội nghị triển khai Nghị định số 127/2026/NĐ-CP về quản lý chất lượng và chính sách phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal, do Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng TP. Hồ Chí Minh tổ chức ngày 21/10/2026.

Quang cảnh hội nghị

Hoàn thiện nền tảng pháp lý, chuẩn hóa yêu cầu chất lượng Halal

Ông Nguyễn Kỳ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cho rằng TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm, dịch vụ Halal nhờ vị thế là trung tâm kinh tế, thương mại, tài chính và logistics lớn của cả nước. Hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế cùng mạng lưới kết nối với ASEAN, Trung Đông và các thị trường quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao thương. Bên cạnh đó, Thành phố có nền tảng sản xuất, chế biến nông sản, thực phẩm, đồ uống, dược mỹ phẩm và dịch vụ du lịch, cùng cộng đồng doanh nghiệp năng động, sẵn sàng đổi mới và hội nhập. Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã bước đầu tiếp cận chứng nhận Halal, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Ông Nguyễn Kỳ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Kỳ, để khai thác cơ hội này, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào chất lượng sản phẩm theo nghĩa thông thường mà cần hiểu và đáp ứng hệ thống yêu cầu Halal. Việc kiểm soát phải được thực hiện từ nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển, ghi nhãn đến truy xuất nguồn gốc và phòng ngừa nguy cơ nhiễm chéo. Những yêu cầu này cần được tích hợp vào hoạt động quản lý chất lượng hằng ngày, thay vì chỉ tập trung hoàn thiện hồ sơ tại thời điểm đăng ký chứng nhận.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Hạnh, đại diện Ban Hợp chuẩn Hợp quy, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, cho biết Nghị định số 127/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 06/04/2026, có hiệu lực từ ngày 01/06/2026, quy định các nội dung liên quan đến công bố tiêu chuẩn áp dụng, đánh giá sự phù hợp, kiểm tra chất lượng và chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal. Nghị định xác định chứng nhận Halal là hoạt động đánh giá sự phù hợp mang tính tự nguyện; việc chứng nhận trở thành bắt buộc khi văn bản quy phạm pháp luật do bộ quản lý ngành, lĩnh vực ban hành có yêu cầu đối với một số sản phẩm, dịch vụ cụ thể. Khi chuẩn bị xuất khẩu, doanh nghiệp cần tìm hiểu yêu cầu của thị trường nhập khẩu để lựa chọn tiêu chuẩn và chứng nhận phù hợp.

Ông Nguyễn Quang Hạnh, đại diện Ban Hợp chuẩn Hợp quy, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, trình bày các nội dung hướng dẫn về Nghị định số 127/2026/NĐ-CP và các tiêu chuẩn quốc gia Halal

Hệ thống tiêu chuẩn quốc gia Halal hiện bao gồm nhiều nhóm yêu cầu theo lĩnh vực, tạo cơ sở tham chiếu cho hoạt động sản xuất, chế biến và cung cấp dịch vụ. Một số tiêu chuẩn tiêu biểu gồm TCVN 12944:2020 về yêu cầu chung đối với thực phẩm Halal; TCVN 13708:2023 về thực hành nông nghiệp tốt đối với cơ sở sản xuất Halal; TCVN 13709:2023 về thức ăn chăn nuôi Halal; TCVN 13710:2023 về yêu cầu giết mổ động vật; TCVN 13888:2023 về yêu cầu đối với tổ chức chứng nhận Halal; TCVN 14230:2024 về dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo và TCVN 14581:2025 về cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống Halal.

Nghị định cũng quy định các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường Halal, hỗ trợ doanh nghiệp có sản phẩm Halal tham gia hội chợ, triển lãm chuyên ngành quốc tế và các đoàn giao dịch thương mại ở nước ngoài; hỗ trợ một lần chi phí thử nghiệm, chứng nhận đối với doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực; hỗ trợ xúc tiến thương mại và đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa…

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về kết quả đánh giá sự phù hợp đối với sản phẩm, dịch vụ Halal; hỗ trợ các tổ chức chứng nhận trong nước đăng ký thừa nhận năng lực với cơ quan có thẩm quyền nước ngoài; đồng thời chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu Halal quốc gia, nhằm tăng cường tính minh bạch và hỗ trợ hoạt động quản lý trong lĩnh vực này.

Đại biểu dự hội nghị

Duy trì tuân thủ sau chứng nhận, phát triển chuỗi cung ứng và dịch vụ phù hợp

Ở góc độ triển khai thực tế, việc đạt chứng nhận Halal mới là một phần của quá trình đáp ứng yêu cầu thị trường. Doanh nghiệp cần duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ, cập nhật hồ sơ và theo dõi các thay đổi có thể ảnh hưởng đến tính phù hợp của sản phẩm trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh.

Trình bày về quy trình, điều kiện và thủ tục chứng nhận, ông Lư Văn Trong, đại diện Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT), giới thiệu các tiêu chuẩn quốc tế được sử dụng tại những thị trường Halal quan trọng, gồm JAKIM của Malaysia, GCC tại khu vực Vùng Vịnh và BPJPH của Indonesia. Do chưa có một bộ tiêu chuẩn Halal duy nhất áp dụng chung cho tất cả các quốc gia, doanh nghiệp cần xác định thị trường đích ngay từ đầu để chuẩn bị quy trình, hồ sơ và lựa chọn tổ chức chứng nhận phù hợp.

Theo đó, quy trình chứng nhận HALCERT gồm 9 bước, đi kèm yêu cầu quản lý hồ sơ truy xuất nguồn gốc ở nhiều khâu như nguyên liệu, sản xuất, vệ sinh, lưu kho, đóng gói, phân phối, thu hồi và kiểm soát thay đổi. Việc lưu giữ thông tin mua hàng, hồ sơ nhà cung cấp, chứng nhận liên quan và mã lô nguyên liệu giúp doanh nghiệp xác định nguồn gốc đầu vào, liên kết nguyên liệu với từng lô thành phẩm và có căn cứ xử lý khi phát sinh vấn đề.

Ông Lư Văn Trong, đại diện Trung tâm Chứng nhận Halal Quốc gia (HALCERT), trình bày nội dung hướng dẫn về quy trình, điều kiện và thủ tục chứng nhận Halal

Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp cần kiểm soát việc phân khu lưu kho, đóng gói để hạn chế nguy cơ trộn lẫn hoặc nhiễm chéo giữa sản phẩm Halal và sản phẩm không Halal. Những thay đổi về nguyên liệu, công thức sản xuất hoặc nhà cung cấp cần được rà soát, đồng thời thực hiện thông báo cho tổ chức chứng nhận khi thuộc trường hợp phải cập nhật. Công tác đào tạo nhân viên, xác minh nhà cung cấp và giám sát nội bộ cũng cần được duy trì thường xuyên.

Chia sẻ góc nhìn ở lĩnh vực du lịch, ông Mã Thanh Thanh Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Du lịch Nusantara, lưu ý cần phân biệt giữa dịch vụ được chứng nhận Halal và dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo (Muslim Friendly). Theo ông, yêu cầu Halal không chỉ đặt ra đối với một cơ sở riêng lẻ mà liên quan đến sự phối hợp của toàn bộ chuỗi dịch vụ, từ lữ hành, lưu trú, ẩm thực, vận chuyển đến điểm tham quan. Chứng nhận Halal xác nhận sự phù hợp trong phạm vi được chứng nhận; trong khi dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo có thể bao gồm các tiện ích như bố trí không gian hoặc hướng cầu nguyện, cung cấp thảm cầu nguyện và lựa chọn thực đơn phù hợp. Những tiện ích này không đồng nghĩa với việc cơ sở đã được cấp chứng nhận Halal. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin minh bạch, xác minh hiệu lực và phạm vi chứng nhận của đối tác, đồng thời bảo đảm thông tin giới thiệu phù hợp với năng lực cung cấp dịch vụ thực tế.

Để phát triển sản phẩm du lịch Halal tại TP. Hồ Chí Minh, ông Mã Thanh Thanh Hoàng đề xuất triển khai theo lộ trình thí điểm gồm khảo sát nhu cầu, rà soát nhà cung cấp, đào tạo quy chuẩn, thử nghiệm hành trình, đánh giá và điều chỉnh. Cách tiếp cận này giúp các đơn vị nhận diện khả năng đáp ứng của chuỗi cung ứng, đánh giá chi phí và thu nhận phản hồi trước khi mở rộng sản phẩm. Việc khảo sát cũng cần tính đến sự khác biệt giữa các nhóm khách về ngôn ngữ, thói quen du lịch và khả năng chi trả.

Hội nghị cũng dành thời gian trao đổi, thảo luận về thủ tục công bố tiêu chuẩn, chi phí kiểm nghiệm, quy trình đăng ký chứng nhận và xây dựng chuỗi cung ứng đáp ứng yêu cầu Halal. Các chuyên gia đã trao đổi, giải đáp và hướng dẫn những nội dung liên quan, góp phần giúp đơn vị tham dự xác định các vấn đề cần chuẩn bị khi triển khai.

Trong thời gian tới, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng TP. Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai các hoạt động thông tin, tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Ông Nguyễn Kỳ cho biết, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương để triển khai hoạt động hỗ trợ phù hợp, qua đó doanh nghiệp từng bước tận dụng hiệu quả cơ hội từ thị trường Halal, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và mở rộng thị trường xuất khẩu bền vững.

Lam Vân