Thành phố Hồ Chí Minh phát triển hệ thống GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học

Hệ thống có khả năng phát hiện ca nghi ngờ hoặc mắc bệnh truyền nhiễm, khoanh vùng, giảm áp lực và gánh nặng theo dõi dịch tễ cho đội ngũ y tế tuyến cơ sở.

Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Triển khai hệ thống GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học và kết nối toàn diện đến hệ thống phòng chống dịch”. Đây là nhiệm vụ do Trung tâm Công nghệ thông tin và Địa không gian Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì thực hiện, ThS. Ngô Xuân Trường làm chủ nhiệm.

Báo cáo tại buổi nghiệm thu, đại diện nhóm thực hiện cho biết mục tiêu của nhiệm vụ là phát triển và triển khai giai đoạn 2 hệ thống GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học và kết nối toàn diện đến hệ thống phòng chống dịch, góp phần hỗ trợ giáo viên và cán bộ y tế trường học trong nghiệp vụ y tế học đường, nâng cao chất lượng y tế và hỗ trợ công tác phòng chống dịch bệnh trên toàn Thành phố. Từ cơ sở này, nhóm thực hiện đã nghiên cứu, xây dựng các quy trình theo dõi sức khỏe của học sinh phục vụ triển khai hệ thống GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học và kết nối toàn diện đến hệ thống phòng chống dịch, đồng thời, triển khai nghiên cứu khả năng liên thông dữ liệu với Hệ thống quản lý bệnh truyền nhiễm thành phố và các hệ thống liên quan.

Nhóm thực hiện đã xây dựng bổ sung cơ sở dữ liệu GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học - dữ liệu được bổ sung, cập nhật, dữ liệu không gian theo hệ quy chiếu VN-2000, dữ liệu thuộc tính theo tiêu chuẩn TCVN 6909:2001. Từ đó, xây dựng chức năng bổ sung cho hệ thống GIS hỗ trợ quản lý bệnh truyền nhiễm trong y tế trường học và kết nối toàn diện đến hệ thống phòng chống dịch của Thành phố: hỗ trợ điểm danh, hỗ trợ thống kê đối với học sinh nghỉ học, hỗ trợ quản trị hệ thống, liên thông với hệ thống phòng chống dịch Thành phố (công bố, cập nhật vùng dịch/ổ dịch) và truyền thông, cảnh báo.

Sau 6 tháng triển khai thử nghiệm thực tế (từ tháng 12/2025 đến tháng 05/2026) đối với 229 lớp và 7.905 học sinh ở 2 phường (Tân Định và Bình Thới), hệ thống đã phát hiện tổng cộng 762 ca nghi ngờ và mắc bệnh truyền nhiễm (Mầm non: 96 ca, Tiểu học: 259 ca, THCS: 143 ca, THPT: 264 ca). Nhờ ứng dụng module điểm danh và liên thông dữ liệu, thời gian trung bình để điều tra, xử lý một ca bệnh truyền nhiễm tại trường học đã được rút ngắn mang tính đột phá, giảm từ 2 ngày xuống chỉ còn 1 giờ làm việc. Về kết quả liên thông dữ liệu, quá trình đối soát chéo cho thấy tỷ lệ trùng lặp ca bệnh khi liên thông giữa dữ liệu báo cáo của nhà trường và hệ thống quản lý bệnh truyền nhiễm Thành phố đạt mức tối ưu là 0%.

Không chỉ vậy, hệ thống còn cung cấp công cụ bản đồ nhiệt (heatmap) và thiết lập vùng đệm (buffer) an toàn bán kính 100m quanh khu vực trường học. Độ chính xác không gian của các phân tích này được tối ưu hóa nhờ thuật toán tìm kiếm tọa độ đã được tinh chỉnh. Điều này giúp định vị cực kỳ chuẩn xác tọa độ lưu trú của học sinh và tâm điểm ổ dịch. Nhờ khả năng khoanh vùng chính xác ranh giới nguy cơ trên bản đồ, các đơn vị y tế dự phòng có thể xác định đúng trọng điểm cần can thiệp. Việc này giúp hạn chế tình trạng phun thuốc sát khuẩn tràn lan toàn trường hoặc toàn phường, tối ưu hóa nguồn lực nhân sự và chi phí vật tư y tế, qua đó giảm áp lực và gánh nặng theo dõi dịch tễ cho đội ngũ y tế tuyến cơ sở.

Hoàng Kim