Thúc đẩy liên kết Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo

Tăng cường liên kết giữa Nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đưa tri thức và công nghệ vào thực tiễn là những nội dung trọng tâm được các chuyên gia trong nước và quốc tế trao đổi tại diễn đàn “Lộ trình tạo tác động - Phát triển các trường đại học thành đối tác tích cực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam”.

Chiều ngày 14/10/2026, trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Summit 2026), Diễn đàn “Lộ trình tạo tác động - Phát triển các trường đại học thành đối tác tích cực trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam” (Pathways to Impact: Developing Universities as Active Partners in Vietnam’s Innovation Ecosystem).

Kết nối nguồn lực, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Phát biểu khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh. Trong đó, các trường đại học, viện nghiên cứu không chỉ đóng vai trò đào tạo nguồn nhân lực, tạo ra tri thức mà còn trực tiếp tham gia phát triển công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Ông Trần Trọng Tuyên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc tại Diễn đàn.

Theo ông Trần Trọng Tuyên, để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, phát huy thế mạnh của từng bên. Nhà trường đóng góp tri thức và công nghệ; doanh nghiệp xác định nhu cầu thị trường; Nhà nước kiến tạo chính sách và hỗ trợ kết nối, tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu được hoàn thiện và ứng dụng.

Một trong những minh chứng là Đề án thí điểm thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách nhà nước của Thành phố. Theo thông tin được chia sẻ tại diễn đàn, Đề án đã thu hút 54 sản phẩm đăng ký, với tổng nguồn vốn đăng ký trên 500 tỷ đồng, trong đó hơn 50% là nguồn vốn ngoài ngân sách. Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển và thương mại hóa công nghệ.

Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Phát biểu chào mừng diễn đàn, Giáo sư Scott Thompson-Whiteside - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Đại học RMIT Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của các trường đại học trong việc chuyển hóa nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thành những tác động thực tiễn. Theo đó, hiệu quả của hoạt động đổi mới sáng tạo không chỉ được thể hiện qua sự phát triển của doanh nghiệp mà còn ở việc nâng cao năng suất, cải thiện chính sách, chất lượng cuộc sống và phát triển cộng đồng.

Giáo sư Scott Thompson-Whiteside - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Đại học RMIT Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn.

Đại diện RMIT chia sẻ về định hướng tăng cường hợp tác giữa các nhà nghiên cứu tại Việt Nam và Australia, kết nối năng lực nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp, đồng thời phát triển nguồn nhân lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình đào tạo tiến sĩ, học bổng, thực tập và nghiên cứu hợp tác với doanh nghiệp.

Các chương trình hợp tác nghiên cứu được định hướng gắn với những thách thức thực tiễn, khuyến khích doanh nghiệp cùng tham gia, chia sẻ nguồn lực, rủi ro và kết quả nghiên cứu, qua đó nâng cao khả năng ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Tại diễn đàn, Giáo sư Johnny Ho - Phó Chủ tịch kiêm Giáo sư Chủ nhiệm, Đại học Thành phố Hồng Kông chia sẻ kinh nghiệm phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp thông qua chương trình HK Tech 300. Được triển khai từ năm 2021 với nguồn lực ban đầu 600 triệu đô la Hồng Kông, chương trình hướng đến chuyển hóa kết quả nghiên cứu và ý tưởng công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ có khả năng thương mại hóa. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ hơn 1.000 dự án, đầu tư vào hơn 230 doanh nghiệp khởi nghiệp và xây dựng mạng lưới hơn 100 đối tác.

Giáo sư Johnny Ho - Phó Chủ tịch kiêm Giáo sư Chủ nhiệm, Đại học Thành phố Hồng Kông chia sẻ kinh nghiệm phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại Diễn đàn.

Theo Giáo sư Johnny Ho, một trong những thách thức lớn của các trường đại học là khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và nhu cầu thị trường. Để giải quyết vấn đề này, Đại học Thành phố Hồng Kông chú trọng đào tạo kỹ năng khởi nghiệp cho sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu; đồng thời kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp. Qua đó, tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu tiếp cận nguồn vốn, thử nghiệm sản phẩm và thương mại hóa công nghệ, góp phần thúc đẩy liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong hoạt động đổi mới sáng tạo.

Tăng cường liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp

Tại phiên tọa đàm về mô hình hợp tác ba bên (Triple Helix), các diễn giả tập trung trao đổi những giải pháp thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp. Trong đó, các nội dung được quan tâm gồm hoàn thiện cơ chế phối hợp, chính sách khuyến khích thương mại hóa công nghệ, hỗ trợ nguồn vốn, phát triển các tổ chức trung gian và tạo môi trường thử nghiệm sản phẩm.

Các diễn giả cũng đề cập việc đổi mới cơ chế đánh giá, khuyến khích giảng viên tham gia chuyển giao công nghệ; phát triển chương trình đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp và cơ chế chia sẻ lợi ích từ khai thác tài sản trí tuệ. Những giải pháp này được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách giữa hoạt động nghiên cứu khoa học và nhu cầu thị trường.

Trao đổi tại tọa đàm, ông Trần Trọng Tuyên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là xây dựng cơ chế, chính sách mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện và kết nối hiệu quả các nguồn lực sẵn có. Với lợi thế về quy mô thị trường, hệ thống cơ sở giáo dục đại học và nguồn nhân lực, Thành phố cần tạo điều kiện để doanh nghiệp khởi nghiệp có môi trường thử nghiệm công nghệ, cơ chế chia sẻ rủi ro và cơ hội tiếp cận thị trường, qua đó khuyến khích tinh thần dám khởi nghiệp, dám thử nghiệm và đổi mới sáng tạo.

Thông qua các phiên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và thảo luận, diễn đàn góp phần mở rộng cơ hội hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại TP. Hồ Chí Minh và Việt Nam.

Nguyễn Tuyết