TP. Hồ Chí Minh ban hành chính sách ưu đãi, hỗ trợ hình thành và phát triển Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế

Ngân sách Thành phố hỗ trợ tối đa 100% kinh phí thực hiện Chương trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; tăng quyền tự chủ và áp dụng chính sách ưu đãi nhân lực gắn với năng lực, đóng góp và kết quả nghiên cứu. Chương trình được giao trực tiếp cho tổ chức đáp ứng điều kiện và có Kế hoạch được Hội đồng đánh giá đáp ứng yêu cầu.

Đây là một trong những nội dung được Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thông qua ngày 22/9/2026 tại Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND Ban hành Quy định về cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ hình thành và phát triển Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế trên địa bàn Thành phố.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, được ban hành nhằm kịp thời thể chế hóa thẩm quyền được giao tại Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16; thiết lập khung cơ chế, chính sách đồng bộ để lựa chọn, hỗ trợ hình thành và phát triển các Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế; thu hút, trọng dụng nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao; tăng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; thúc đẩy làm chủ công nghệ, chuyển giao, khai thác và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, qua đó nâng cao năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, trình bày tham luận tại hội nghị gần đây do Sở tổ chức  

Nội dung Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND gồm 04 Điều; quy định ban hành kèm theo Nghị quyết gồm 7 Chương, 28 Điều, được xây dựng theo chuỗi từ lựa chọn tổ chức, xác lập mục tiêu hình thành và phát triển trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, giao và quản lý chương trình, chính sách đối với tổ chức và nhân lực, đến quản lý kết quả, rủi ro, nguồn lực và tổ chức thực hiện.

Mở rộng sự tham gia và tập trung nguồn lực cho lĩnh vực ưu tiên

Một trong những điểm đáng chú ý là phạm vi áp dụng được mở rộng, không chỉ dành cho các tổ chức khoa học và công nghệ công lập mà còn bao gồm tổ chức ngoài công lập có trụ sở chính trên địa bàn Thành phố khi đáp ứng điều kiện của Nghị quyết. Các chức danh lãnh đạo trong tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cùng cá nhân và nhóm cá nhân tham gia thực hiện chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng thuộc đối tượng áp dụng theo quy định.

Các lĩnh vực ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo, Internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn, chuỗi khối, vi mạch điện tử, robotics và tự động hóa; công nghệ sinh học, y dược; vật liệu tiên tiến; công nghệ môi trường, năng lượng sạch, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách phục vụ phát triển Thành phố. Các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nền tảng khác được áp dụng theo danh mục của Trung ương và lựa chọn ưu tiên của Thành phố.

Việc hình thành, phát triển Trung tâm được thực hiện thông qua Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có thời hạn từ 3 đến 5 năm. Tổ chức đăng ký cần có năng lực, nguồn lực và lộ trình khả thi để đạt các tiêu chí; không phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí công nhận Trung tâm ngay tại thời điểm đăng ký.

Đối với nhân lực trực tiếp thực hiện chương trình và nhiệm vụ khoa học và công nghệ, Nghị quyết quy định mức thù lao tối đa hằng tháng theo chức danh. Cụ thể, chủ nhiệm chương trình được hưởng tối đa 150 triệu đồng; chủ nhiệm nhiệm vụ 105 triệu đồng; thành viên chính 84 triệu đồng; thành viên hoặc thư ký khoa học 63 triệu đồng; kỹ thuật viên và nhân viên hỗ trợ 21 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh đó, chính sách quy định khoản ưu đãi thu nhập bổ sung ngoài tiền lương, phụ cấp hiện hưởng đối với lãnh đạo tổ chức khoa học và công nghệ công lập. Mức ưu đãi dành cho người đứng đầu từ 60-120 triệu đồng/tháng; cấp phó người đứng đầu từ 50-100 triệu đồng/tháng; trưởng phòng, ban, khoa hoặc phòng thí nghiệm từ 40-80 triệu đồng/tháng; phó trưởng phòng, ban, khoa hoặc phòng thí nghiệm từ 30-60 triệu đồng/tháng. Việc áp dụng cần căn cứ các điều kiện và quy định cụ thể của Nghị quyết.

Tăng quyền chủ động cho tổ chức nghiên cứu

Tổ chức chủ trì được chủ động giao nhiệm vụ nhánh trong Chương trình, huy động cá nhân, tổ chức có năng lực cùng tham gia và chịu trách nhiệm chính về chất lượng, tiến độ, kết quả. Trong phạm vi dự toán được phê duyệt, hợp đồng và quy định pháp luật, tổ chức chủ trì được chủ động sử dụng kinh phí, quyết định nhu cầu mua sắm phục vụ nghiên cứu và điều chỉnh giữa các nhóm nội dung chi khi không làm thay đổi tổng kinh phí, mục tiêu, sản phẩm chủ yếu. Cơ chế tự chủ đi cùng trách nhiệm giải trình, kiểm toán độc lập và đánh giá kết quả đầu ra. Cơ quan quản lý nhiệm vụ không thẩm tra lại chứng từ chi tiết đối với khoản kinh phí đã được kiểm toán độc lập xác nhận, trừ các trường hợp Nghị quyết quy định.

Tổ chức tham gia còn được xem xét tiếp cận chính sách hiện hành của Thành phố về phòng thí nghiệm, hạ tầng số, dữ liệu, sở hữu trí tuệ, nhân lực và hợp tác nghiên cứu. Việc hỗ trợ cụ thể căn cứ điều kiện của từng chính sách, khả năng cân đối nguồn lực và không hỗ trợ trùng lặp cùng một khoản chi.

Hướng đến đánh giá bằng kết quả và thúc đẩy thương mại hóa, Nghị quyết cũng đặt ra các tiêu chí công nhận Trung tâm bao gồm công bố quốc tế, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa, hợp tác nghiên cứu, nhân lực và quản trị. Một số tiêu chí định lượng gồm công bố trung bình mỗi năm ít nhất 10 bài báo thuộc cơ sở dữ liệu WoS, Scopus; ít nhất 5 bằng độc quyền sáng chế hoặc giải pháp hữu ích, hoặc các loại văn bằng thay thế theo quy định; ít nhất 3 hợp đồng hợp tác nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo. Việc xác định tiêu chí, chỉ tiêu cụ thể phù hợp với nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ, nghiên cứu chính sách hoặc hoạt động liên ngành, bảo đảm yêu cầu về chất lượng, hiệu quả và tính chất đạt chuẩn quốc tế.

Tổ chức được giao quyền quản lý, sử dụng hoặc quyền sở hữu kết quả nghiên cứu được chủ động khai thác, chuyển giao, cấp quyền sử dụng, hợp tác và thương mại hóa theo pháp luật khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Giá chuyển giao hoặc giá trị góp vốn được xác định trên cơ sở thỏa thuận, căn cứ giá trị công nghệ, tiềm năng thương mại và điều kiện thị trường; trường hợp pháp luật bắt buộc thẩm định giá thì thực hiện theo quy định. Cơ chế này tạo điều kiện kết nối tổ chức nghiên cứu với doanh nghiệp và đưa công nghệ vào thực tiễn.

Việc triển khai Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND được kỳ vọng nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố; tăng khả năng thu hút chuyên gia, kết nối viện, trường với doanh nghiệp và hình thành các kết quả có giá trị phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, quản trị đô thị và chuyển đổi số.

Lam Vân