TP. Hồ Chí Minh tham vấn tiêu chí và cơ chế đột phá phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Các ý kiến tham vấn tập trung vào việc xác định mô hình phù hợp, tiêu chí hình thành và cơ chế, chính sách đột phá, khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của Thành phố. Đây là cơ sở quan trọng phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Chiều ngày 12/11, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Các tiêu chí và cơ chế, chính sách đột phá để phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”.

Quang cảnh hội thảo

Hội thảo ghi nhận nhiều ý kiến, đề xuất tập trung vào xây dựng hệ thống tiêu chí có cơ sở khoa học, khả năng lượng hóa và phù hợp với đặc thù Thành phố. Các nhóm chính sách trọng tâm được thảo luận gồm: mô hình khu đô thị khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; mô hình quản trị và quy trình hình thành; các cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội; tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp và xác định đối tượng thụ hưởng chính sách.

Theo ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh; trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cần được phát huy mạnh mẽ hơn, gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân. Ông cho rằng, bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và phát triển nguồn nhân lực, Thành phố cần quan tâm hình thành những không gian phát triển có khả năng tập trung, kết nối và lan tỏa các nguồn lực tri thức, công nghệ, đầu tư và đổi mới sáng tạo.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, phát biểu chủ trì hội thảo

Việc nghiên cứu phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vì vậy cần được tiếp cận như quá trình hình thành một không gian phát triển tích hợp, nơi các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, phát triển công nghệ, thử nghiệm, khởi nghiệp, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ có điều kiện kết nối, tương tác và hỗ trợ lẫn nhau; đồng thời bảo đảm môi trường sống, học tập và làm việc thuận lợi cho người dân và đội ngũ nhân lực khoa học, công nghệ.

Đáng chú ý, khung chính sách được nghiên cứu không chỉ hướng đến một địa điểm cụ thể mà có thể áp dụng chung cho nhiều khu đô thị có chức năng khoa học, công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo phù hợp trên địa bàn Thành phố. Cách tiếp cận này tạo điều kiện để các khu vực có lợi thế về nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và phát triển công nghệ tham gia vào mạng lưới không gian đổi mới sáng tạo chung.

Tại hội thảo, các mô hình quốc tế như 22@Barcelona (Tây Ban Nha), One-North (Singapore) và các khu đô thị khoa học tại Nhật Bản được đề cập như những kinh nghiệm tham khảo. Tuy nhiên, việc vận dụng cần có chọn lọc, gắn với điều kiện thực tế về quy hoạch, hạ tầng, nguồn lực, thể chế và nhu cầu phát triển của Thành phố. Đề án phát triển Đô thị Khoa học công nghệ - Bắc Thành phố Hồ Chí Minh cùng những thông tin khảo sát mô hình tại Becamex cũng là cơ sở thực tiễn để nghiên cứu khả năng kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất và dịch vụ đô thị.

Các đại biểu tham gia trao đổi, thảo luận, góp ý tại hội thảo 

Các ý kiến thảo luận nhằm làm rõ các nhóm nội dung tiêu chí về không gian và khả năng kết nối; hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm dùng chung; sự tham gia, liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp; hạ tầng xã hội, môi trường sống; năng lực quản trị và vận hành. Theo đó, cần phân biệt rõ tiêu chí là điều kiện cần khi xem xét hình thành khu đô thị với các chỉ tiêu đánh giá kết quả phát triển, vận hành theo từng giai đoạn. Những chỉ tiêu liên quan đến diện tích, cơ cấu sử dụng đất và hạ tầng phải có luận cứ quy hoạch, cơ sở thực tiễn và khả năng kiểm chứng trước khi đề xuất áp dụng.

Bên cạnh bộ tiêu chí, những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về cơ chế chính sách bao gồm quy hoạch, đất đai, đầu tư, tài chính, phát triển hạ tầng khoa học và công nghệ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo, thu hút nhà đầu tư chiến lược, quản trị và khai thác dữ liệu. Trong đó, cần chú trọng cơ chế đầu tư, sử dụng hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm dùng chung; thúc đẩy hợp tác giữa viện, trường và doanh nghiệp; tăng cường chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Hội thảo đã tiếp nhận 18 bài tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp; trong đó, 5 tham luận được lựa chọn trình bày trực tiếp. Các nội dung tập trung vào mô hình, kinh nghiệm phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; định hướng xây dựng tiêu chí và các cơ chế, chính sách cần thiết cho Thành phố. Sau phần tham luận, phiên thảo luận do ông Trần Trọng Tuyên chủ trì ghi nhận 25 ý kiến phát biểu trực tiếp, tập trung làm rõ những vấn đề về căn cứ pháp lý, điều kiện hình thành, nguồn lực, thẩm quyền và phương thức tổ chức thực hiện.

Ông Trần Trọng Tuyên cho biết, Sở Khoa học và Công nghệ ghi nhận, tổng hợp các ý kiến tại hội thảo, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, tiếp thu phù hợp trên cơ sở căn cứ pháp lý và tính khả thi của từng đề xuất. Đây là nguồn luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về tiêu chí và cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hướng đến hình thành các khu đô thị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo có tính mở, khả năng kết nối và lan tỏa nguồn lực, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Lam Vân