TP.HCM thúc đẩy phát triển công nghệ y sinh: Tăng tốc nội địa hóa, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Trong bối cảnh khoa học công nghệ ngày càng trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng, TP.HCM đang chủ động tăng tốc phát triển lĩnh vực công nghệ y sinh theo hướng làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực nội địa hóa và hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Chiều ngày 23/4/2026, Đoàn khảo sát do ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Thành phố làm Trưởng đoàn đã tổ chức khảo sát thực tế tại một số đơn vị tiêu biểu trong lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ sinh học trên địa bàn Thành phố. Tham gia Đoàn có đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cùng các đơn vị liên quan.

Nhận diện điểm nghẽn từ thực tiễn sản xuất và nghiên cứu

Chương trình khảo sát không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận kết quả đạt được, mà tập trung đi sâu đánh giá thực tiễn triển khai hoạt động sản xuất, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tại doanh nghiệp và đơn vị khoa học. Qua đó, Đoàn công tác trực tiếp lắng nghe các kiến nghị, đề xuất nhằm nhận diện rõ các “điểm nghẽn” và định hình giải pháp chính sách phù hợp trong giai đoạn tới.

Đồng chí Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM bắt tay, trao đổi với Tổng Giám đốc Công ty TNHH NIPRO Việt Nam tại buổi khảo sát. Ảnh: Hoàng Hân

Tại Công ty TNHH NIPRO Việt Nam thuộc tập đoàn Nipro Nhật Bản (Đường D8, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM), Đoàn khảo sát ghi nhận doanh nghiệp đang sản xuất đa dạng các thiết bị y tế và vật tư tiêu hao như bộ truyền dịch, ống truyền máu, ống thông, kim tiêm…, phục vụ trực tiếp nhu cầu điều trị trong hệ thống y tế. Đáng chú ý, doanh nghiệp đã từng bước làm chủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời định hướng mở rộng quy mô và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Tại buổi làm việc, các bên thống nhất rằng nội địa hóa không chỉ là mục tiêu sản xuất, mà cần gắn chặt với nâng cao năng lực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao sức cạnh tranh của ngành thiết bị y tế trong nước.

Đoàn công tác TP.HCM làm việc với Công ty TNHH NIPRO Việt Nam tại buổi khảo sát. Ảnh: Hoàng Hân

Trên cơ sở các ý kiến trao đổi, ông Lê Quốc Phong đề nghị công ty cần đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học và công nghệ, hướng tới hình thành các sản phẩm “Make in Vietnam” có giá trị cao.

Khẳng định vai trò của doanh nghiệp trong làm chủ công nghệ y sinh

Tại Công ty Cổ phần Nhà máy Trang thiết bị Y tế USM Healthcare (Đường N3, Khu Công nghệ cao, Phường Tăng Nhơn Phú, TP HCM), Đoàn khảo sát đánh giá cao nỗ lực nghiên cứu, sản xuất các thiết bị y tế kỹ thuật cao như stent mạch vành, bóng nong mạch vành, dụng cụ chấn thương chỉnh hình…

Đoàn công tác TP.HCM trao đổi, làm việc với Công ty Cổ phần Nhà máy Trang thiết bị Y tế USM Healthcare. Ảnh: Hoàng Hân

Theo báo cáo phía công ty, các sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất đã từng bước đạt chất lượng tương đương hàng nhập khẩu, với mức giá cạnh tranh hơn, góp phần giảm chi phí điều trị cho người bệnh và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Bên cạnh những kết quả đạt được, doanh nghiệp cũng kiến nghị một số nội dung liên quan đến hạ tầng nghiên cứu, kiểm định và nguồn nguyên liệu đầu vào, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển các sản phẩm mới, tiến tới làm chủ công nghệ trong lĩnh vực thiết bị y sinh.

Định vị lại vai trò trung tâm của công nghệ sinh học trong chiến lược phát triển

Tiếp đó, Đoàn khảo sát làm việc tại Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM (Số 2374 Đỗ Mười, khu phố 10, phường Trung Mỹ Tây, TP. HCM), đơn vị giữ vai trò nòng cốt trong nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học của Thành phố.

Ông Lê Thanh Minh – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại buổi làm việc tại Trung tâm công nghệ sinh học. Ảnh: Hoàng Hân

Tại buổi làm việc, Trung tâm trình bày định hướng phát triển với mục tiêu đưa công nghệ sinh học trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn, gắn với các sản phẩm có khả năng cạnh tranh quốc tế và giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đơn vị cũng nêu ra một số khó khăn, vướng mắc trong thủ tục thương mại hóa từ nguồn ngân sách, định giá tài sản trí tuệ, nguồn lực đầu tư và liên kết viện - trường - doanh nghiệp. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu hội nhập tiếp tục đặt ra những thách thức cần được tháo gỡ trong thời gian tới. Những vấn đề này không chỉ là khó khăn riêng của Trung tâm, mà phản ánh bức tranh chung của lĩnh vực công nghệ sinh học hiện nay.

Từ thực tiễn đó, định hướng được xác lập là cần hoàn thiện chuỗi giá trị ngành công nghệ sinh học theo hướng khép kín, tăng cường liên kết giữa nghiên cứu  - ứng dụng -sản xuất - thị trường. Đồng thời, xây dựng cơ chế đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu vào hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Kết luận buổi làm việc, lãnh đạo Thành phố yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, hoàn thiện các chương trình, cơ chế, chính sách theo hướng thực chất và khả thi. Trọng tâm là đẩy mạnh xây dựng Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM đạt chuẩn quốc tế, nâng cao mức độ tự chủ công nghệ và gắn chặt hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thị trường.

Đoàn khảo sát chụp hình lưu niệm cùng với Trung tâm công nghệ sinh học. Ảnh: Hoàng Hân

Chương trình khảo sát cho thấy TP.HCM có cơ hội bứt phá trong công nghệ cao, nhất là thiết bị y tế và công nghệ sinh học. Để hiện thực hóa, cần đồng bộ giải pháp về thể chế, hạ tầng, nhân lực và liên kết hệ sinh thái, qua đó chuyển từ “ứng dụng” sang “làm chủ công nghệ”, tạo động lực tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Nguyễn Tuyết