Triển khai Giải thưởng Euréka 2026: Khơi nguồn tri thức, kiến tạo đội ngũ khoa học trẻ

Ngày 18/8, Sở Khoa học và Công nghệ, Thành Đoàn, và Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức Hội nghị triển khai Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học - Euréka lần thứ 28 năm 2026.

Với sự tham gia của Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh trong vai trò đơn vị đồng tổ chức, Euréka 2026 hứa hẹn thúc đẩy nghiên cứu khoa học sinh viên, khơi nguồn tri thức, kiến tạo đội ngũ khoa học trẻ, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển bền vững.

Kết nối khoa học trẻ và thực tiễn  

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh nghiên cứu khoa học trong sinh viên không chỉ là hoạt động bổ trợ cho quá trình đào tạo mà còn là môi trường quan trọng để hình thành tư duy khoa học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, cũng như tinh thần sáng tạo.

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, phát biểu tại hội nghị

Theo ông, một nền khoa học mạnh cần được bắt đầu từ những người có niềm yêu thích khoa học từ sớm. Một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững cũng cần được xây dựng từ môi trường cho phép người trẻ được đặt câu hỏi, được thử nghiệm và hoàn thiện ý tưởng từ những thất bại.

Sau 27 lần tổ chức, Euréka đã trở thành một giải thưởng học thuật dành cho sinh viên có quy mô toàn quốc, góp phần phát hiện và nuôi dưỡng những tài năng nghiên cứu trẻ. Năm 2026, Euréka triển khai trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đất nước phát triển nhanh và bền vững. Việc Sở Khoa học và Công nghệ chính thức tham gia đồng tổ chức từ mùa giải lần thứ 28 sẽ góp phần kết nối các ý tưởng, kết quả nghiên cứu trẻ với hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với nhu cầu thực tiễn và khả năng ứng dụng.

Hội nghị triển khai Giải thưởng Euréka 2026 được tổ chức tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (SIHUB)

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu kỳ vọng sự phối hợp này sẽ tạo nên chuỗi liên kết chặt chẽ hơn, từ phát hiện - bồi dưỡng - đánh giá đến ươm tạo và ứng dụng. Mục tiêu là đưa Euréka trở thành một "mắt xích ngày càng rõ nét hơn" trong hệ sinh thái phát hiện, bồi dưỡng và phát triển tài năng khoa học trẻ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 nhân lực khoa học và công nghệ trẻ của TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030.

Mở rộng không gian nghiên cứu với 15 lĩnh vực

Theo bà Ngô Thị Tú Trinh, Quyền Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ, mùa giải năm 2025 ghi nhận 2.179 đề tài nghiên cứu, quy tụ hơn 7.500 thí sinh đến từ 161 trường đại học, cao đẳng và học viện trên toàn quốc. Kết quả này cho thấy sức hút ngày càng lớn của hoạt động nghiên cứu khoa học trong sinh viên, đồng thời phản ánh sự quan tâm ngày càng rõ nét đối với các lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Bà Ngô Thị Tú Trinh, Quyền Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ, giới thiệu về Giải thưởng Euréka 

Năm 2026, Euréka tiếp tục mở rộng quy mô cho sinh viên Việt Nam và sinh viên quốc tế đang học tập tại các trường đại học, học viện, cao đẳng trên toàn quốc, trong đó có sinh viên đến từ Lào, Campuchia và các nước Đông Nam Á. Mỗi cá nhân hoặc nhóm tối đa 5 sinh viên có thể tham gia nhiều công trình; mỗi đơn vị được gửi tối đa 10 đề tài cho một lĩnh vực.

Giải thưởng năm nay triển khai 15 lĩnh vực gồm: Công nghệ thông tin; Công nghệ thực phẩm; Hành chính – Pháp lý; Hóa học; Khoa học Giáo dục; Khoa học Nông nghiệp; Khoa học Xã hội; Khoa học Y Dược; Kinh tế; Kỹ thuật Công nghệ; Quy hoạch, Kiến trúc và Xây dựng; Sinh học; Tài nguyên và Môi trường; Văn hóa – Nghệ thuật; và Vật lý. Đáng chú ý, Vật lý tiếp tục được đưa vào nhóm lĩnh vực nghiên cứu, tạo nền tảng cho việc phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Cùng với tính mới và hàm lượng chuyên môn, khả năng ứng dụng được xác định là một tiêu chí quan trọng để đánh giá đề tài tham gia giải thưởng năm nay. Các đề tài không chỉ giải quyết những vấn đề trong phạm vi học thuật mà còn hướng đến giải quyết các bài toán của xã hội, cộng đồng và doanh nghiệp.

Một trong những điểm nhấn của Euréka lần thứ 28 là sự quan tâm đến giai đoạn sau khi sinh viên nhận giải thưởng. Thay vì kết thúc ở lễ trao giải, các công trình tiềm năng sẽ tiếp tục được hỗ trợ để phát triển, hoàn thiện và từng bước đưa vào thực tiễn.

Đại biểu đặt câu hỏi trao đổi, thảo luận tại hội nghị

Theo đó, Ban tổ chức sẽ đẩy mạnh các hoạt động sau giải thưởng, tập trung vào hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ; kết nối với hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Thành phố; giới thiệu các tác giả tham gia Chương trình Vườn ươm Khoa học và Công nghệ Trẻ; đồng thời hỗ trợ công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học có chỉ số tính điểm.

Đặc biệt, Sở Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét về khả năng ứng dụng của các đề tài Euréka. Bên cạnh các sản phẩm, đề tài đã được ứng dụng, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh mục tiêu kết nối thêm các đề tài mới, nâng tổng số lên ít nhất 35 đề tài được ứng dụng tại 70 địa chỉ cụ thể, qua đó đưa tri thức trẻ lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội.

Lam Vân