TP.HCM tập trung phát triển công nghệ chiến lược, thúc đẩy ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm

Ủy ban nhân dân TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch số 122/KH-UBND về phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược trên địa bàn Thành phố đến năm 2030 (Kế hoạch 122).

Kế hoạch được ban hành trên cơ sở các định hướng lớn của Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược và chương trình phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay, đồng thời bám sát mục tiêu phát triển TP.HCM được nêu tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030.

Kế hoạch 122 ban hành ngày 01/4/2026, với mục tiêu tổng quát là tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm làm chủ, phát triển, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược có lợi thế cạnh tranh; từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Thành phố trong khu vực và quốc tế.

Kế hoạch cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030:

+ Khảo sát, đánh giá toàn diện về hiện trạng các nhóm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg trên địa bàn TP.HCM. Ban hành và cập nhật Danh mục công nghệ chiến lược ưu tiên, phù hợp định hướng phát triển Thành phố.

+ Hỗ trợ phát triển tối thiểu 30 - 50 sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng thương mại hóa.

+ Hình thành 5 - 7 trung tâm/phòng thí nghiệm/nền tảng dùng chung phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.

+ Hỗ trợ 100 - 150 doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ chiến lược. Trong đó, có 10 - 15 sản phẩm công nghệ chiến lược được ứng dụng trong quản lý nhà nước, dịch vụ công hoặc các ngành kinh tế trọng điểm.

Điểm nhấn của Kế hoạch là Danh mục 9 nhóm công nghệ chiến lược và 26 nhóm sản phẩm ưu tiên phát triển. Các lĩnh vực được lựa chọn trải rộng từ trí tuệ nhân tạo (AI), bản sao số, thực tế ảo; robot; mạng 5G/6G; blockchain; bán dẫn; năng lượng mới; đến công nghệ hàng không - vũ trụ, điện toán đám mây - dữ liệu lớn và công nghệ y sinh. Trong đó, nhiều sản phẩm trọng tâm được định hướng phát triển, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, AI camera xử lý tại biên, robot tự hành, dây chuyền chế biến tiên tiến, thiết bị bay không người lái (UAV), chip AI và chip IoT, năng lượng hydrogen, vật liệu hợp kim entropy cao, liệu pháp gene, liệu pháp tế bào…

Để hiện thực hóa các mục tiêu, TP.HCM sẽ triển khai 7 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: (1) Khảo sát, đánh giá hiện trạng các nhóm công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược; (2) Nghiên cứu, phát triển, làm chủ và nội địa hóa công nghệ chiến lược; (3) Phát triển hạ tầng phục vụ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược; (4) Thúc đẩy thương mại hóa và ứng dụng sản phẩm công nghệ chiến lược; (5) Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược; (6) Hợp tác quốc tế và liên kết vùng trong phát triển công nghệ chiến lược; (7) Triển khai nhiệm vụ đặt hàng phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay.

Trong đó, Kế hoạch nhấn mạnh việc khảo sát, đánh giá toàn diện hiện trạng phát triển các nhóm công nghệ chiến lược trên địa bàn Thành phố ngay trong năm 2026, nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu và xác định rõ năng lực nghiên cứu - phát triển - ứng dụng - thương mại hóa, mức độ sẵn sàng công nghệ, khả năng tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp.

Một số gian hàng triển lãm sản phẩm công nghệ chiến lược tại Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030

Về nghiên cứu, phát triển (R&D), thương mại hóa và ứng dụng sản phẩm công nghệ chiến lược, Kế hoạch nêu rõ mục tiêu gắn chặt nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn; thúc đẩy đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn và thương mại hóa, hình thành thị trường cho sản phẩm công nghệ chiến lược của TP.HCM; nâng cao tỷ lệ nhiệm vụ khoa học và công nghệ có sản phẩm ứng dụng, có doanh thu hoặc tạo giá trị kinh tế - xã hội cụ thể; bảo đảm hoạt động này được triển khai có trọng tâm, có đầu ra đo lường được, phù hợp với cơ chế, chính sách hiện hành.

Thành phố cũng chú trọng hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt phục vụ R&D, làm chủ và ứng dụng công nghệ chiến lược; đào tạo, bồi dưỡng nhân lực gắn với công nghệ chiến lược; cơ chế ưu tiên mô hình đào tạo theo dự án, đào tạo sau đại học gắn với phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các bài toán thực tiễn; phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, nhóm đổi mới sáng tạo gắn với trường - viện - doanh nghiệp; thu hút 30 - 50 chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực chất lượng cao trong và ngoài nước tham gia các nhiệm vụ công nghệ chiến lược.

Một trong những nội dung triển khai quan trọng khác là phát triển hạ tầng công nghệ theo hướng dùng chung và chia sẻ. Thành phố định hướng xây dựng và phát triển các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và nền tảng công nghệ có khả năng phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm chứng, đánh giá, ứng dụng và thương mại hóa. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu nguồn lực, gắn đầu tư hạ tầng với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và các nhiệm vụ công nghệ chiến lược của Thành phố, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận hạ tầng công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Theo Kế hoạch 122, UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối tham mưu, điều phối chung việc triển khai Kế hoạch; chủ trì tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng, xây dựng và cập nhật Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên của Thành phố; triển khai nhiệm vụ đặt hàng phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai ngay. Các đơn vị như Đại học Quốc gia TP.HCM, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao… chủ trì triển khai các nhiệm vụ về nghiên cứu nền tảng, phát triển hạ tầng, các hoạt động R&D, thử nghiệm và ứng dụng công nghệ, ươm tạo sản phẩm, đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược.

Lam Vân (CISAST)