Kết nối trí thức trẻ giải những bài toán thực tiễn của Thành phố Hồ Chí Minh

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp Ban Thường vụ Thành Đoàn TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch liên tịch số 5793/KHLT-SKHCN-TĐTN tổ chức Chương trình “Trí thức khoa học trẻ tình nguyện Thành phố Hồ Chí Minh” lần thứ 17 năm 2026.

Chương trình nhằm xây dựng, củng cố và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trẻ, nhà khoa học trẻ Thành phố; tạo điều kiện để lực lượng này phát huy năng lực chuyên môn, tham gia hỗ trợ chính quyền các cấp, phục vụ cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và thúc đẩy chuyển đổi số. Đồng thời, góp phần khơi dậy tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong và ý thức cống hiến của đoàn viên, thanh niên, đặc biệt là đội ngũ trí thức trẻ trong thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của Thành phố, gắn với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đây là chương trình gắn hoạt động tình nguyện với nhu cầu thực tế của cơ sở. Các đội hình trí thức trẻ sẽ trực tiếp tư vấn, tập huấn, chuyển giao quy trình kỹ thuật và hỗ trợ triển khai giải pháp tại địa phương, cơ quan, trường học và cộng đồng dân cư.

Đội hình “Mùa hè số” hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và sử dụng các tiện ích số. Ảnh: Thịnh Quí

Đưa công nghệ đến gần cơ sở

Chuyển đổi số và đô thị thông minh là một trong những nội dung trọng tâm của chương trình. Các chuyên đề “Bình dân học vụ số”, “Kỹ năng số - Cộng đồng số” sẽ trang bị kiến thức về nền tảng số, an toàn thông tin, quản trị dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến cho cán bộ, công chức, viên chức và tổ công nghệ số cộng đồng.

Các đội hình trí thức trẻ sẽ trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, sử dụng chữ ký số cá nhân và thanh toán không dùng tiền mặt. Chương trình cũng huy động chuyên gia tham gia vận hành nền tảng số, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, xây dựng bản đồ số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý giao thông, môi trường, an ninh và tiện ích đô thị.

Bên cạnh đó, ít nhất 10 hoạt động “Chuyến xe công nghệ” được tổ chức kết hợp sân chơi khoa học, tập huấn kỹ năng ứng dụng công nghệ cho thanh thiếu nhi. Chuyên mục “Bản tin Khoa học trẻ” và ít nhất 5 diễn đàn, hội thảo sẽ tăng cường kết nối nhà khoa học trẻ, chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp, góp phần đưa các giải pháp đổi mới sáng tạo vào thực tiễn.

Biến tri thức thành giải pháp cho sản xuất và đời sống

Trong lĩnh vực nông nghiệp, chương trình tập trung tư vấn, chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, tự động hóa và mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Người sản xuất được hỗ trợ chuẩn hóa quy trình theo VietGAP, GlobalGAP, phát triển sản phẩm OCOP, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và minh bạch thông tin sản phẩm. Các mô hình phù hợp sẽ được hướng dẫn triển khai, đánh giá và nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và phát triển nông nghiệp đô thị bền vững.

Ở lĩnh vực môi trường, chương trình triển khai các giải pháp giám sát chất lượng không khí, xử lý nước thải, giảm rác thải nhựa, tiết kiệm nước sạch, hạn chế khai thác nước ngầm và phòng, chống ngập. Ít nhất 6 hành trình tìm hiểu ngành nước Thành phố và 5 chương trình tuyên truyền sử dụng nước sạch được tổ chức; đồng thời khuyến khích trí thức trẻ đề xuất sáng kiến về năng lượng sạch, chiếu sáng thông minh và vật liệu thân thiện với môi trường.

Các hoạt động còn mở rộng sang giáo dục, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội, gồm tập huấn kỹ năng giáo dục STEM, hỗ trợ bảo hiểm y tế và tổ chức ít nhất 5 chương trình tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc, cấp thuốc miễn phí tại địa bàn khó khăn.

Qua đó, chương trình góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát huy vai trò của trí thức trẻ trong chuyển giao tri thức, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để giải quyết những nhu cầu thiết thực của cộng đồng.

Nguyễn Tuyết