Khơi thông dòng vốn từ chính sách đến doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh

Các cơ chế hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng đang mở thêm cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, để nguồn lực này thực sự đi vào sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quản trị, minh bạch tài chính và chuẩn bị dự án đủ khả năng thuyết phục các tổ chức tài chính.

Hội thảo thu hút đông đảo startup, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong hệ sinh thái SIHUB cùng các doanh nghiệp nhỏ, vừa và lớn có nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Sáng ngày 25/8, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh chủ trì Hội thảo “HFIC & Quỹ Bảo lãnh tín dụng - Cánh cửa vốn cho Startup, doanh nghiệp vừa và nhỏ”. Chương trình được tổ chức với sự phối hợp của Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (SIHUB), Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) và Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố.

Khi khó khăn không chỉ nằm ở việc "thiếu vốn"

Phát biểu khai mạc tại hội thảo, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố hiện triển khai đồng bộ nhiều kênh hỗ trợ doanh nghiệp, từ chính sách hỗ trợ lãi suất do HFIC làm đầu mối, bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đến hỗ trợ các dự án đổi mới sáng tạo và Quỹ đầu tư mạo hiểm. Tuy nhiên, số doanh nghiệp thực sự tiếp cận được các chương trình hỗ trợ vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu thực tế.

Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội thảo.

Theo ông Hiếu, một trong những nguyên nhân chính là vốn vẫn là điểm nghẽn lớn đối với startup và doanh nghiệp nhỏ và vừa. “Phần lớn doanh nghiệp vẫn phải dựa vào tài sản thế chấp để vay vốn, trong khi tài sản lớn nhất của một startup lại là công nghệ, tài sản trí tuệ và đội ngũ - những thứ tín dụng truyền thống rất khó định giá. Nói cách khác, chính sách của chúng ta không thiếu; cái thiếu là khoảng cách giữa nơi có vốn và nơi cần vốn, nằm ở thông tin, ở quy trình và ở khâu chuẩn bị hồ sơ”, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu nhấn mạnh.

Từ thực tế này, Sở Khoa học và Công nghệ xác định khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới hình thành chuỗi vốn theo vòng đời doanh nghiệp. Từ đó, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp là chuẩn hóa quản trị, minh bạch tài chính và xây dựng phương án kinh doanh thuyết phục để có thể tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, bởi “chính sách có thể mở cửa, nhưng doanh nghiệp phải chuẩn bị để bước qua cửa đó”.

Hỗ trợ lãi suất để giảm chi phí vốn

Trình bày tại hội thảo, ông Nguyễn Hà Lam, Phó Phòng Kế hoạch - Nghiên cứu phát triển, HFIC cho biết, chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND là một trong những kênh giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư với chi phí thấp hơn. Theo cơ chế này, HFIC đóng vai trò đầu mối cho vay hoặc cho vay hợp vốn, ngân sách Thành phố hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ lãi suất đối với các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên.

Mức vốn vay được hỗ trợ lãi suất tối đa 200 tỷ đồng/dự án, trong đó vốn đầu tư xây dựng công trình được hỗ trợ tối đa 70%, vốn đầu tư thiết bị và công nghệ tối đa 85%. Tùy lĩnh vực, mức hỗ trợ lãi suất từ 50% đến 100%, thời gian tối đa 7 năm kể từ khi giải ngân. Các lĩnh vực ưu tiên gồm công nghệ cao, chuyển đổi số, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, y tế, giáo dục - đào tạo, hạ tầng, môi trường, cùng các ngành công nghiệp trọng yếu và công nghiệp hỗ trợ của Thành phố.

Ông Nguyễn Hà Lam, Phó Phòng Kế hoạch - Nghiên cứu phát triển, HFIC chia sẻ về cơ chế cho vay hỗ trợ lãi suất và những lưu ý khi doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Theo ông Nguyễn Hà Lam, để được xem xét hỗ trợ, dự án phải phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố, được HFIC thẩm định về hiệu quả và khả năng trả nợ. Một điểm doanh nghiệp cần lưu ý là chưa ký hợp đồng với nhà thầu hoặc nhà cung cấp đối với hạng mục đề xuất hỗ trợ trước khi thực hiện quy trình theo quy định. Vì vậy, doanh nghiệp cần tìm hiểu chính sách và chuẩn bị phương án tài chính ngay từ giai đoạn xây dựng dự án, thay vì chờ đến khi kế hoạch đầu tư đã hoàn tất mới tiếp cận nguồn vốn.

Đối với startup, doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế về tài sản thế chấp, cơ chế bảo lãnh tín dụng mở thêm cơ hội tiếp cận vốn vay. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần đáp ứng các yêu cầu về vốn chủ sở hữu, nghĩa vụ thuế, tính khả thi của dự án và phương án trả nợ. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, xác định đúng lĩnh vực ưu tiên và lựa chọn đúng thời điểm tiếp cận chính sách là những yếu tố quan trọng để nâng khả năng được xem xét hỗ trợ.

Từ nhu cầu thực tế đến giải pháp tiếp cận vốn

Bên cạnh phần trình bày chính sách, hội thảo dành thời gian lắng nghe nhu cầu vốn và những khó khăn thực tế của doanh nghiệp trong quá trình mở rộng sản xuất, phát triển thị trường và triển khai các dự án mới. Qua đó cho thấy, dù nhu cầu sử dụng vốn khác nhau, điểm chung vẫn là yêu cầu về một cơ chế tiếp cận vốn rõ ràng, phù hợp với năng lực tài chính và giai đoạn phát triển của từng doanh nghiệp.

Các vướng mắc liên quan đến điều kiện vay, tài sản bảo đảm, hồ sơ và khả năng áp dụng chính sách tiếp tục được trao đổi tại phiên đối thoại mở giữa HFIC, Quỹ Bảo lãnh tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, các bên làm rõ hơn cách thức tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, đồng thời kết nối nhu cầu thực tế với các công cụ tài chính hiện có.

Hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng vì vậy không chỉ là hai chính sách riêng lẻ mà có thể bổ trợ cho nhau trong việc giảm chi phí vốn và tháo gỡ khó khăn về tài sản bảo đảm. Khi doanh nghiệp chuẩn bị tốt hồ sơ, phương án tài chính và dự án khả thi, các nguồn lực hỗ trợ của Thành phố mới có thể phát huy hiệu quả, trở thành đòn bẩy cho đầu tư, đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Nguyễn Tuyết