Nghiên cứu trợ lý AI cho người dân và công chức: Bước thử nghiệm trong quản lý nhà nước số

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa tổ chức Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Thành phố “Nghiên cứu xây dựng ứng dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mô hình ngôn ngữ lớn phục vụ công tác quản lý nhà nước” do Đại học Kinh tế TP.HCM chủ trì thực hiện, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân làm chủ nhiệm nhiệm vụ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và xây dựng chính quyền số, trí tuệ nhân tạo, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và mô hình ngôn ngữ lớn đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ quản lý nhà nước. Tuy nhiên, khối lượng lớn văn bản, quy trình, biểu mẫu và dữ liệu nghiệp vụ hiện vẫn phân tán ở nhiều nguồn, khiến người dân, doanh nghiệp và công chức gặp không ít khó khăn trong việc tra cứu, khai thác và sử dụng thông tin.

Xuất phát từ thực tiễn đó, nhiệm vụ được triển khai nhằm nghiên cứu, xây dựng và thí điểm hệ thống trợ lý AI ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn tại Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM. Hệ thống kết hợp các công nghệ như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), truy xuất tăng cường và Đồ thị tri thức để hình thành nền tảng hỏi đáp, hỗ trợ tra cứu và tác nghiệp, góp phần nâng cao khả năng khai thác dữ liệu phục vụ người dân, doanh nghiệp và đội ngũ công chức, viên chức.

Đại diện nhóm nghiên cứu báo cáo nhiệm vụ tại Hội đồng nghiệm thu.

Xây dựng trợ lý AI từ dữ liệu chuyên ngành

Theo nhóm nghiên cứu, nhiệm vụ đã xây dựng hai hệ thống trợ lý AI trên nền tảng mô hình ngôn ngữ lớn, hướng đến hai nhóm người dùng có nhu cầu khác nhau trong quá trình tiếp cận và khai thác thông tin.

Đối với người dân và doanh nghiệp, hệ thống chatbot dịch vụ công được thiết kế nhằm hỗ trợ tra cứu thủ tục hành chính, hướng dẫn hồ sơ, biểu mẫu, quy trình thực hiện và các thông tin liên quan đến cơ quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Thay vì phải tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, người sử dụng có thể đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên để nhận các hướng dẫn phù hợp với nội dung cần tra cứu.

Đối với công chức, viên chức, chatbot được phát triển theo hướng hỗ trợ tác nghiệp nội bộ. Hệ thống có khả năng tra cứu tài liệu nghiệp vụ, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn dữ liệu chuyên ngành, hỗ trợ xây dựng báo cáo và tạo sinh một số loại văn bản hành chính theo mẫu định sẵn.

Để vận hành hai hệ thống này, nhóm nghiên cứu đã xây dựng kho dữ liệu chuyên biệt gồm hơn 1.200 tệp dữ liệu phục vụ dịch vụ công và hơn 68.000 tệp dữ liệu phục vụ công tác nội bộ của công chức, viên chức. Song song đó là hệ thống đồ thị tri thức với hàng triệu mối liên kết dữ liệu nhằm tăng khả năng truy xuất, đối chiếu và khai thác thông tin.

Kết quả thử nghiệm bước đầu cho thấy chatbot dịch vụ công có thể hỗ trợ trả lời các câu hỏi liên quan đến thủ tục hành chính, cung cấp nguồn tham chiếu, gợi ý câu hỏi và phản hồi theo ngữ cảnh. Hệ thống được kỳ vọng có thể hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Trong khi đó, chatbot dành cho công chức, viên chức hỗ trợ tra cứu tài liệu chuyên ngành, tổng hợp thông tin phục vụ công việc và hỗ trợ xây dựng một số loại văn bản hành chính. Nhóm nghiên cứu cũng tích hợp thêm các công nghệ nhận dạng giọng nói, nhận dạng ký tự quang học (OCR), dịch thuật và kết nối API nhằm mở rộng khả năng sử dụng của hệ thống trong môi trường làm việc số.

Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức ngày 4/6/2026.

Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với dữ liệu và thực tiễn quản lý

Bên cạnh những kết quả bước đầu, nhóm nghiên cứu cũng cho biết sản phẩm hiện mới được thử nghiệm trong phạm vi Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM với hơn 150 người dùng tham gia đánh giá. Dữ liệu được xây dựng chủ yếu phục vụ lĩnh vực khoa học và công nghệ, chưa bao phủ toàn bộ các lĩnh vực dịch vụ công của Thành phố.

Một số hạng mục cải tiến vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện và cần thêm thời gian kiểm chứng trong môi trường vận hành thực tế. Việc cập nhật dữ liệu thường xuyên, mở rộng phạm vi tri thức cũng như nâng cao chất lượng phản hồi của hệ thống được xem là những yêu cầu cần thiết trong giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy khả năng ứng dụng AI trong việc hỗ trợ tra cứu thông tin, giảm bớt một số tác vụ lặp lại và nâng cao khả năng khai thác dữ liệu phục vụ công việc chuyên môn. Tuy nhiên, hiệu quả của các hệ thống AI trong khu vực công không chỉ phụ thuộc vào năng lực của mô hình công nghệ mà còn gắn liền với chất lượng dữ liệu đầu vào, cơ chế cập nhật thông tin, yêu cầu bảo mật cũng như năng lực sử dụng của đội ngũ cán bộ, công chức.

Kết quả nghiên cứu bước đầu góp phần làm rõ khả năng ứng dụng AI trong hỗ trợ cung cấp dịch vụ công và hoạt động tác nghiệp của công chức, viên chức. Hội đồng nghiệm thu đánh giá nhiệm vụ cơ bản đã hoàn thành các nội dung nghiên cứu theo yêu cầu đặt ra, đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện hệ thống, mở rộng dữ liệu và tăng cường kiểm chứng thực tế để nâng cao khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Nguyễn Tuyết