Sở hữu trí tuệ là nền tảng vững chắc thúc đẩy và bảo vệ thể dục thể thao

Ngày 23/4/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Cục Sở hữu trí tuệ và Hội Sở hữu trí tuệ Thành phố tổ chức Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026.

Phát biểu tạo Lễ khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết Thành phố luôn xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng quan trọng của Thành phố. Trong đó, sở hữu trí tuệ giữ vai trò then chốt trong việc hình thành và phát triển nền kinh tế tri thức.

Ông Trần Trọng Tuyên – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tạo Lễ khai mạc.

Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực và đa dạng như: triển lãm, tọa đàm “Tài sản trí tuệ – Động lực phát triển ngành thể thao”, Hội thảo chuyên sâu về khai thác tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số, cùng các hoạt động truyền thông, cuộc thi và kết nối cộng đồng. Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng chuỗi sự kiện này sẽ góp phần hình thành thêm nhiều kết nối hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện trường, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo, từ đó tạo ra những sáng kiến mới, mô hình và giá trị mới cho Thành phố.

Tại tọa đàm “Tài sản trí tuệ – Động lực phát triển ngành thể thao” – diễn ra trong Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026, ông Lê Huy Anh – Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ đã chỉ ra những đóng góp nổi bật của sáng chế cho lĩnh vực thể thao. Đó là: thiết bị và vật liệu thể thao góp phần nâng cao hiệu suất thi đấu; sinh học và y học thể thao giúp tối ưu hoá công tác tuyển chọn vận động viên, kỹ thuật huấn luyện, tập luyện, thi đấu; dữ liệu giúp tối ưu hoá công tác chăm sóc vận động viên, thăm dò, nghiên cứu đối thủ, cải thiện kỹ, chiến thuật, hiệu suất thi đấu…

Ông Lê Huy Anh – Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ chỉ ra những đóng góp nổi bật của sáng chế cho lĩnh vực thể thao.

Cụ thể hơn, phân tích cơ cấu sáng chế theo nhóm IPC cho thấy lĩnh vực thể thao vẫn duy trì nền tảng công nghệ dựa trên thiết bị (chiếm khoảng 55%), tuy nhiên đã có sự chuyển dịch rõ rệt sang các công nghệ số và phân tích dữ liệu (khoảng 20%), trở thành trụ cột công nghệ lớn thứ hai. Bên cạnh đó, các công nghệ liên quan đến vật liệu và trang phục thể thao chiếm khoảng 12%, phản ánh vai trò ngày càng tăng của vật liệu chức năng trong đổi mới sản phẩm. Nhóm công nghệ y sinh chiếm khoảng 7%, cho thấy xu hướng tập trung vào tối ưu hóa hiệu suất con người. Tổng thể, lĩnh vực thể thao đang phát triển theo hướng đa ngành, tích hợp giữa thiết bị, dữ liệu, con người và vật liệu, có tác động rõ nhất nằm ở thành tích, độ chính xác và độ an toàn.

Trao đổi về vai trò của thể dục thể thao trong nền kinh tế thị trường, GS.TS Lâm Quang Thành – nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao – nhấn mạnh rằng thể dục thể thao là một hiện tượng văn hóa – xã hội đặc thù của nhân loại. Không chỉ mang giá trị tinh thần, xã hội, lĩnh vực này còn mang giá trị tiền tệ, trở thành một loại hàng hóa đặc thù.

Theo ông, nền tảng quan trọng để thúc đẩy, bảo vệ và khai thác hiệu quả các giá trị của thể dục thể thao chính là hệ thống sở hữu trí tuệ. Trong đó, truyền thông thể thao ngày càng khẳng định vai trò như một ngành kinh tế quan trọng, thậm chí giữ vị trí mũi nhọn. Các quy định pháp luật trong nước và quốc tế hiện cũng đã thiết lập khung pháp lý chặt chẽ nhằm bảo vệ, cấp phép và thực thi quyền truyền thông trong lĩnh vực thể thao.

GS.TS Lâm Quang Thành chia sẻ về kinh tế thể thao.

Năm 2026, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) lựa chọn chủ đề: “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng – Bắt đầu – Đổi mới”. Đây là một chủ đề có ý nghĩa rất thiết thực, phản ánh xu hướng phát triển mới của thể thao hiện đại – không chỉ là hoạt động thi đấu, mà là một ngành kinh tế sáng tạo, nơi hội tụ của công nghệ, dữ liệu, thương hiệu, bản quyền và các mô hình kinh doanh mới. Trong bối cảnh đó, sở hữu trí tuệ chính là nền tảng pháp lý của hoạt động sáng tạo, vừa bảo vệ thành quả trí tuệ, vừa tạo niềm tin cho đầu tư, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo phát triển một cách bền vững.

WIPO nhận thấy rằng ngành thể thao phải đối mặt với các mối đe dọa nghiêm trọng, liên tục từ hàng giả và vi phạm bản quyền kỹ thuật số… Bằng cách bảo vệ quyền của các nhà phát minh, nhà thiết kế và người sáng tạo, WIPO đảm bảo rằng thế giới thể thao sẽ không ngừng phát triển - liên tục phá vỡ các rào cản, không ngừng truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo và đoàn kết mãi mãi nhân loại thông qua việc cùng hướng tới sự hoàn hảo.

Hoàng Kim