TP. Hồ Chí Minh ban hành cơ chế thành lập và góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND mở thêm hướng đưa kết quả nghiên cứu khoa học ra thị trường. Chính sách nhằm tạo điều kiện để các tổ chức công lập thuộc phạm vi quản lý của Thành phố đưa kết quả nghiên cứu vào doanh nghiệp, huy động nguồn lực hợp tác và phát huy vai trò của viên chức trong hoạt động thương mại hóa.

Ngày 22/9/2026, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thông qua Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND quy định việc thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ trên địa bàn Thành phố.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, quy định chi tiết điểm g khoản 2 Điều 30 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16. Nội dung Nghị quyết gồm 12 Điều, quy định trực tiếp về cơ chế thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Chính sách góp phần cụ thể hóa định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW về gắn nghiên cứu với ứng dụng, phát triển doanh nghiệp dựa trên kết quả nghiên cứu. Thông qua cơ chế thương mại hóa, tri thức, công nghệ và tài sản trí tuệ của khu vực công có thêm điều kiện kết nối với nguồn lực doanh nghiệp, phát triển sản phẩm và tạo giá trị kinh tế - xã hội.

Đưa kết quả nghiên cứu của cơ sở công lập vào hoạt động doanh nghiệp

Nghị quyết xác định đối tượng áp dụng gồm cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập và tổ chức khoa học và công nghệ công lập khác thuộc phạm vi quản lý của Thành phố có kết quả nghiên cứu thuộc quyền sở hữu trí tuệ của cơ sở; viên chức làm việc tại các cơ sở này; cùng doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Một điểm đáng chú ý của Nghị quyết là tạo điều kiện để viên chức tham gia thương mại hóa. Theo đó, viên chức tại các cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập và tổ chức khoa học và công nghệ công lập khác thuộc phạm vi quản lý của Thành phố tham gia góp vốn, làm người đại diện theo ủy quyền hoặc tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp khi đáp ứng điều kiện pháp luật, được xác định trong Đề án đã phê duyệt và có sự đồng ý của người đứng đầu cơ sở theo quy định.

Cơ sở công lập có thể thành lập, tham gia thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Kết quả được khai thác phải thuộc quyền sở hữu trí tuệ của cơ sở hoặc được giao quyền quản lý, sử dụng hợp pháp và được phép thương mại hóa; có hồ sơ xác định quyền, tình trạng pháp lý và khả năng ứng dụng, chuyển giao hoặc khai thác. Đây là cơ sở để lựa chọn hình thức đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh phù hợp với từng kết quả nghiên cứu.

Để tăng quyền tự chủ gắn với đề án thương mại hóa khả thi, Nghị quyết cho phép người đứng đầu cơ sở công lập quyết định việc thành lập, tham gia thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp theo thẩm quyền và quy định pháp luật, trên cơ sở Đề án thương mại hóa đã được phê duyệt. Trường hợp pháp luật yêu cầu ý kiến đồng ý về chủ trương của cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp hoặc chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền đối với tài sản, nguồn vốn thì phải hoàn thành yêu cầu đó trước khi quyết định, thực hiện.

Đại biểu tham quan gian hàng tại Sàn Giao dịch công nghệ TP. Hồ Chí Minh, một địa điểm thường xuyên diễn ra các hoạt động  kết nối, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, khởi nghiệp sáng tạo...

Nghị quyết yêu cầu Đề án thương mại hóa cần làm rõ kết quả nghiên cứu và quyền sở hữu trí tuệ; tài sản, giá trị, tỷ lệ và phương thức góp vốn; phương án sản xuất, kinh doanh; nguồn lực; nhân sự; phân chia lợi ích, chia sẻ rủi ro và cơ chế giám sát. Đề án còn xác định phương án xử lý tài sản, quyền sở hữu trí tuệ và quyền lợi của cơ sở khi thay đổi hình thức thương mại hóa, doanh nghiệp chấm dứt hoạt động hoặc cơ sở chấm dứt tham gia.

Khai thác tài sản trí tuệ để góp vốn một cách minh bạch

Theo Nghị quyết, tài sản góp vốn có thể gồm quyền sở hữu trí tuệ do cơ sở công lập sở hữu và được phép góp vốn; kết quả nghiên cứu được giao quyền quản lý, sử dụng; cùng tài sản, nguồn kinh phí, quyền tài sản khác được pháp luật cho phép. Nguồn hình thành, quyền sở hữu, quyền quản lý, quyền sử dụng, tình trạng pháp lý và thời hạn bảo hộ hoặc sử dụng phải được làm rõ.

Giá trị tài sản, tỷ lệ, phương thức và thời điểm góp vốn được xác định trong Đề án, bảo đảm công khai, minh bạch, phù hợp với giá trị thực tế và khả năng thương mại hóa. Cơ sở được thuê tổ chức tư vấn, chuyên gia có năng lực; trường hợp pháp luật yêu cầu thẩm định giá phải thực hiện đúng quy định. Nghị quyết không cho phép dùng tài sản bị pháp luật cấm để góp vốn, trong đó có sáng chế mật, đất đai, công trình an ninh, quốc phòng.

Bên cạnh cơ chế tham gia doanh nghiệp, Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND chú trọng nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động thương mại hóa. Không sử dụng ngân sách nhà nước để bù đắp lỗ, tổn thất từ hoạt động thương mại hóa, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Các hành vi vi phạm, sử dụng tài sản hoặc quyền sở hữu trí tuệ sai mục đích phải được xử lý và xác định trách nhiệm.

Về quản lý rủi ro, Nghị quyết xác định rủi ro kinh doanh không phải là căn cứ để xác định vi phạm hoặc trách nhiệm nếu việc quyết định, định giá, tổ chức thực hiện và quản lý tài sản đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, đúng Đề án đã phê duyệt và không có hành vi gian dối, cố ý làm trái hoặc vụ lợi. Kết quả thương mại hóa thấp hơn mục tiêu không phải là căn cứ duy nhất để xác định trách nhiệm; việc xem xét phải căn cứ quá trình thực hiện, nguyên nhân rủi ro và các yếu tố liên quan.

Trong quá trình triển khai, cơ sở công lập phải đánh giá định kỳ, kịp thời điều chỉnh phương án, thay đổi hình thức khai thác, chuyển nhượng phần vốn góp, thoái vốn hoặc chấm dứt tham gia khi không còn phù hợp, hiệu quả, theo quy định pháp luật.

Lam Vân