TP. Hồ Chí Minh tăng cường kết nối, đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường

Việc xây dựng các "cầu nối" hiệu quả giữa trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý được xem là điều kiện tiên quyết để rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường. Đây cũng là nền tảng để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng kinh tế của TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.

Thông điệp trên được nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế chia sẻ tại Hội thảo "Từ nghiên cứu đến thị trường: Thúc đẩy hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp nhằm thương mại hóa đổi mới sáng tạo", diễn ra ngày 15/7 tại TP. Hồ Chí Minh. Hội thảo do Sunwah Innovations, Brinc và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (VIH) đồng tổ chức. Trong khuôn khổ chương trình, Liên doanh Sunwah - Brinc cũng chính thức ra mắt, mở ra mô hình hợp tác mới nhằm kết nối trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, góp phần thúc đẩy thương mại hóa công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Thương mại hóa kết quả nghiên cứu, rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường

Trong nhiều năm qua, TP. Hồ Chí Minh đã hình thành hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp. Tuy nhiên, để các kết quả nghiên cứu thực sự tạo ra giá trị kinh tế, vẫn cần các  giải pháp kết nối chặt chẽ hơn giữa các chủ thể trong hệ sinh thái, từ đó thu hẹp khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.

Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định rằng thách thức hiện nay không nằm ở việc thiếu ý tưởng hay thiếu công nghệ. Việt Nam có nhiều nhà khoa học, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp giàu tiềm năng, nhưng không ít kết quả nghiên cứu vẫn dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, chưa được thương mại hóa thành sản phẩm hoặc dịch vụ phục vụ thị trường. Vì vậy, điều cần thiết không chỉ là tạo ra thêm các công trình nghiên cứu mà phải xây dựng được những "cầu nối" hiệu quả để chuyển hóa tri thức thành giá trị thực tiễn.

Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Giám đốc Trung tâm HCMC C4IR phát biểu tại hội thảo 

Theo ông Nguyễn Đức Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP. Hồ Chí Minh (HCMC C4IR), đổi mới sáng tạo chỉ thực sự tạo ra giá trị khi kết quả nghiên cứu được kết nối với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường. Trong định hướng phát triển trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời gắn hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và các ngành kinh tế.

Một trong những nội dung được các diễn giả tại hội thảo nhấn mạnh là việc thay đổi tư duy trong hoạt động nghiên cứu. Thay vì tập trung hoàn thiện công nghệ rồi mới tìm kiếm đầu ra, các chiến lược thương mại hóa, khai thác tài sản trí tuệ và mô hình kinh doanh cần được tính toán ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình nghiên cứu. Khi doanh nghiệp cùng tham gia xác định nhu cầu, đặt hàng và đồng phát triển giải pháp, khả năng đưa công nghệ ra thị trường sẽ cao hơn đáng kể.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Các chuyên gia cũng cho rằng, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần dựa trên mô hình hợp tác "Ba nhà" (Triple Helix), trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách; trường đại học, viện nghiên cứu tạo ra tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao; doanh nghiệp cùng các nhà đầu tư dẫn dắt nhu cầu thị trường, đầu tư và thương mại hóa công nghệ. Khi ba chủ thể tham gia ngay từ quá trình hình thành ý tưởng nghiên cứu, cơ hội hình thành các sản phẩm có giá trị thương mại sẽ được nâng lên rõ rệt.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, các diễn giả quốc tế cho rằng thương mại hóa đổi mới sáng tạo không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng nhà khoa học hay từng doanh nghiệp riêng lẻ. Điều quan trọng là xây dựng một hệ sinh thái đủ năng động, nơi các trường đại học, doanh nghiệp, quỹ đầu tư, cơ quan quản lý và các tổ chức hỗ trợ cùng chia sẻ nguồn lực, thông tin và cơ hội hợp tác để công nghệ có thể phát triển xuyên suốt từ ý tưởng, nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa.

Bổ sung "mắt xích" kết nối nghiên cứu và thị trường

Việc hình thành các mô hình hợp tác như Sunwah - Brinc được kỳ vọng sẽ bổ sung một mắt xích quan trọng, cho thấy xu hướng phát triển mới của hệ sinh thái, hướng đến xây dựng cầu nối hiệu quả giữa trường đại học, doanh nghiệp khởi nghiệp, quỹ đầu tư và mạng lưới đối tác quốc tế, qua đó hỗ trợ các dự án công nghệ rút ngắn hành trình từ nghiên cứu đến thị trường.

Theo đại diện Sunwah Innovations, mục tiêu của liên doanh không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ các startup mà còn tạo ra những lộ trình thương mại hóa rõ ràng cho các kết quả nghiên cứu, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước với các cơ hội toàn cầu. Trong khi đó, Brinc sẽ mang đến kinh nghiệm về tăng tốc khởi nghiệp, nguồn vốn, cố vấn chuyên môn và khả năng mở rộng thị trường quốc tế cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam.

Ở góc độ trường đại học, ông Trần Vũ, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho biết đơn vị đang từng bước xây dựng mô hình đổi mới sáng tạo theo hướng khép kín, gắn kết nghiên cứu, đào tạo, khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ. Bên cạnh việc hỗ trợ các nhóm nghiên cứu phát triển công nghệ, mô hình này còn thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp khởi nguồn từ trường đại học (spin-off), đồng thời kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư và mạng lưới chuyên gia trong và ngoài nước nhằm  nâng cao khả năng thương mại hóa các kết quả nghiên, dự án công nghệ trong các lĩnh vực trọng điểm như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng xanh...

Ông Trần Vũ, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh trình bày tại hội thảo

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, TP. Hồ Chí Minh hiện có nền tảng thuận lợi để hình thành các công nghệ mới, sản phẩm mới và doanh nghiệp công nghệ mới. Tuy nhiên, để khoa học và công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, điều quan trọng không chỉ là tạo ra thêm các kết quả nghiên cứu mà phải xây dựng được cơ chế để tri thức được chuyển hóa thành công nghệ, sản phẩm và doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, TP. Hồ Chí Minh tập trung triển khai các cơ chế, chính sách nhằm hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo theo hướng đồng bộ, hiện đại và hội nhập quốc tế. Thành phố chú trọng phát triển mô hình đại học khởi nghiệp; hỗ trợ nghiên cứu gắn với nhu cầu doanh nghiệp; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ; phát triển doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ; tăng cường kết nối cung - cầu công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế. Thành phố cũng triển khai Đề án phát triển mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế, hướng tới hình thành các trung tâm có năng lực kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế, tạo môi trường thuận lợi để các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ cùng hợp tác phát triển.

Các chuyên gia, diễn giả tham gia phiên thảo luận tại hội thảo 

Với vai trò cơ quan tham mưu, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục phối hợp kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ, bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu cũng như phát triển doanh nghiệp khởi nguồn công nghệ. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để đưa nhiều kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố.

Lam Vân