Ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực điều hành xử lý sự cố khẩn cấp

Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh vừa tổ chức Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ định vị và Live stream phục vụ chỉ huy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ của Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ TP. Hồ Chí Minh (giai đoạn 2)”.

Nhiệm vụ do Công an Thành phố chủ trì, phối hợp với Công ty Điện thoại Mobicall thực hiện, ThS. Nguyễn Mạnh Trưởng làm chủ nhiệm. Kết quả nghiên cứu không chỉ nâng cấp nền tảng công nghệ của Hệ thống tiếp nhận và xử lý thông tin khẩn cấp Help 114, mà còn hình thành cơ chế liên thông các đầu số 113-114-115, tích hợp định vị, Live stream, IoT, camera và drone, góp phần nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành và phối hợp ứng phó các tình huống khẩn cấp trên địa bàn Thành phố.

Nâng cấp hạ tầng công nghệ từ nhu cầu thực tiễn

Theo nhóm nghiên cứu, ở giai đoạn 1, hệ thống tiếp nhận 114 tại Trung tâm chỉ huy và ứng dụng di động “Help 114” đã được đưa vào vận hành hiệu quả, hỗ trợ người dân gửi thông tin, hình ảnh, vị trí, phục vụ công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ (CNCH).

Tuy nhiên, thực tế vận hành hệ thống và những yêu cầu mới của một đô thị quy mô lớn đã đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục giải quyết. Các vấn đề tập trung vào khả năng tác chiến cơ động của cán bộ, chiến sĩ; tình trạng thiếu thông tin tại những địa điểm không có người trực vào ban đêm; yêu cầu tiếp nhận tín hiệu tự động từ các thiết bị cảnh báo; đồng thời khắc phục sự chia cắt dữ liệu khi chuyển tiếp giữa các đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115.

Ở giai đoạn 2, nhiệm vụ đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng hệ thống phục vụ quản lý phòng cháy chữa cháy, CNCH; tăng cường tương tác giữa người dân và Công an Thành phố trên cơ sở khai thác hiệu quả hạ tầng, nguồn lực công nghệ hiện có. Hệ thống đồng thời phải đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, xử lý thông tin khẩn cấp; hỗ trợ lãnh đạo theo dõi, phân công, giám sát quá trình xử lý và phản hồi kết quả cho người dân.

ThS. Nguyễn Mạnh Trưởng, đại diện nhóm nghiên cứu, trình bày báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đã tiến hành nâng cấp toàn diện kiến trúc công nghệ của hệ thống. Nền tảng được chuyển từ kiến trúc nguyên khối sang kiến trúc vi dịch vụ (Microservices), giúp tách các thành phần như thông báo, WebSocket, camera và tích hợp thiết bị thành các dịch vụ độc lập. Cách tiếp cận này cho phép cô lập lỗi, hạn chế nguy cơ một thành phần gặp sự cố làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Giao thức WebSockets được sử dụng thay cho HTTP Polling nhằm thiết lập kết nối hai chiều liên tục, giảm tải cho hệ thống và rút ngắn thời gian truyền dữ liệu. Cơ sở dữ liệu cũng được nâng cấp lên PostgreSQL 13 và áp dụng phân vùng dữ liệu, góp phần giảm đáng kể thời gian truy vấn.

Liên thông dữ liệu thời gian thực giữa ba đầu số khẩn cấp 113 - 114 - 115

Đây là một trong những kết quả nổi bật của giai đoạn 2, giúp khắc phục các hạn chế của phương thức chuyển tiếp cuộc gọi thoại truyền thống. Khi người dân gửi tin báo qua Help 114, hệ thống có thể truyền đồng thời video trực tiếp, hình ảnh, nội dung trao đổi và tọa độ GPS về trung tâm chỉ huy phù hợp thông qua cơ chế tự động phân luồng. Đáng chú ý, khi người dân gọi nhầm đầu số, cán bộ trực có thể chuyển cuộc gọi đến lực lượng có thẩm quyền khác chỉ bằng thao tác trên hệ thống. Toàn bộ dữ liệu liên quan như video, tọa độ GPS và nội dung trao đổi được chuyển tiếp nguyên vẹn trong khoảng 1 - 2 giây, hạn chế tình trạng phải cung cấp lại thông tin và tránh gián đoạn liên lạc. Với các tình huống phức tạp, ba lực lượng cũng có thể cùng tham gia một cuộc gọi video để phối hợp xử lý theo thời gian thực.

Thành viên Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ tại Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh nhận xét, đánh giá kết quả nhiệm vụ   

Nhóm nghiên cứu cũng phát triển phân hệ giao việc và quản lý tác chiến trên thiết bị di động của cán bộ chiến sĩ. Trung tâm chỉ huy có thể xác định các cán bộ, chiến sĩ ở gần hiện trường để phân công nhiệm vụ; khi chiến sĩ nhận việc, hệ thống tự động kích hoạt chức năng theo dõi lộ trình bằng GPS. Quá trình xử lý được cập nhật, báo cáo và đánh giá trên cùng một nền tảng, tạo thành quy trình khép kín từ tiếp nhận thông tin, giao việc đến hoàn tất và phản hồi người dân.

Từ phản ứng sang cảnh báo chủ động

Theo nhóm nghiên cứu, một kết quả đáng chú ý khác là việc tích hợp nền tảng cảm biến đô thị thông minh dựa trên IoT. Nhờ đó, hệ thống có khả năng tiếp nhận tín hiệu thời gian thực từ cảm biến khói, cảm biến nhiệt, thiết bị báo cháy sớm và nút nhấn khẩn cấp được lắp đặt tại cơ sở, nhà dân thông qua các cổng API. Khi phát hiện sự cố, đặc biệt trong thời điểm không có người trực, tín hiệu được tự động truyền về Trung tâm chỉ huy 114 để phát cảnh báo và hiển thị vị trí, thông tin liên quan, hỗ trợ lực lượng chức năng triển khai phương tiện kịp thời.

Hệ thống còn có khả năng tự động quét và hiển thị các camera kết nối ở khu vực lân cận điểm xảy ra sự cố, giúp người chỉ huy quan sát trực tuyến và đánh giá tình hình. Luồng video trực tiếp từ Drone cũng có thể được truyền về máy tính tại trung tâm chỉ huy thông qua WebRTC, bổ sung góc quan sát từ trên cao trong những tình huống cần đánh giá nhanh hiện trường.

Về an toàn thông tin, hệ thống áp dụng mô hình Zero Trust, phân tách dữ liệu nhạy cảm với máy chủ backend công cộng và sử dụng hạ tầng lưu trữ trên nền tảng điện toán đám mây cùng hệ thống tường lửa nhiều lớp. Đặc biệt, hệ thống không cho phép bất kỳ tài khoản nào, kể cả tài khoản quản trị cao nhất, xóa lịch sử cuộc gọi khẩn cấp và phản ánh sự cố, góp phần bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu. Bên cạnh đó, nhiệm vụ đã xây dựng bản đồ đa giác và triển khai thành công hệ thống Help 114 tại khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, đáp ứng khả năng định vị cứu nạn khẩn cấp ven biển cách đất liền lên tới 100 km.

Hội đồng nghiệm thu chụp ảnh cùng nhóm nghiên cứu 

Tại buổi nghiệm thu, nhóm nghiên cứu đã trình diễn trực tiếp khả năng kết nối ba đầu số khẩn cấp và chức năng định vị, giao việc. Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao tính thực tiễn và khả năng giải quyết đồng bộ các yêu cầu nghiệp vụ đặc thù của lực lượng công an; đồng thời thống nhất kiến nghị chuyển giao kết quả nghiên cứu để đưa vào ứng dụng thực tế.

Các chuyên gia nhận định việc ứng dụng các kết quả, sản phẩm của đề tài sẽ giúp các lực lượng chức năng rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý thông tin, nâng cao hiệu quả phối hợp và xử lý sự cố khẩn cấp. Với khả năng giám sát và cảnh báo sớm, hệ thống là công cụ hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu, góp phần nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành ứng phó thiên tai, tai nạn và hỏa hoạn trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Lam Vân