Kết nối công nghệ chiến lược với bài toán ứng dụng, thúc đẩy mô hình “3 nhà”

Ngày 16/9, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh tổ chức Tọa đàm chuyên đề “Kết nối và phát triển các công nghệ chiến lược tại Việt Nam”, nhằm trao đổi các cơ hội hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ tiềm năng trong các lĩnh vực bán dẫn và thiết kế vi mạch; IoT, y tế di động, hạ tầng bền vững…

Tại tọa đàm, các chuyên gia, nhà khoa học và nhà sáng chế có nhiều năm kinh nghiệm như TS. Mehdi Hatamian và ThS. Hoàng Nhữ đã giới thiệu danh mục các công nghệ được nghiên cứu, phát triển và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Cụ thể như các giải pháp kết nối không dây tốc độ cao, hệ thống truyền thông điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo, kết nối quang tốc độ cao phục vụ hạ tầng AI; công nghệ sàng lọc sớm ung thư, thiết bị đưa thuốc và vaccine qua da, thiết bị truyền dịch di động; công nghệ khử mặn, năng lượng sóng biển, điện mặt trời nổi và một số công nghệ sản xuất tiên tiến.

Quang cảnh tọa đàm

Theo PGS.TS. Trần Thiên Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với năng lực cạnh tranh quốc gia, các công nghệ chiến lược không chỉ mở ra hướng nghiên cứu mới, mà còn tạo cơ hội cho tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch công nghiệp và giải quyết các bài toán lớn của xã hội. Vì vậy, Trường Đại học Bách khoa hướng tới vai trò kết nối giữa nguồn lực tri thức, công nghệ với doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đối tác quốc tế, qua đó thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

PGS.TS. Trần Thiên Phúc (ngoài cùng bên trái), Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, chủ trì buổi tọa đàm

Với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học nhiều kinh nghiệm, tọa đàm không chỉ mang đến những góc nhìn giá trị về các công nghệ chiến lược, mà còn tạo cơ hội trao đổi học thuật, kết nối hợp tác nghiên cứu, phát triển công nghệ… Bên cạnh đó, tọa đàm mang đến nhiều giải pháp, công nghệ có sự giao thoa với các lĩnh vực Thành phố đang quan tâm như trí tuệ nhân tạo và hạ tầng tính toán hiệu năng cao, bán dẫn và quang tử, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu tiên tiến. Đây là những hướng có khả năng hình thành các chương trình hợp tác nghiên cứu, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, thử nghiệm sản phẩm cũng như phát triển các sản phẩm công nghệ có khả năng ứng dụng trong thực tế.

TS. Mehdi Hatamian giới thiệu các công nghệ tiềm năng cho Việt Nam

 Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại tọa đàm là cách tiếp cận “chuyển giao công nghệ thực chất”. Theo các chuyên gia, chuyển giao không chỉ dừng ở việc cung cấp thiết bị hay cấp phép công nghệ, mà cần hướng đến khả năng tự chủ của bên tiếp nhận. Đội ngũ kỹ sư, nhân lực kỹ thuật trong nước cần chú trọng công tác đào tạo, nâng cao năng lực chế tạo, lắp ráp, vận hành, bảo trì và tiếp tục phát triển công nghệ trên nền tảng được chuyển giao.

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Minh Huấn, Trưởng phòng Quản lý công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh) cho biết, các công nghệ được giới thiệu phù hợp với danh mục công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21 của Thủ tướng Chính phủ. TP. Hồ Chí Minh đang chuẩn bị ban hành một số chính sách mới nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho các doanh nghiệp và nhà khoa học chủ động nghiên cứu, thương mại hóa sản phẩm, trong đó có sản phẩm công nghệ chiến lược.

Thành phố cũng định hướng thúc đẩy mô hình liên kết “3 nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Trong đó, Nhà nước xác định bài toán và tạo cơ chế, chính sách; viện, trường tiếp nhận, nghiên cứu và làm chủ công nghệ; doanh nghiệp tham gia từ khâu xác định yêu cầu sản phẩm, đầu tư, hoàn thiện thiết kế, tổ chức sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng và thương mại hóa. Thành phố xác định, cùng với vai trò kiến tạo môi trường, cơ chế và chính sách, Nhà nước cần nghiên cứu phát huy vai trò “khách hàng đầu tiên” đối với các sản phẩm công nghệ mới phù hợp với nhu cầu của khu vực công. Cách tiếp cận này được kỳ vọng tạo điều kiện để sản phẩm công nghệ có thêm môi trường thử nghiệm, hoàn thiện và mở rộng thị trường.

Ông Nguyễn Minh Huấn, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ một số thông tin tại tọa đàm

Tại tọa đàm, các chuyên gia, doanh nghiệp cũng đề xuất nhiều hình thức hợp tác linh hoạt với quỹ đầu tư và nhà đầu tư mạo hiểm, từ góp vốn cổ phần, thành lập doanh nghiệp spin-off đến cấp phép công nghệ. Đối với doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ hoặc khởi nghiệp, việc tiếp nhận công nghệ có thể được triển khai nếu có nguồn lực và sự chuẩn bị phù hợp. Đối với các công nghệ y sinh, quá trình hợp tác cần được triển khai theo lộ trình nghiên cứu, đánh giá công nghệ, thử nghiệm, kiểm chứng, hoàn thiện sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu chuyên ngành trước khi đưa vào ứng dụng.

Thông qua các hoạt động kết nối như tọa đàm, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh tiếp tục thúc đẩy liên kết giữa nhà khoa học, viện/trường, doanh nghiệp trong và ngoài nước với các bài toán phát triển của Thành phố. Mục tiêu đặt ra không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà từng bước làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm có khả năng ứng dụng và thương mại hóa, hướng tới hình thành các sản phẩm công nghệ “Make in Ho Chi Minh City” và tạo ra thị trường cho các sản phẩm công nghệ chiến lược.

Lam Vân