Sẵn sàng mô hình "đặt hàng" nghiên cứu AI: bắt đầu từ đề bài thực tế

TP. Hồ Chí Minh đang hoàn thiện các hệ thống dữ liệu tập trung về đất đai, thuế, tài chính và nhiều lĩnh vực quản lý đô thị khác. Đây sẽ là những nền tảng quan trọng để xác định các bài toán ứng dụng AI phù hợp.

Tại sự kiện Applied AI Lab Demo Day 2026 diễn ra ngày 08/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ cho rằng đề bài AI không nên giới hạn bởi địa giới hành chính và phải đủ lớn để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế cùng tham gia giải quyết. Việc đề xuất bài toán AI cũng không chỉ giới hạn ở các cơ quan nhà nước, mà cần mở rộng đến doanh nghiệp, tổ chức xã hội và những đơn vị trực tiếp phục vụ người dân.

Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh 

Lãnh đạo UBND Thành phố gợi mở công nghệ phát hiện deepfake có thể ứng dụng trong ngân hàng, định danh và bảo mật khi Thành phố thúc đẩy Trung tâm Tài chính quốc tế. Các giải pháp ứng dụng thực tế ảo (VR) có thể đổi mới trải nghiệm du lịch, văn hóa. Trong giao thông công cộng, AI có thể giúp nhận diện nhu cầu đặc thù của từng nhóm hành khách, xác định trường hợp cần trợ giúp khi sử dụng phương tiện.

Theo ông Trương Minh Huy Vũ, Thành phố đang chuẩn bị hạ tầng tính toán và dữ liệu cho bài toán AI. Sở Khoa học và Công nghệ cùng Ban quản lý Khu Công nghệ cao đã trình đề án phát triển các trung tâm dữ liệu AI để đồng hành cùng các nhóm nghiên cứu. Về nguồn lực đầu tư, Thành phố đề xuất cơ chế đồng đầu tư mạo hiểm với các quỹ tư nhân, tỷ lệ đối ứng 1:1, 1:2 hoặc 1:3 tùy vào mức độ ưu tiên của dự án. Cơ chế này chấp nhận tính chất rủi ro, mạo hiểm của đầu tư công nghệ. Nhà nước sẵn sàng đồng hành để cùng tạo ra sản phẩm, ông Vũ cho biết.

Applied AI Lab Demo Day 2026 do Saigon AI Hub (SAIH) phối hợp cùng Quỹ Google AI Futures Fund tổ chức. Sự kiện đánh dấu tổng kết Khóa 1 và khởi động Khóa 2 của chương trình Applied AI Lab.

Quang cảnh sự kiện

SAIH là mô hình nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo mở đầu tiên tại Việt Nam do VNG và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) đồng sáng lập vào cuối năm 2025. Tháng 5/2026, SAIH và Quỹ Google AI Futures Fund công bố quan hệ đối tác chiến lược, chính thức triển khai mô hình Applied AI Lab đầu tiên tại Việt Nam, nhằm hỗ trợ nhà nghiên cứu tiếp cận hạ tầng tính toán, công cụ AI và cố vấn từ chuyên gia Google Labs, Google DeepMind.

Ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập và Chủ tịch HĐQT VNG chia sẻ, SAIH xem mình như những “người làm vườn” tạo ra môi trường tốt để các “hạt giống” nghiên cứu AI Việt Nam có thể phát triển, theo đuổi những mục tiêu dài hạn trên con đường nghiên cứu của mình.

Đại diện nhóm trình bày dự án tại sự kiện Applied AI Lab Demo Day 2026

Khóa 1 của SAIH quy tụ 10 nhóm nghiên cứu và 50 nhà nghiên cứu trong nước. Tại Demo Day, 6 nhóm nghiên cứu đã trình diễn trực tiếp các nguyên mẫu AI có tính ứng dụng cao, nổi bật như mô hình AI hỗ trợ tầm soát, phát hiện sớm ung thư đại trực tràng; giải pháp Speech-to-Text nhận diện, phân tích cảm xúc trong giọng nói; mô hình phát hiện deepfake. Đáng chú ý, dự án AI kết hợp drone đã được thương mại hóa thành công. Nhóm nghiên cứu đã ứng dụng AI để tạo môi trường học điều khiển máy bay không người lái (drone), kết hợp thiết bị thật với hình ảnh mô phỏng.

Đại biểu tham dự sự kiện Applied AI Lab Demo Day 2026

PGS.TS. Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, cho cho biết Saigon AI Hub đã tạo dựng một môi trường nghiên cứu mở và mạng lưới kết nối chuyên môn về AI, qua đó giúp các nhà nghiên cứu trẻ phát triển tư duy khoa học, nâng cao năng lực nghiên cứu, thử nghiệm ứng dụng và hợp tác theo chuẩn quốc tế.

Theo ông Lê Hồng Minh, Khóa 2 sẽ “đảo ngược hướng tiếp cận”, bắt đầu từ những đề bài thực tế do doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và tổ chức công đặt hàng. Mô hình mới được tổ chức theo ba nhóm nguồn lực: đơn vị sở hữu bài toán cung cấp đề bài, dữ liệu, chuyên gia ngành và môi trường thử nghiệm; cộng đồng nhà nghiên cứu AI liên ngành đảm nhận việc phát triển giải pháp; còn SAIH và Google hỗ trợ hạ tầng tính toán, mô hình AI, nguồn lực tài chính và tư vấn về lộ trình thương mại hóa.

Trình diễn, trải nghiệm các giải pháp công nghệ AI tại sự kiện 

Khóa 2 tập trung vào bốn nhóm lĩnh vực gồm sản xuất, nông nghiệp, biến đổi khí hậu và các bài toán cấp quốc gia, đô thị, trong đó có giao thông công cộng, dữ liệu đất đai, thuế và tài chính. Chương trình đặt mục tiêu trong năm 2027 tuyển chọn tối thiểu 10 dự án, có 6 dự án pilot thành công, 3 dự án thương mại hóa và hình thành 1 startup AI công nghệ cao. Cổng tiếp nhận đề bài được mở từ ngày 08/10 đến cuối tháng 11/2026.

Với tinh thần “hạt giống tốt cần được gieo vào đất tốt”, Phó Chủ tịch Trương Minh Huy Vũ khẳng định việc thu hút nhân tài AI cần đi cùng những điều kiện để họ phát huy năng lực và gắn bó lâu dài. Nếu Saigon AI Hub là những “người làm vườn”, thì Thành phố nhận vai trò “người làm đất”, tạo môi trường thuận lợi để nhân tài AI phát huy năng lực và phát triển thành những doanh nghiệp công nghệ. TP. Hồ Chí Minh mong muốn trở thành nơi hội tụ nhân tài, kết nối nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu, tạo ra giá trị thiết thực cho xã hội.

Lam Vân