Đề xuất hệ sinh thái sáu mô hình nhà ở giá rẻ cho người nhập cư TP.HCM

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa tổ chức nghiệm thu nhiệm vụ khoa học công nghệ “Nghiên cứu mô hình nhà ở giá rẻ hướng đến đối tượng người nhập cư tại khu vực ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh”. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học để Thành phố phát triển nhà ở giá rẻ theo hướng linh hoạt, bền vững và phù hợp với nhu cầu thực tế của người lao động nhập cư.

Nhiệm vụ do Trường Đại học Tôn Đức Thắng chủ trì, PGS.TS.KTS Ngô Lê Minh làm chủ nhiệm. Nghiên cứu được thực hiện trước nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người nhập cư có thu nhập thấp, trong khi nguồn cung phù hợp còn hạn chế và điều kiện cư trú tại nhiều khu vực chưa được bảo đảm.

Thông qua khảo sát thực trạng, phân tích nhu cầu và khả năng chi trả, nhóm nghiên cứu hướng đến xây dựng các mô hình nhà ở có tính khả thi, đáp ứng nhu cầu an cư, nâng cao chất lượng sống và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu tại khu vực ngoại thành TP.HCM.

Nhu cầu không chỉ dừng ở một chỗ ở tạm

Theo nhóm nghiên cứu, kết quả khảo sát cho thấy phần lớn người nhập cư có thu nhập và khả năng tích lũy hạn chế, chủ yếu sống trong các khu nhà trọ còn chật hẹp, thiếu tiện ích và điều kiện sinh hoạt cần thiết. Bên cạnh chi phí phù hợp, người lao động ngày càng quan tâm đến môi trường sống an toàn, ổn định, thuận tiện đi lại và phù hợp với hoàn cảnh cư trú.

PGS.TS.KTS Ngô Lê Minh - Chủ nhiệm đề tài trình bày báo cáo tại Hội đồng.

Từ thực trạng đó, nhiệm vụ đề xuất các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, kiến trúc, tài chính và quản lý vận hành. Nhà ở giá rẻ được định hướng phát triển gần nơi làm việc, giao thông công cộng và dịch vụ thiết yếu; đồng thời tổ chức không gian hợp lý, có khu sinh hoạt cộng đồng.

Về kiến trúc, nghiên cứu hướng đến tiêu chí “Bền - Rẻ - Dễ bảo trì”, bảo đảm sử dụng không gian hiệu quả, tiết kiệm chi phí xây dựng và vận hành nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu về thông gió, chiếu sáng tự nhiên, an toàn phòng cháy và không gian sinh hoạt chung. Các loại hình nhà ở được tổ chức linh hoạt, phù hợp với nhu cầu, khả năng chi trả và thời gian cư trú của từng nhóm người nhập cư.

Hình thành hệ sinh thái nhà ở giá rẻ

Từ kết quả khảo sát và phân tích nhu cầu, nhiệm vụ đề xuất sáu mô hình nhà ở giá rẻ phù hợp với khả năng chi trả và đặc điểm cư trú của từng nhóm lao động. Trong đó, ba mô hình nhà cấp 4 gồm loại dưới 20 m² dành cho lao động độc thân, công nhân thời vụ, sinh viên hoặc người nhập cư ngắn hạn; loại trên 20 m² phù hợp với vợ chồng trẻ, hộ gia đình nhỏ; loại trên 30 m² hướng đến gia đình trẻ có con hoặc người có nhu cầu cư trú lâu dài.

Ba mô hình còn lại gồm nhà ở nhiều tầng xây dựng tại chỗ, phù hợp với công nhân làm việc dài hạn và viên chức trẻ; nhà ở nhiều tầng lắp ghép, có ưu điểm thi công nhanh, chi phí hợp lý và thuận lợi nhân rộng; nhà ở module container thấp tầng dành cho lao động trẻ, làm việc ngắn hạn hoặc có nhu cầu cư trú linh hoạt. Các mô hình được định hướng bố trí gần nơi làm việc, kết nối với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ thiết yếu và không gian sinh hoạt cộng đồng.

Để nâng cao khả năng triển khai, nhóm nghiên cứu đề xuất cơ chế “3-Nhà” gồm Nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Theo đó, Nhà nước thực hiện vai trò kiến tạo chính sách, hỗ trợ đất đai và hạ tầng; doanh nghiệp đầu tư, xây dựng, khai thác và vận hành; tổ chức tín dụng cung cấp nguồn vốn phù hợp. Chi phí thuê hoặc trả góp được tính toán theo khả năng chi trả của người lao động.

Các mô hình được xây dựng theo nguyên tắc lấy người ở làm trung tâm, bảo đảm tiết kiệm, linh hoạt, bền vững và có khả năng nhân rộng. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, tài chính, công nghệ, vật liệu và quản lý vận hành, góp phần nâng cao chất lượng sống và phát triển nhà ở giá rẻ tại TP.HCM.

Hội đồng thống nhất nghiệm thu, đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp thu góp ý và hoàn thiện các nội dung liên quan.

Nguyễn Tuyết