Đồng hành cùng startup và doanh nghiệp SME nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên AI

Ngày 06/8, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tập huấn "Hoạt động đổi mới sáng tạo cho startup và doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố", với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu cùng các chuyên gia trong nước và quốc tế.

Chương trình là một trong những hoạt động cụ thể triển khai Kế hoạch số 177 của UBND TP. Hồ Chí Minh về phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho cộng đồng doanh nghiệp, đưa TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực ASEAN.

Theo Ban tổ chức, đây là lớp tập huấn đầu tiên trong chuỗi chương trình dự kiến được triển khai tại nhiều địa phương trên địa bàn Thành phố, nhằm giúp doanh nghiệp trang bị kiến thức, cập nhật chính sách và tiếp cận các giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bà Trần Thị Kim Liên, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ) giới thiệu các chính sách hỗ trợ của TP. Hồ Chí Minh dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp SME

Tại chương trình, bà Trần Thị Kim Liên, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh), đã giới thiệu hệ thống chính sách mới hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), tập trung vào bốn nhóm: hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số; cơ chế công nhận doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; chính sách hỗ trợ doanh nghiệp SME thực hiện đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; các chính sách phát triển tài sản trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Theo bà Liên, các chính sách này được Thành phố triển khai theo hướng đồng bộ, có tính liên kết, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực hỗ trợ ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng đến phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Đáng chú ý, các chính sách hỗ trợ tài chính được thiết kế theo hướng thiết thực, tập trung vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp như hỗ trợ mua công nghệ, sản xuất thử nghiệm, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực, tư vấn pháp lý và bảo hộ tài sản trí tuệ.

Cụ thể như Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số với các gói tài chính lên đến 400 triệu đồng mua công nghệ và bản quyền phần mềm; 150 triệu đồng hỗ trợ nghiên cứu sản xuất thử nghiệm; 100 triệu đồng cho đào tạo và thu hút chuyên gia; 50 triệu đồng cho tư vấn pháp lý, tài chính.

Nghị quyết 22/2026/NQ-HĐND tiếp sức cho các SME với các gói hỗ trợ 50% chi phí cho chuyển đổi số (tối đa 170 triệu đồng), tiêu chuẩn chất lượng (tối đa 90 triệu đồng) và đổi mới sáng tạo (tối đa 90 triệu đồng).

Quyết định 3270/QĐ-UBND quy định các mức hỗ trợ cụ thể như 30 triệu đồng cho đăng ký sáng chế, giống cây trồng và 60 triệu đồng cho đăng ký bảo hộ ở nước ngoài… Bên cạnh đó, việc liên thông dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm đáng kể thành phần hồ sơ khi doanh nghiệp đăng ký tham gia các chương trình hỗ trợ của Thành phố.

Chia sẻ về phương pháp phát triển giải pháp đổi mới sáng tạo từ hệ sinh thái đại học, ông Nguyễn Xuân Hưng, Viện trưởng Viện Công nghệ Việt - Nhật (Trường Đại học HUTECH) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi cách tiếp cận từ ý tưởng sang giải quyết vấn đề. Thay vì bắt đầu từ một ý tưởng công nghệ, sinh viên và các nhóm khởi nghiệp cần xác định rõ vấn đề cần giải quyết, nhu cầu khách hàng và giá trị mà giải pháp mang lại. Mô hình "đồng sáng tạo" giữa trường đại học và doanh nghiệp được giới thiệu như một hướng tiếp cận hiệu quả, trong đó doanh nghiệp có thể đóng vai trò cung cấp bài toán thực tế, hướng dẫn sinh viên/nhóm dự án, là "khách hàng đầu tiên" thử nghiệm sản phẩm,… Theo ông Hưng, cách tiếp cận này không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp khai thác hiệu quả các nguồn lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo với chi phí phù hợp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số.

Ông Nguyễn Xuân Hưng (Trường Đại học HUTECH) chia sẻ góc nhìn về phương pháp phát triển giải pháp đổi mới sáng tạo từ hệ sinh thái đại học khởi nghiệp 

Chương trình cũng dành thời gian giải đáp trực tiếp nhiều nội dung doanh nghiệp quan tâm như điều kiện công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cơ chế hỗ trợ đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đăng ký trung tâm đổi mới sáng tạo trong trường đại học, các chính sách hỗ trợ về sở hữu trí tuệ.

Đại biểu tham gia phần trao đổi, thảo luận tại chương trình 

Ông Trần Ninh Đông, Quyền Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh), cho biết các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, có trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh, được tiếp cận và thụ hưởng các chính sách hỗ trợ của Thành phố như doanh nghiệp trong nước nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Đối với vấn đề sở hữu trí tuệ, bà Trần Thị Kim Liên, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo, cho biết việc đăng ký bảo hộ sáng chế, nhãn hiệu và các đối tượng sở hữu công nghiệp khác là quyền của tổ chức, cá nhân nhằm xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với tài sản do mình tạo ra. Hiện nay, Thành phố có chính sách hỗ trợ kinh phí xác lập quyền sở hữu công nghiệp, trong đó hỗ trợ 30 triệu đồng đối với mỗi đơn đăng ký sáng chế được chấp nhận hợp lệ và 15 triệu đồng đối với mỗi văn bằng bảo hộ nhãn hiệu, nhằm khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp chủ động xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Trần Ninh Đông, Quyền Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ) trao đổi, giải đáp thông tin tại chương trình 

Tại chương trình tập huấn, các chuyên gia cũng trình bày chuyên đề về ứng dụng AI trong doanh nghiệp gắn với an toàn và quản trị rủi ro. Các diễn giả đã giới thiệu nhiều giải pháp ứng dụng AI hỗ trợ nghiên cứu, xây dựng nội dung, tiếp thị, tự động hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả vận hành doanh nghiệp. Đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật và sử dụng AI có trách nhiệm.

Các chuyên gia, diễn giả tham gia phiên tọa đàm tại chương trình

Các chuyên gia cho rằng, AI đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý phù hợp, bảo đảm an toàn dữ liệu, tăng cường giám sát của con người đối với các hệ thống AI và chủ động nhận diện các rủi ro phát sinh trong quá trình vận hành.

Lam Vân