Hướng dẫn triển khai quy định mới trong quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 17/7, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh tổ chức buổi tập huấn chuyên đề nhằm trao đổi, hướng dẫn thông tin về Quy chế quản lý chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST) sử dụng ngân sách nhà nước.

Đây là hoạt động sinh hoạt chuyên môn nhằm giúp đội ngũ cán bộ, công chức của Sở thống nhất cách hiểu và cách áp dụng các quy định mới trong công tác tham mưu, quản lý chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời chuẩn bị cho việc triển khai các quy định mới theo Quyết định số 36/2026/QĐ-UBND của UBND TP. Hồ Chí Minh và Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố.

Ông Võ Hưng Sơn, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học, đã giới thiệu những nội dung mới quy định về quản lý chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST sử dụng ngân sách nhà nước TP. Hồ Chí Minh, trong đó nhấn mạnh cách tiếp cận chuyển từ quản lý từng nhiệm vụ riêng lẻ sang quản lý theo chương trình.

Ông Võ Hưng Sơn, Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học, hướng dẫn một số nội dung mới trong quản lý chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST

Theo quy định mới, chương trình KHCN và ĐMST là tập hợp các nhiệm vụ, cụm nhiệm vụ và chuỗi nhiệm vụ có mối liên kết với nhau, được xây dựng trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố và kế hoạch phát triển KHCN và ĐMST theo từng giai đoạn. Cách tiếp cận này giúp công tác tổ chức, theo dõi và đánh giá các nhiệm vụ được thực hiện theo mục tiêu chung thay vì chỉ xem xét từng nhiệm vụ độc lập.

Một nội dung đáng chú ý là việc phân định rõ chức năng giữa cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị trực tiếp quản lý nhiệm vụ. Theo đó, Sở Khoa học và Công nghệ tập trung thực hiện chức năng quản lý nhà nước, trong khi Quỹ Phát triển Khoa học công nghệ và Đổi mới sáng tạo sẽ từng bước đảm nhiệm công tác quản lý trực tiếp các nhiệm vụ theo quy định. Việc phân công rõ vai trò của từng đơn vị sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi trong quá trình triển khai các chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST.

Ông Võ Hưng Sơn cũng làm rõ sự khác nhau giữa hai hình thức triển khai nhiệm vụ đặt hàng và tài trợ. Nếu nhiệm vụ đặt hàng xuất phát từ nhu cầu của Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề cụ thể phục vụ công tác quản lý hoặc phát triển kinh tế - xã hội thì nhiệm vụ tài trợ tạo điều kiện để các tổ chức, doanh nghiệp chủ động đề xuất ý tưởng nghiên cứu từ nhu cầu thực tiễn của đơn vị mình. Theo quy định mới, đối tượng được tài trợ là các tổ chức, doanh nghiệp, không áp dụng đối với cá nhân.

Đáng chú ý, cơ chế mới cho phép nhiều tổ chức cùng được tài trợ để nghiên cứu một nội dung hoặc lĩnh vực tương đồng mà không bị xem là trùng lặp nhiệm vụ. Theo ông Sơn, thay vì chỉ lựa chọn một đơn vị như trước đây, từng hồ sơ sẽ được xem xét trên cơ sở năng lực của tổ chức chủ trì, chất lượng đề xuất và tính khả thi của giải pháp. Cách tiếp cận này khuyến khích tính cạnh tranh trong nghiên cứu để đa dạng hóa sản phẩm nghiên cứu, từ đó lựa chọn những giải pháp có chất lượng, phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Về cơ chế quản trị rủi ro trong nghiên cứu khoa học, việc đánh giá nhiệm vụ không chỉ căn cứ vào kết quả cuối cùng mà còn xem xét quá trình tổ chức thực hiện, mức độ tuân thủ quy trình và trách nhiệm của tổ chức chủ trì, chủ nhiệm nhiệm vụ. Nội dung này góp phần làm rõ cách thức quản lý đối với các trường hợp nhiệm vụ không đạt mục tiêu khoa học hoặc phát sinh rủi ro trong quá trình triển khai theo đúng quy định.

Bên cạnh những điểm mới về cơ chế quản lý, buổi tập huấn cũng trao đổi về quy trình triển khai chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST từ khâu xây dựng kế hoạch, thông báo đặt hàng hoặc tài trợ, tiếp nhận hồ sơ, xét chọn, thẩm định kinh phí, phê duyệt đến ký kết hợp đồng và theo dõi quá trình thực hiện.

Một nội dung khác cũng được đề cập là yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý. Theo đó, thông tin về các chương trình, nhiệm vụ KHCN và ĐMST sẽ được cập nhật trên nền tảng số, nhiều thủ tục được thực hiện thông qua dịch vụ công trực tuyến, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, đồng thời tạo thuận lợi trong quá trình theo dõi, quản lý và khai thác dữ liệu. Quy định mới cũng bổ sung yêu cầu theo dõi, đánh giá tác động của nhiệm vụ sau nghiệm thu trong thời gian 5 năm, qua đó có thêm cơ sở để đánh giá hiệu quả đầu tư từ ngân sách nhà nước đối với hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Lam Vân