TP.HCM hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, công bố hợp chuẩn và hợp quy

Hội nghị giúp các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp cập nhật quy định mới, nắm rõ quy trình xây dựng, công bố tiêu chuẩn cơ sở, đánh giá sự phù hợp và thực hiện thủ tục công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Sáng 21/7/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp với Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở; thực hiện công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Hoạt động được tổ chức nhằm triển khai Quyết định số 2967/QĐ-UBND ngày 30/11/2025 của UBND TP.HCM về Kế hoạch thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Hội nghị thu hút hơn 500 đại biểu tham dự trực tiếp và gần 700 người theo dõi trực tuyến, gồm đại diện các sở, ban, ngành, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Thành phố. Trước số lượng người tham dự đông, Ban tổ chức bố trí ba hội trường để bảo đảm điều kiện theo dõi, trao đổi và tiếp thu nội dung tập huấn.

Toàn cảnh hội trường chính với đông đảo các đại biểu tham dự.

Đại biểu theo dõi nội dung tập huấn tại hội trường thứ hai. 

Đông đảo các đại biểu tham dự chương trình tại hội trường thứ ba.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Kỳ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết, hội nghị được tổ chức nhằm giúp các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp kịp thời cập nhật những quy định mới; nắm vững quy trình, thủ tục xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở, công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy; sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy, nhãn điện tử và thực hiện các thủ tục trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Ông Nguyễn Kỳ, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phát biểu khai mạc tại hội nghị.

Ông Nguyễn Kỳ đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, tích cực trao đổi và nêu những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tế để được các báo cáo viên hướng dẫn, qua đó nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động quản lý, sản xuất và kinh doanh.

Chuẩn hóa quy trình xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở

Tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia đã phổ biến, hướng dẫn các nội dung trọng tâm về xây dựng, thẩm định, áp dụng tiêu chuẩn cơ sở theo Thông tư số 13/2026/TT-BKHCN.

Theo đó, tiêu chuẩn cơ sở có thể được xây dựng bằng hai phương thức là chấp nhận tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài tương ứng; hoặc do tổ chức, doanh nghiệp tự nghiên cứu, xây dựng trên cơ sở kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, thử nghiệm, đánh giá, phân tích, thực nghiệm và kinh nghiệm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Quá trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở gồm các bước nghiên cứu, biên soạn dự thảo; lấy ý kiến trong trường hợp cần thiết; tổng hợp, xử lý ý kiến; hoàn thiện và thẩm tra dự thảo trước khi người đứng đầu tổ chức ban hành văn bản công bố. Hồ sơ công bố phải được lưu giữ tại cơ sở để phục vụ việc triển khai, rà soát và kiểm tra khi có yêu cầu.

Ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia chia sẻ tại hội nghị.

Đáng chú ý, tổ chức có trách nhiệm thông báo việc công bố tiêu chuẩn cơ sở trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày công bố. Nội dung thông báo gồm các đặc tính cơ bản về chất lượng, tính năng hoặc thiết kế của đối tượng được tiêu chuẩn hóa. Trường hợp thông tin thuộc phạm vi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức được quyền không cung cấp theo quy định của pháp luật.

Báo cáo viên cũng lưu ý, tiêu chuẩn cơ sở được áp dụng trong phạm vi của tổ chức công bố, không được trái với quy chuẩn kỹ thuật và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Đối với tiêu chuẩn cơ sở của hội, hiệp hội ngành nghề có phạm vi hoạt động toàn quốc được sử dụng để chứng nhận, quy trình xây dựng phải bảo đảm chặt chẽ, khách quan và có sự tham gia góp ý của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực cùng Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia.

Thực hiện đúng công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy

Phân tích những nội dung trọng tâm của Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN, bà Nguyễn Thị Mai Hương, Trưởng ban Ban Quản lý chất lượng và đánh giá sự phù hợp, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia nhấn mạnh việc xác định đúng căn cứ công bố và phương thức đánh giá sự phù hợp là yêu cầu quan trọng đối với tổ chức, doanh nghiệp trước khi đưa sản phẩm, hàng hóa ra thị trường.

Trong đó, công bố hợp chuẩn được thực hiện trên cơ sở tiêu chuẩn tương ứng và mang tính tự nguyện; trong khi công bố hợp quy căn cứ vào quy chuẩn kỹ thuật, mang tính bắt buộc đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý. Kết quả đánh giá sự phù hợp có thể được xác lập thông qua chứng nhận, tự đánh giá kèm kết quả thử nghiệm hoặc kết quả đánh giá được thừa nhận theo quy định.

Bà Nguyễn Thị Mai Hương, Trưởng ban Ban Quản lý chất lượng và đánh giá sự phù hợp, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia trình bày tại hội nghị.

Tại đây, các đại biểu cũng được giới thiệu tám phương thức chứng nhận sự phù hợp, được lựa chọn tùy theo đặc điểm sản phẩm, quá trình sản xuất và mức độ rủi ro. Các phương thức trải dài từ thử nghiệm mẫu đại diện, giám sát mẫu trên thị trường, đánh giá quá trình sản xuất và hệ thống quản lý đến đánh giá theo từng lô hoặc từng sản phẩm cụ thể.

Theo hướng dẫn, việc thông báo công bố hợp chuẩn và đăng ký công bố hợp quy được thực hiện trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Tổ chức, cá nhân phải lập, lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng nhận hoặc hồ sơ tự đánh giá, kết quả thử nghiệm và các tài liệu chứng minh sự phù hợp để cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Các tổ chức, doanh nghiệp cũng được lưu ý rằng công bố không phải là bước kết thúc. Sau khi công bố, đơn vị phải tiếp tục kiểm soát chất lượng, duy trì sự phù hợp, thực hiện thử nghiệm và giám sát định kỳ; kịp thời xử lý sản phẩm không phù hợp và công bố lại khi tiêu chuẩn, quy chuẩn, nội dung đăng ký hoặc đặc tính của sản phẩm có sự thay đổi. Đối với sản phẩm đã công bố hợp quy, dấu hợp quy phải được thể hiện đúng quy định trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường, kể cả trường hợp sử dụng nhãn điện tử.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã trao đổi với báo cáo viên về những khó khăn, vướng mắc và tình huống thực tiễn trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, lựa chọn phương thức đánh giá sự phù hợp, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục công bố.

Thông qua hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tiếp tục hỗ trợ các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tiếp cận, thực hiện đúng các quy định mới; từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tăng tính minh bạch và năng lực cạnh tranh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nguyễn Tuyết