TP.HCM tập huấn phổ biến quy định mới về đánh giá sáng kiến cho gần 400 cán bộ, viên chức

Ngày 07/5, tại hội trường Ủy ban nhân dân phường Phú Nhuận, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức lớp tập huấn phổ biến quy định mới về hoạt động sáng kiến nhằm triển khai thực hiện Quyết định số 18/2026/QĐ-UBND của UBND Thành phố.

Chương trình thu hút sự tham dự của gần 400 đại biểu là lãnh đạo, chuyên viên phụ trách công tác sáng kiến đến từ các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp và các phường, xã, đặc khu trên địa bàn Thành phố.

Các đại biểu tham dự lớp tập huấn tại UBND phường Phú Nhuận

Theo lãnh đạo Sở KH&CN, đây là lớp đầu tiên trong chuỗi 3 lớp tập huấn do Sở tổ chức nhằm hỗ trợ các cơ quan, đơn vị nắm rõ quy trình, tiêu chí đánh giá, hạn chế sai sót trong quá trình xây dựng hồ sơ và tổ chức xét công nhận sáng kiến tại các cấp. Hoạt động này cũng nhằm triển khai thống nhất Quyết định số 18/2026/QĐ-UBND ngày 06/4/2026 của Ủy ban nhân dân TP.HCM ban hành Quy định xét, công nhận sáng kiến; xét, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng, phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến, nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố.

Hiện nay, Sở KH&CN là cơ quan thường trực Hội đồng sáng kiến Thành phố, mỗi năm tiếp nhận và xử lý hơn 1.000 hồ sơ sáng kiến thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong bối cảnh triển khai các chủ trương lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính sau sắp xếp đơn vị hành chính, việc xây dựng cơ chế đánh giá sáng kiến thống nhất, minh bạch và phù hợp thực tiễn được xem là yêu cầu cần thiết. Quy định mới của UBND Thành phố được ban hành nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo giữa các quy định trước đây, đồng thời tạo cơ sở chung để các cơ quan, đơn vị triển khai đồng bộ công tác xét công nhận sáng kiến và đánh giá hiệu quả áp dụng.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Nhung, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở KH&CN TP.HCM) - báo cáo viên chính tại lớp tập huấn ngày 07/5/2026

Tại lớp tập huấn, bà Nguyễn Thị Ngọc Nhung, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở KH&CN TP.HCM) đã giới thiệu, hướng dẫn chi tiết về những điểm mới của quy định vừa được UBND Thành phố ban hành, tập trung vào các nhóm nội dung chính: khái quát hoạt động sáng kiến; điều kiện, hồ sơ đề nghị công nhận sáng kiến và đánh giá hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng; điều kiện, hồ sơ đề nghị công nhận hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của nhiệm vụ KH&CN; tổ chức hoạt động của Hội đồng sáng kiến và quy trình tiếp nhận hồ sơ.

Theo đó, có 4 nhóm giải pháp được công nhận là sáng kiến:

+ Giải pháp kỹ thuật: bao gồm các cải tiến về máy móc, thiết bị, công cụ, hoặc quy trình công nghệ.

+ Giải pháp quản lý: các phương pháp tổ chức, điều hành công việc, quản lý nhân sự hoặc nguồn lực giúp đơn vị hoạt động trơn tru hơn.

+ Giải pháp tác nghiệp: những cải tiến trong phương pháp thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ hàng ngày.

+ Giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật: việc áp dụng một giải pháp kỹ thuật mới vào thực tiễn đơn vị mà trước đó chưa từng triển khai.

Về tiêu chí đánh giá, bà Nhung làm rõ yêu cầu về tính mới và hiệu quả. Một giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến phải bảo đảm chưa trùng với các nội dung đã được công khai hoặc áp dụng trước đó; chưa trở thành quy trình, quy phạm bắt buộc; phải có khả năng mang lại hiệu quả thực tiễn trong công tác quản lý, chuyên môn hoặc phục vụ người dân. Đồng thời, mang lại lợi ích thiết thực về kinh tế, xã hội, môi trường hoặc giúp tăng năng suất lao động, cải thiện điều kiện làm việc tại cơ quan, đơn vị.

Báo cáo viên chính của lớp tập huấn cũng dành thời gian hướng dẫn cụ thể về cách thức lập hồ sơ và quy trình xét duyệt tại các cấp. Bà Nhung nhấn mạnh, về thời hiệu yêu cầu công nhận sáng kiến, tác giả phải nộp đơn yêu cầu công nhận trong vòng 01 năm kể từ ngày giải pháp được áp dụng lần đầu. Nếu quá thời hạn này, giải pháp sẽ không được xem xét công nhận là sáng kiến.

Theo bà Nhung, quy định mới phân định rõ thẩm quyền xét công nhận sáng kiến và đánh giá phạm vi ảnh hưởng ở từng cấp. Trong đó, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương có thẩm quyền xét công nhận sáng kiến tại cơ sở và có thể thành lập Hội đồng sáng kiến để tổ chức đánh giá theo quy định. Đối với các sáng kiến, nhiệm vụ KH&CN có hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng và phạm vi ảnh hưởng ở cấp thành phố hoặc toàn quốc, hồ sơ sẽ được xem xét thông qua Hội đồng sáng kiến Thành phố trước khi trình Chủ tịch UBND Thành phố quyết định công nhận.

Cùng với đó, quy định mới cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng và tính trung thực trong hoạt động sáng kiến. Những trường hợp hồ sơ không đáp ứng yêu cầu như sao chép sáng kiến, cắt dán từ các bài mẫu trên website, chứng minh hiệu quả áp dụng chưa phù hợp hoặc triển khai quá thời hiệu công nhận sáng kiến... sẽ được tăng cường rà soát trong quá trình thẩm định nhằm bảo đảm hoạt động xét công nhận sáng kiến đi vào thực chất. Đáng chú ý, quy định mới cho phép tiếp nhận hồ sơ đề nghị xét công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng và phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến, nhiệm vụ KH&CN liên tục trong năm. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cơ quan, đơn vị chủ động hoàn thiện hồ sơ và triển khai công tác xét công nhận sáng kiến phù hợp với tình hình thực tế.

Theo kế hoạch, sau lớp tập huấn ngày 07/5 tại phường Phú Nhuận, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tổ chức thêm hai lớp tập huấn vào ngày 12/5 (tại Trường Đại học Thủ Dầu Một, phường Phú Lợi) và ngày 15/5 (tại Hội trường Đảng phường Bà Rịa) nhằm phổ biến rộng rãi quy định mới đến các cơ quan, đơn vị trên toàn địa bàn Thành phố.

Lam Vân