Sở Khoa học và Công nghệ vừa tổ chức Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) "Xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư phát triển trạm sạc xe điện sử dụng năng lượng mặt trời tại Thành phố Hồ Chí Minh".

Nhiệm vụ do Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM chủ trì, ThS. Nguyễn Minh Luân làm chủ nhiệm, được thực hiện với mục tiêu tổng quát là đề xuất các chính sách, giải pháp khuyến khích đầu tư phát triển các mô hình trạm sạc xe điện sử dụng năng lượng mặt trời (NLMT) tại TP.HCM.

Theo nhóm nghiên cứu, TP.HCM hiện là địa phương có mật độ phương tiện giao thông lớn nhất cả nước, đồng thời thuộc nhóm đô thị chịu áp lực từ ô nhiễm không khí, hiệu ứng đảo nhiệt và cam kết Net Zero vào năm 2050, đòi hỏi một lộ trình chuyển đổi hạ tầng giao thông điện quyết liệt. Thành phố cũng có lợi thế về nguồn năng lượng mặt trời với lượng bức xạ trung bình khoảng 1.581 kWh/m²/năm, số giờ nắng ổn định suốt năm. Bên cạnh đó, dư địa phát triển là rất lớn với khoảng 20 triệu m² mái nhà công sở, trường học, bệnh viện có thể tận dụng. Do vậy, việc khuyến khích phát triển và tăng số lượng trạm sạc xe điện sử dụng NLMT tại TP.HCM không chỉ đáp ứng nhu cầu cấp thiết về hạ tầng giao thông, mà còn hướng tới mục tiêu kép: vừa giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí đô thị, vừa góp phần gia tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững của Chính phủ Việt Nam.

Đại diện nhóm nghiên cứu trình bày báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

Trong nghiên cứu này, phương pháp phân tích PEST (chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ) được áp dụng nhằm giải quyết các mục tiêu cụ thể như: nhận diện khó khăn, thách thức và đánh giá tính khả thi của mô hình trạm sạc NLMT; phân tích, lựa chọn các giải pháp chính sách phù hợp; đề xuất cơ chế khuyến khích đầu tư có tính khả thi cao. Một trong những điểm nổi bật của nhiệm vụ là xây dựng khung phân tích tích hợp đa chiều, kết hợp đồng thời các yếu tố: điện mặt trời áp mái, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), hạ tầng sạc xe điện, khai thác tài sản công và thị trường điện cạnh tranh.

Kết quả đã xây dựng được khung phân tích PEST (phân tích các yếu tố chính trị, kinh tế, xã hội và công nghệ), qua đó chỉ ra các yếu tố thuận lợi và rào cản trong việc phát triển các trạm sạc xe điện sử dụng NLMT tại TP.HCM. Về thể chế, Thành phố có nhiều cơ hội từ các cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98/2023/QH15, song vẫn tồn tại khoảng trống pháp lý liên quan đến khai thác tài sản công, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phối hợp liên ngành. Về kinh tế, chi phí đầu tư và hiệu quả tài chính phụ thuộc lớn vào giá thiết bị, biểu giá điện theo thời gian (ToU) và tỷ lệ sử dụng trạm sạc. BESS dù có vai trò quan trọng nhưng vẫn là cấu phần chi phí cao, cần chính sách hỗ trợ phù hợp. Xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng gia tăng, song vẫn tồn tại khoảng cách giữa nhận thức và hành vi, cùng với những lo ngại về an toàn pin và chi phí sử dụng. Nghiên cứu cũng làm rõ đặc điểm lệch pha giữa nguồn điện mặt trời (đỉnh ban ngày) và nhu cầu sạc (đỉnh buổi tối), từ đó khẳng định vai trò tất yếu của hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và đề xuất cơ chế bù trừ điện năng trong ngày.

Về thực tiễn, nhóm nghiên cứu xác định phân khúc xe máy điện là trọng tâm phát triển tại TP.HCM, với khả năng triển khai các trạm sạc vi mô (khoảng 2 kWp) đạt mức tự chủ năng lượng 80 - 100% cho nhu cầu sạc hằng ngày. Mô hình này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh hạn chế quỹ đất đô thị, có thể tích hợp tại các bến xe, vỉa hè hoặc công trình công cộng. Kết quả đề tài cũng xây dựng được bộ dữ liệu thực nghiệm về tần suất sạc thực tế tại các điểm như Công viên 23/9, Lê Văn Tám và các trạm sạc tại khu vực phía Nam.

Trên cơ sở đó, nhiệm vụ đề xuất sáu cơ chế chính sách có tính cộng hưởng, có thể triển khai trong phạm vi thẩm quyền hiện có của TP.HCM theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15. Kết quả nghiên cứu định hướng TP.HCM không nhất thiết phải tập trung vào các trạm sạc ô tô quy mô lớn tại trung tâm. Thay vào đó, chiến lược hiệu quả là phát triển hạ tầng sạc vi mô cho xe máy điện, kết hợp giải pháp NLMT phân tán tại các bãi đỗ xe và trạm dừng nghỉ. Đây là hướng đi phù hợp với đặc thù phương tiện của Thành phố và tận dụng tốt các nguồn năng lượng công suất nhỏ.

Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu đã đề xuất cơ chế tài trợ phúc lợi gắn với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) và cơ chế hạch toán lợi ích tiết kiệm năng lượng. Cơ chế này cho phép các đơn vị công lập như trường học, bệnh viện hợp tác với khu vực tư nhân trong triển khai trạm sạc tích hợp NLMT, qua đó tháo gỡ nút thắt khai thác tài sản công.

Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ được Sở KH&CN TP.HCM tổ chức ngày 28/4/2026

Kết quả của nhiệm vụ được đánh giá có cơ sở khoa học vững chắc, có thể làm căn cứ cho các cơ quan quản lý trong hoạch định chính sách phát triển hạ tầng sạc xe điện tích hợp NLMT. Việc sớm hiện thực hóa các cơ chế khuyến khích này không chỉ góp phần làm giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp năng lượng tái tạo và xe điện, thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh, phát triển đô thị thông minh và bền vững.

Lam Vân (CISAST)

Thành phố Hồ Chí Minh đang khẩn trương triển khai Đề án phát triển mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo theo hướng đồng bộ, liên kết và có khả năng hội nhập quốc tế. Theo đó, các trung tâm không phát triển đơn lẻ mà được tổ chức, kết nối và vận hành trong một hệ thống thống nhất, cùng chia sẻ hạ tầng, nguồn lực, đội ngũ chuyên gia và thị trường.

Ngày 28/4/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị hướng dẫn các thủ tục công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, hỗ trợ đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP.

Tại Hội nghị, ông Trần Ninh Đông – Quyền Trưởng phòng Quản lý sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh) đã trình bày chi tiết về Đề án Phát triển Mạng lưới Trung tâm Đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, mục tiêu đến năm 2030 là hình thành mạng lưới các Trung tâm Đổi mới sáng tạo với sự phát triển đa dạng về loại hình tổ chức, cơ sở hạ tầng được đầu tư đầy đủ trong đó có ít nhất 3 Trung tâm đổi mới sáng tạo cấp quốc gia, tầm cỡ quốc tế và 7 trung tâm cấp tỉnh.

Điểm nổi bật là Đề án được xây dựng theo cách tiếp cận mạng lưới, thay vì phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo một cách đơn lẻ, nhằm phát huy tối đa lợi thế của từng đơn vị và tạo hiệu ứng lan tỏa trong toàn hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố. Các trung tâm sẽ được kết nối và vận hành trong một hệ thống thống nhất, tăng cường khả năng chia sẻ hạ tầng, nguồn lực, chuyên gia và liên kết thị trường, có tiêu chí công nhận Trung tâm tầm cỡ quốc tế cùng các chỉ số đầu ra để đo lường hoạt động và năng lực vận hành.

Dịp này, bà Trần Thị Kim Liên – Phó trưởng phòng Quản lý sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo (Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh) đã hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện thủ tục công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP. Đồng thời, các khái niệm nền tảng cũng được làm rõ, bao gồm:

+ Khởi nghiệp sáng tạo là quá trình hình thành, phát triển mô hình kinh doanh sáng tạo dựa trên công nghệ, ý tưởng đột phá, nhằm tạo ra giá trị mới hoặc giải quyết vấn đề thị trường, kinh tế - xã hội.

+ Trung tâm đổi mới sáng tạo là tổ chức thực hiện và hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, được công nhận theo tiêu chí năng lực và kết quả hoạt động.

+ Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo là doanh nghiệp triển khai mô hình kinh doanh sáng tạo, có khả năng tăng trưởng nhanh và mở rộng quy mô thị trường dựa trên công nghệ, sở hữu trí tuệ hoặc ý tưởng đột phá.

+ Hỗ trợ đổi mới sáng tạo là hoạt động cung cấp nguồn lực, dịch vụ (bao gồm: sở hữu trí tuệ, hạ tầng kỹ thuật, không gian làm việc, pháp lý, tài chính, kết nối đầu tư và các hỗ trợ cần thiết khác).

Căn cứ Điều 40 Nghị định 268/2025/NĐ-CP và Quyết định số 1586/QĐ-UBND, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, công nhận, cấp lại, chấm dứt và hủy bỏ hiệu lực các Giấy công nhận trong phạm vi quản lý của Thành phố. Các đối tượng bao gồm Trung tâm đổi mới sáng tạo; Trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh; Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh; Cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; Chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; Nhà đầu tư cá nhân khởi nghiệp sáng tạo.

Để đạt được Giấy công nhận, tổ chức hoặc cá nhân tự kê khai hồ sơ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác, cùng tài liệu minh chứng theo các tiêu chí về nguồn lực, năng lực, hạ tầng kỹ thuật, kết quả hoạt động… Giấy công nhận được cấp dưới dạng bản giấy hoặc bản điện tử (có giá trị pháp lý như nhau) cho tổ chức, cá nhân đáp ứng tiêu chí và có yêu cầu công nhận theo đúng trình tự, thủ tục. Giấy công nhận có thời hạn hiệu lực 5 năm kể từ ngày cấp.

Việc phát triển mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo theo hướng liên kết, đồng bộ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ đổi mới sáng tạo khu vực và quốc tế.

Hoàng Kim

Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM đang từng bước khẳng định vai trò là hạt nhân thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và kết nối thị trường khoa học – công nghệ trên phạm vi liên vùng. Thực hiện định hướng phát triển liên kết vùng, Sàn đã chủ động chuyển đổi từ mô hình hỗ trợ truyền thống sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò cầu nối đưa công nghệ phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. 

Trong những năm gần đây, quy mô hoạt động của Sàn không ngừng được mở rộng cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Giai đoạn 2017–2025, Sàn đã tổ chức 34 sự kiện kết nối cung – cầu tại 18 tỉnh, thành phố trên cả nước, từ khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam đến Tây Nguyên, miền Trung và miền Bắc. Không chỉ dừng ở vai trò tham gia, Sàn chủ động tổ chức các đoàn doanh nghiệp, viện – trường tham gia trình diễn công nghệ, thiết bị, góp phần rút ngắn thời gian tìm kiếm giải pháp và nâng cao hiệu quả tiếp cận công nghệ cho các địa phương. 

Song song với việc mở rộng mạng lưới hoạt động, Sàn đẩy mạnh số hóa hạ tầng thông qua Cổng thông tin Techport, qua đó tạo bước chuyển quan trọng trong quản trị và kết nối dữ liệu. Hiện nay, hệ thống đã tích hợp dữ liệu của hơn 23.000 thiết bị và khoảng 1.400 quy trình công nghệ, đồng thời hỗ trợ chuyển giao năng lực vận hành số cho nhiều địa phương.

Ông Vương Đình Thành (bìa phải)- Q. GĐ Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ (CISAST) chụp hình lưu niệm với gian hàng doanh nghiệp TP.HCM tham gia triển lãm

Một trong những dấu ấn nổi bật trong hoạt động liên kết vùng là sự phối hợp giữa Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM và tỉnh Cà Mau trong khuôn khổ “Tuần lễ Khoa học, Công nghệ – Văn hóa, Du lịch và Cuộc thi Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I năm 2026”. Diễn ra từ ngày 24/4 đến 01/5/2026 tại Quảng trường Hùng Vương, sự kiện đã thu hút sự quan tâm của đông đảo doanh nghiệp và người dân khu vực.

Công ty TNHH Thực phẩm hữu cơ Việt Nam (phường Tây Thạnh TP.HCM) trưng bày các CN&TB chế biến thực phẩm

Tại đây, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM đã tổ chức đoàn gồm 20 doanh nghiệp tham gia trưng bày với 38 công nghệ, giải pháp và thiết bị tiêu biểu, tập trung vào các lĩnh vực chuyển đổi số, chế biến thực phẩm, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo và cơ khí. Các công nghệ được lựa chọn đều có tính ứng dụng cao, sẵn sàng chuyển giao, hướng đến giải quyết trực tiếp các bài toán sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và thích ứng với điều kiện thực tế của địa phương. 

Công ty Cổ phần ENCO (phường An Nhơn TP.HCM) tư vấn CN&TB năng lượng sạch cho doanh nghiệp Cà Mau 

Không gian công nghệ tại sự kiện không chỉ là nơi trưng bày mà còn trở thành điểm kết nối thực chất giữa các bên cung – cầu. Thông qua hoạt động trao đổi trực tiếp, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã đã tiếp cận được các giải pháp phù hợp với nhu cầu sản xuất, qua đó mở ra cơ hội hợp tác và chuyển giao công nghệ trong thời gian tới. Đáng chú ý, sự kiện cũng đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa TP.HCM và Cà Mau trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Trên cơ sở trao đổi, hai Sở Khoa học và Công nghệ đã thống nhất các nội dung trọng tâm của Biên bản hợp tác (MOU) về hoạt động Sàn giao dịch công nghệ. Dự kiến, việc ký kết chính thức sẽ được thực hiện nhằm mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn trong việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và triển khai các hoạt động xúc tiến công nghệ. 

Trong thời gian tới, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM tiếp tục xác định vai trò dẫn dắt thông qua việc hoàn thiện mô hình vận hành đa nền tảng, cho phép các địa phương kết nối trực tiếp vào hệ thống dữ liệu dùng chung trên Techport. Đồng thời, Sàn tập trung xúc tiến các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như chuyển đổi số, công nghệ xanh, kinh tế tuần hoàn và mở rộng các dịch vụ giá trị gia tăng. 

Với nền tảng dữ liệu ngày càng hoàn thiện và năng lực tổ chức được nâng cao, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM đang từng bước khẳng định vai trò là đầu tàu trong việc kết nối, lan tỏa và thúc đẩy thị trường khoa học – công nghệ liên vùng, góp phần hỗ trợ các địa phương nâng cao năng lực đổi mới công nghệ và phát triển kinh tế bền vững.

Nguồn: Techport.vn

Trong bối cảnh khoa học công nghệ ngày càng trở thành động lực cốt lõi của tăng trưởng, TP.HCM đang chủ động tăng tốc phát triển lĩnh vực công nghệ y sinh theo hướng làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực nội địa hóa và hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Chiều ngày 23/4/2026, Đoàn khảo sát do ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Thành phố làm Trưởng đoàn đã tổ chức khảo sát thực tế tại một số đơn vị tiêu biểu trong lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ sinh học trên địa bàn Thành phố. Tham gia Đoàn có đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cùng các đơn vị liên quan.

Nhận diện điểm nghẽn từ thực tiễn sản xuất và nghiên cứu

Chương trình khảo sát không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận kết quả đạt được, mà tập trung đi sâu đánh giá thực tiễn triển khai hoạt động sản xuất, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo tại doanh nghiệp và đơn vị khoa học. Qua đó, Đoàn công tác trực tiếp lắng nghe các kiến nghị, đề xuất nhằm nhận diện rõ các “điểm nghẽn” và định hình giải pháp chính sách phù hợp trong giai đoạn tới.

Đồng chí Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM bắt tay, trao đổi với Tổng Giám đốc Công ty TNHH NIPRO Việt Nam tại buổi khảo sát. Ảnh: Hoàng Hân

Tại Công ty TNHH NIPRO Việt Nam thuộc tập đoàn Nipro Nhật Bản (Đường D8, Phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM), Đoàn khảo sát ghi nhận doanh nghiệp đang sản xuất đa dạng các thiết bị y tế và vật tư tiêu hao như bộ truyền dịch, ống truyền máu, ống thông, kim tiêm…, phục vụ trực tiếp nhu cầu điều trị trong hệ thống y tế. Đáng chú ý, doanh nghiệp đã từng bước làm chủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời định hướng mở rộng quy mô và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Tại buổi làm việc, các bên thống nhất rằng nội địa hóa không chỉ là mục tiêu sản xuất, mà cần gắn chặt với nâng cao năng lực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao sức cạnh tranh của ngành thiết bị y tế trong nước.

Đoàn công tác TP.HCM làm việc với Công ty TNHH NIPRO Việt Nam tại buổi khảo sát. Ảnh: Hoàng Hân

Trên cơ sở các ý kiến trao đổi, ông Lê Quốc Phong đề nghị công ty cần đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học và công nghệ, hướng tới hình thành các sản phẩm “Make in Vietnam” có giá trị cao.

Khẳng định vai trò của doanh nghiệp trong làm chủ công nghệ y sinh

Tại Công ty Cổ phần Nhà máy Trang thiết bị Y tế USM Healthcare (Đường N3, Khu Công nghệ cao, Phường Tăng Nhơn Phú, TP HCM), Đoàn khảo sát đánh giá cao nỗ lực nghiên cứu, sản xuất các thiết bị y tế kỹ thuật cao như stent mạch vành, bóng nong mạch vành, dụng cụ chấn thương chỉnh hình…

Đoàn công tác TP.HCM trao đổi, làm việc với Công ty Cổ phần Nhà máy Trang thiết bị Y tế USM Healthcare. Ảnh: Hoàng Hân

Theo báo cáo phía công ty, các sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất đã từng bước đạt chất lượng tương đương hàng nhập khẩu, với mức giá cạnh tranh hơn, góp phần giảm chi phí điều trị cho người bệnh và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Bên cạnh những kết quả đạt được, doanh nghiệp cũng kiến nghị một số nội dung liên quan đến hạ tầng nghiên cứu, kiểm định và nguồn nguyên liệu đầu vào, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển các sản phẩm mới, tiến tới làm chủ công nghệ trong lĩnh vực thiết bị y sinh.

Định vị lại vai trò trung tâm của công nghệ sinh học trong chiến lược phát triển

Tiếp đó, Đoàn khảo sát làm việc tại Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM (Số 2374 Đỗ Mười, khu phố 10, phường Trung Mỹ Tây, TP. HCM), đơn vị giữ vai trò nòng cốt trong nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học của Thành phố.

Ông Lê Thanh Minh – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại buổi làm việc tại Trung tâm công nghệ sinh học. Ảnh: Hoàng Hân

Tại buổi làm việc, Trung tâm trình bày định hướng phát triển với mục tiêu đưa công nghệ sinh học trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn, gắn với các sản phẩm có khả năng cạnh tranh quốc tế và giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đơn vị cũng nêu ra một số khó khăn, vướng mắc trong thủ tục thương mại hóa từ nguồn ngân sách, định giá tài sản trí tuệ, nguồn lực đầu tư và liên kết viện - trường - doanh nghiệp. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu hội nhập tiếp tục đặt ra những thách thức cần được tháo gỡ trong thời gian tới. Những vấn đề này không chỉ là khó khăn riêng của Trung tâm, mà phản ánh bức tranh chung của lĩnh vực công nghệ sinh học hiện nay.

Từ thực tiễn đó, định hướng được xác lập là cần hoàn thiện chuỗi giá trị ngành công nghệ sinh học theo hướng khép kín, tăng cường liên kết giữa nghiên cứu  - ứng dụng -sản xuất - thị trường. Đồng thời, xây dựng cơ chế đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu vào hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Kết luận buổi làm việc, lãnh đạo Thành phố yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, hoàn thiện các chương trình, cơ chế, chính sách theo hướng thực chất và khả thi. Trọng tâm là đẩy mạnh xây dựng Trung tâm Công nghệ Sinh học TP.HCM đạt chuẩn quốc tế, nâng cao mức độ tự chủ công nghệ và gắn chặt hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thị trường.

Đoàn khảo sát chụp hình lưu niệm cùng với Trung tâm công nghệ sinh học. Ảnh: Hoàng Hân

Chương trình khảo sát cho thấy TP.HCM có cơ hội bứt phá trong công nghệ cao, nhất là thiết bị y tế và công nghệ sinh học. Để hiện thực hóa, cần đồng bộ giải pháp về thể chế, hạ tầng, nhân lực và liên kết hệ sinh thái, qua đó chuyển từ “ứng dụng” sang “làm chủ công nghệ”, tạo động lực tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Nguyễn Tuyết

Ngày 23/4/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Cục Sở hữu trí tuệ và Hội Sở hữu trí tuệ Thành phố tổ chức Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026.

Phát biểu tạo Lễ khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết Thành phố luôn xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng quan trọng của Thành phố. Trong đó, sở hữu trí tuệ giữ vai trò then chốt trong việc hình thành và phát triển nền kinh tế tri thức.

Ông Trần Trọng Tuyên – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tạo Lễ khai mạc.

Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực và đa dạng như: triển lãm, tọa đàm “Tài sản trí tuệ – Động lực phát triển ngành thể thao”, Hội thảo chuyên sâu về khai thác tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số, cùng các hoạt động truyền thông, cuộc thi và kết nối cộng đồng. Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng chuỗi sự kiện này sẽ góp phần hình thành thêm nhiều kết nối hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện trường, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo, từ đó tạo ra những sáng kiến mới, mô hình và giá trị mới cho Thành phố.

Tại tọa đàm “Tài sản trí tuệ – Động lực phát triển ngành thể thao” – diễn ra trong Chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4 năm 2026, ông Lê Huy Anh – Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ đã chỉ ra những đóng góp nổi bật của sáng chế cho lĩnh vực thể thao. Đó là: thiết bị và vật liệu thể thao góp phần nâng cao hiệu suất thi đấu; sinh học và y học thể thao giúp tối ưu hoá công tác tuyển chọn vận động viên, kỹ thuật huấn luyện, tập luyện, thi đấu; dữ liệu giúp tối ưu hoá công tác chăm sóc vận động viên, thăm dò, nghiên cứu đối thủ, cải thiện kỹ, chiến thuật, hiệu suất thi đấu…

Ông Lê Huy Anh – Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ chỉ ra những đóng góp nổi bật của sáng chế cho lĩnh vực thể thao.

Cụ thể hơn, phân tích cơ cấu sáng chế theo nhóm IPC cho thấy lĩnh vực thể thao vẫn duy trì nền tảng công nghệ dựa trên thiết bị (chiếm khoảng 55%), tuy nhiên đã có sự chuyển dịch rõ rệt sang các công nghệ số và phân tích dữ liệu (khoảng 20%), trở thành trụ cột công nghệ lớn thứ hai. Bên cạnh đó, các công nghệ liên quan đến vật liệu và trang phục thể thao chiếm khoảng 12%, phản ánh vai trò ngày càng tăng của vật liệu chức năng trong đổi mới sản phẩm. Nhóm công nghệ y sinh chiếm khoảng 7%, cho thấy xu hướng tập trung vào tối ưu hóa hiệu suất con người. Tổng thể, lĩnh vực thể thao đang phát triển theo hướng đa ngành, tích hợp giữa thiết bị, dữ liệu, con người và vật liệu, có tác động rõ nhất nằm ở thành tích, độ chính xác và độ an toàn.

Trao đổi về vai trò của thể dục thể thao trong nền kinh tế thị trường, GS.TS Lâm Quang Thành – nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao – nhấn mạnh rằng thể dục thể thao là một hiện tượng văn hóa – xã hội đặc thù của nhân loại. Không chỉ mang giá trị tinh thần, xã hội, lĩnh vực này còn mang giá trị tiền tệ, trở thành một loại hàng hóa đặc thù.

Theo ông, nền tảng quan trọng để thúc đẩy, bảo vệ và khai thác hiệu quả các giá trị của thể dục thể thao chính là hệ thống sở hữu trí tuệ. Trong đó, truyền thông thể thao ngày càng khẳng định vai trò như một ngành kinh tế quan trọng, thậm chí giữ vị trí mũi nhọn. Các quy định pháp luật trong nước và quốc tế hiện cũng đã thiết lập khung pháp lý chặt chẽ nhằm bảo vệ, cấp phép và thực thi quyền truyền thông trong lĩnh vực thể thao.

GS.TS Lâm Quang Thành chia sẻ về kinh tế thể thao.

Năm 2026, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) lựa chọn chủ đề: “Sở hữu trí tuệ và Thể thao: Sẵn sàng – Bắt đầu – Đổi mới”. Đây là một chủ đề có ý nghĩa rất thiết thực, phản ánh xu hướng phát triển mới của thể thao hiện đại – không chỉ là hoạt động thi đấu, mà là một ngành kinh tế sáng tạo, nơi hội tụ của công nghệ, dữ liệu, thương hiệu, bản quyền và các mô hình kinh doanh mới. Trong bối cảnh đó, sở hữu trí tuệ chính là nền tảng pháp lý của hoạt động sáng tạo, vừa bảo vệ thành quả trí tuệ, vừa tạo niềm tin cho đầu tư, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo phát triển một cách bền vững.

WIPO nhận thấy rằng ngành thể thao phải đối mặt với các mối đe dọa nghiêm trọng, liên tục từ hàng giả và vi phạm bản quyền kỹ thuật số… Bằng cách bảo vệ quyền của các nhà phát minh, nhà thiết kế và người sáng tạo, WIPO đảm bảo rằng thế giới thể thao sẽ không ngừng phát triển - liên tục phá vỡ các rào cản, không ngừng truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo và đoàn kết mãi mãi nhân loại thông qua việc cùng hướng tới sự hoàn hảo.

Hoàng Kim

Sáng ngày 22/4, tại Hội trường Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp cùng Thành Đoàn TP.HCM tổ chức Lễ ký kết Kế hoạch liên tịch giai đoạn 2026 - 2030.

Đây là cột mốc quan trọng nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST), theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Đại diện lãnh đạo Sở KH&CN TP.HCM cùng đại diện Ban thường vụ Thành Đoàn thực hiện nghi thức ký kết 

Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 hướng đến mục tiêu tăng cường tiềm lực ĐMST cho thanh thiếu nhi Thành phố; phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ, hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo, từ đó thúc đẩy ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ vào thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Thông qua cơ chế phối hợp chặt chẽ, hai đơn vị cam kết thiết lập nền tảng hỗ trợ hệ sinh thái toàn diện, nhận diện những lĩnh vực ưu tiên, hỗ trợ thanh niên nghiên cứu, ứng dụng khoa học gắn với nhu cầu thực tiễn và xu thế phát triển bền vững.

Theo đó, điểm nhấn của nội dung phối hợp là tính hệ thống và thực tiễn với 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm:

+ Hỗ trợ nghiên cứu và bồi dưỡng tài năng: trọng tâm là nâng cao chất lượng Giải thưởng Euréka và Chương trình Vườn ươm Sáng tạo KH&CN Trẻ.

+ Thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục STEM/STEAM: triển khai chuỗi hội thi Tin học trẻ, Sáng tạo Thanh thiếu nhi và các sân chơi Robotics, AI ứng dụng.

+ Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo: xây dựng mạng lưới kết nối các dự án sáng tạo của thanh niên với chuyên gia và các quỹ đầu tư quốc tế.

+ Hoạt động tình nguyện và chuyển giao khoa học công nghệ: phát huy vai trò của đội hình "Trí thức Khoa học trẻ tình nguyện" trong việc giải quyết các vấn đề cấp thiết của cộng đồng.

+ Đào tạo, nâng cao năng lực và phát triển nguồn nhân lực số: tổ chức các khóa huấn luyện về tư duy thiết kế, quản trị dự án và kỹ năng số chuyên sâu.

+ Truyền thông, kết nối và hợp tác quốc tế: xây dựng diễn đàn khoa học sinh viên quốc tế và các hoạt động tôn vinh điển hình sáng tạo trẻ.

Chương trình ký kết được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị tổng kết Tháng Thanh niên năm 2026 diễn ra tại Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM

Theo Ban tổ chức, chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 được xác lập như một hệ sinh thái toàn diện, tập trung vào việc khơi thông nguồn lực sáng tạo của thanh thiếu nhi Thành phố. Việc triển khai ký kết lồng ghép trong khuôn khổ Hội nghị tổng kết Tháng Thanh niên năm 2026 cho thấy tinh thần hành động quyết liệt của hai đơn vị nhằm cụ thể hóa các hoạt động đột phá phát triển KHCN, ĐMST và hỗ trợ thanh niên TP.HCM khởi nghiệp. Các nội dung thực hiện tập trung vào việc xác định 22 danh mục hoạt động trọng tâm, lộ trình triển khai cụ thể và các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư cho trí thức trẻ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghệ có giá trị gia tăng cao do thanh niên làm chủ. Đây cũng là căn cứ thực tiễn để Sở Khoa học và Công nghệ cùng Thành Đoàn tham mưu cho Ủy ban nhân dân Thành phố trong việc kiến tạo các chính sách thúc đẩy ĐMST.

Kết quả của chương trình phối hợp này sẽ góp phần quan trọng trong việc đưa TP.HCM trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Lam Vân (CISAST)

Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa tổ chức Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) "Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, phê duyệt, giám sát hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế tại TP.HCM". Nhiệm vụ do Viện Nghiên cứu Phát triển Nguồn lực Việt chủ trì, ThS. Nguyễn Quốc Định làm chủ nhiệm.

Theo nhóm nghiên cứu, nhiệm vụ được thực hiện trong bối cảnh ngành y tế Thành phố đang đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm tải thủ tục, tăng tính minh bạch và liên thông dữ liệu. Hiện nay, quy trình xét công nhận phạm vi ảnh hưởng (PVAH) của sáng kiến và đề tài nghiên cứu khoa học trong ngành y tế còn phân tán, thiếu tính đồng bộ, chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy hoặc các công cụ quản lý rời rạc. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc tổng hợp dữ liệu, theo dõi tiến độ, đánh giá hiệu quả và nhân rộng các sáng kiến có giá trị.

ThS. Tạ Thị Hồng Phấn, đại diện nhóm nghiên cứu, báo cáo các kết quả thực hiện nhiệm vụ 

Nhiệm vụ hướng đến việc xây dựng mô hình và công cụ quản lý số hóa toàn diện, cho phép tự động hóa các quy trình phê duyệt, giám sát và tổng hợp báo cáo hoạt động khoa học công nghệ của ngành y tế Thành phố. Nhóm nghiên cứu đã triển khai nhiệm vụ theo 3 giai đoạn: nghiên cứu, xây dựng mô hình và phát triển công cụ quản lý giám sát hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế; xây dựng cơ sở dữ liệu và đào tạo, huấn luyện AI tích hợp trong hệ thống; nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế.

Kết quả, đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống công cụ quản lý hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế TP.HCM (ứng dụng webapp); xây dựng bộ quy tắc, quy trình quản lý hoạt động khoa học công nghệ; tài liệu hướng dẫn sử dụng hệ thống; báo cáo đánh giá an toàn thông tin hệ thống; báo cáo đề xuất giải pháp tiếp theo. Trong đó, phần mềm hệ thống quản lý hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế TP.HCM được thiết kế với 10 nhóm chức năng chính, cho phép quản lý toàn bộ quy trình trên môi trường số. Đáng chú ý, hệ thống đã tích hợp mô hình AI xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP), cho phép tự động trích xuất thông tin, phân loại hồ sơ và gợi ý xét duyệt tự động. Qua thử nghiệm, mô hình đạt độ chính xác trung bình trên 80%.

Về mặt dữ liệu, nhiệm vụ đã số hóa 1.000 hồ sơ sáng kiến và đề tài được thu thập, chuẩn hóa và liên kết thành cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ quản lý tập trung, tạo tiền đề cho việc mở rộng và liên thông với hệ thống KH&CN của Thành phố. Song song đó, nhóm nghiên cứu đã đề xuất mô hình dữ liệu đầu vào chuẩn hóa với 4 lớp thông tin: hành chính, chuyên môn, kết quả và ảnh hưởng xã hội. Cấu trúc dữ liệu này cho phép quản lý toàn diện vòng đời của một nhiệm vụ KH&CN, tạo nền tảng cho phân tích, đánh giá và ra quyết định.

Kết quả nghiên cứu đã được triển khai thử nghiệm tại 7 bệnh viện trực thuộc Sở Y tế TP.HCM và tập huấn cho hơn 160 đơn vị y tế cơ sở. Thực tiễn cho thấy hệ thống giúp rút ngắn đáng kể thời gian nộp và xử lý hồ sơ; các đơn vị có thể theo dõi tiến độ theo từng bước và nhận phản hồi nhanh chóng. Đồng thời, hệ thống kiểm soát hiệu quả lỗi nhập liệu, phát hiện trùng lặp hồ sơ và hỗ trợ Hội đồng xét duyệt thao tác thuận tiện hơn trên nền tảng số. Công tác thống kê, báo cáo được thực hiện tự động, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của cả đơn vị cơ sở và cơ quan quản lý.

Đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, hệ thống giúp cắt giảm 30-40% thời gian xử lý hành chính, đồng thời thiết lập cơ chế lưu vết toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng trong đánh giá. Kết quả kiểm thử cho thấy hệ thống đáp ứng tải hơn 2.000 hồ sơ và 5.000 bản ghi nhật ký; thời gian phản hồi trung bình dưới 1 giây cho các tác vụ tra cứu và thống kê. Đồng thời, hệ thống xử lý ổn định các hồ sơ dung lượng lớn và đảm bảo vận hành mượt mà.

Bên cạnh đó, bộ quy tắc, quy trình xét công nhận PVAH sáng kiến và đề tài khoa học ngành y tế được xây dựng và chuẩn hóa theo quy định pháp lý hiện hành, thiết kế theo mô hình số hóa. Quy trình cho phép theo dõi trạng thái hồ sơ theo thời gian thực, tự động nhắc hạn xử lý, cung cấp biểu mẫu chuẩn và trích xuất báo cáo thống kê; bộ tiêu chí đánh giá, công nhận PVAH sáng kiến, đề tài cũng được chuẩn hóa nhằm đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

Hội đồng tư vấn nghiệm thu nhiệm vụ được Sở KH&CN TP.HCM tổ chức trong tháng 4/2026

Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao những đóng góp mới của đề tài trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế, đồng thời ban hành kèm theo bộ quy tắc, quy trình quản lý, tài liệu hướng dẫn sử dụng và báo cáo đánh giá an toàn hệ thống. Đây là bộ giải pháp tích hợp giúp chuẩn hóa nghiệp vụ quản lý hoạt động khoa học công nghệ, hỗ trợ tra cứu, kết nối và liên thông dữ liệu. Kết quả nhiệm vụ cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch, giảm thời gian tổng hợp, theo dõi và xử lý hồ sơ nhờ số hóa quy trình và dữ liệu tập trung. Sản phẩm của nhiệm vụ có khả năng mở rộng đến các đơn vị trực thuộc, bệnh viện, cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố, cũng như các ngành, lĩnh vực khác có nhu cầu quản lý hoạt động khoa học công nghệ. Qua đó tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện hoạt động khoa học công nghệ ngành y tế TP.HCM.

Lam Vân (CISAST)