Ngày nay, trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, việc sử dụng các giải pháp công nghệ trong thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa (Phương pháp truy xuất nguồn gốc điện tử) được xem là phương pháp thông tin hiện đại được sử dụng khá phổ biến, với việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thông qua các mã vạch, mã QR (tem truy xuất) để các đối tượng quan tâm có thể nắm bắt thông tin về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Việc áp dụng phương pháp truy xuất nguồn gốc điện tử này có thể thực hiện linh hoạt, đa dạng, sử dụng đa nền tảng, đáp ứng yêu cầu các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc, phù hợp với nhiều loại sản phẩm, hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng có đặc thù dễ hư hỏng, thời gian bảo quản ngắn như rau quả tươi.

Tuy nhiên, hoạt động truy xuất nguồn gốc thông qua tem truy xuất này đến nay còn khá sơ sài, chưa được chuẩn hóa về nội dung và hình thức. Tem truy xuất mới chỉ sử dụng được hệ thống mã nội bộ, chỉ có khả năng truy xuất trong cùng hệ thống, chưa đầy đủ thông tin truy xuất nguồn gốc, nhất là chưa có thông tin về các khâu "đầu vào" của quá trình sản xuất - khâu quyết định chất lượng sản phẩm, chưa đáp ứng đúng yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Do đó, chưa đem lại niềm tin cho người tiêu dùng.

Ngày 12 tháng 4 năm 2023, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 1383/QĐ-UBND về phê duyệt Danh mục sản phẩm, hàng hóa ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, theo đó sản phẩm Rau quả tươi là một trong bảy nhóm sản phẩm, hàng hóa ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc, có lộ trình thực hiện từ năm 2023 đến năm 2030, thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12850:2019 (Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu chung đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc) và  TCVN 12827:2019 (Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu đối với chuỗi cung ứng rau quả tươi). Các tiêu chuẩn quốc gia này là cơ sở để các doanh nghiệp chuẩn hóa hoạt động truy xuất nguồn gốc.

Xét theo TCVN 12850:2019 “Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu chung đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc”, hệ thống truy xuất nguồn gốc phải bảo đảm các nguyên tắc sau:

+ Nguyên tắc “Một bước trước - một bước sau”: Để bảo đảm khả năng giám sát, nhận diện được công đoạn sản xuất, kinh doanh trước và công đoạn sản xuất, kinh doanh tiếp theo trong quá trình sản xuất, kinh doanh đối với một sản phẩm.

+ Nguyên tắc “sẵn có của phần tử dữ liệu chính”: Các phần tử dữ liệu chính phải được thu thập, lưu trữ và cập nhật kịp thời trong các báo cáo thông tin chi tiết về các sự kiện quan trọng trong quá trình sản xuất và chuỗi cung ứng.

+ Nguyên tắc “minh bạch”: Hệ thống truy xuất nguồn gốc phải đạt yêu cầu về tính minh bạch tối thiểu bằng cách sử dụng dữ liệu tĩnh về khách hàng, bên cung ứng, sản phẩm và các điều kiện sản xuất.

+ Nguyên tắc “có sự tham gia đầy đủ các bên truy xuất nguồn gốc”: Hệ thống truy xuất nguồn gốc phải có sự tham gia của đầy đủ các bên truy xuất nguồn gốc của tổ chức.

Xét theo TCVN 12827:2019 “Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu đối với chuỗi cung ứng rau quả tươi”, các loại hình cơ sở sản xuất kinh doanh đối với chuỗi cung ứng rau quả tươi bao gồm:

1.     Cơ sở trồng trọt

2.     Cơ sở đóng gói và đóng gói lại

3.     Nhà phân phối và nhà bán buôn

4.     Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và cơ sở bán lẻ

Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với mỗi khâu trong chuỗi cung ứng để truy xuất nguồn gốc rau quả tươi. Do đó khi hệ thống truy xuất nguồn gốc rau quả tươi được thực hiện một cách toàn diện theo các yêu cầu của tiêu chuẩn này và các tiêu chuẩn liên quan về truy xuất nguồn gốc cùng với việc thực hiện trên môi trường điện tử sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu thập, lưu trữ, chia sẻ, liên kết dữ liệu truy xuất nguồn gốc, đem lại nhiều lợi ích cho chính doanh nghiệp trong quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý chất lượng và an toàn sản phẩm, quản lý mối quan hệ tương tác trong nội bộ cũng như với các bên tham gia trong chuỗi cung ứng, minh bạch thông tin và nâng cao uy tín của doanh nghiệp. Từ đó, quyền lợi của người tiêu dùng được đảm bảo và từng bước nâng cao hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa./.

Theo xu hướng đổi mới giáo dục đại học của thế giới, sản phẩm giáo dục đại học cần chú trọng thêm vào tinh thần và năng lực khởi nghiệp của sinh viên, đặc biệt vào tỉ lệ sinh viên khởi nghiệp, tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới làm chủ và tự cường

 Trường ĐH Nguyễn Tất Thành ưu tiên kiến tạo môi trường thuận lợi để người học tham gia vào các hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo

Sáng 14-6, trong tọa đàm "Xây dựng mô hình Đại học Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo" tại trường ĐH Nguyễn Tất Thành, GS Nguyễn Hữu Đức - nguyên phó giám đốc ĐHQG Hà Nội nhận định trong 20 năm qua, mối quan tâm của thế giới không còn chỉ là tỉ lệ sinh viên ra trường có việc làm, mà là tỉ lệ "sinh viên khởi nghiệp và khởi nghiệp thành công".

Cũng theo GS. TS. Nguyễn Hữu Đức, thế giới đang tiếp cận "đại học thế hệ thứ 3" - khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, trực tiếp khai phá tri thức, biến giá trị nằm trên giấy thành của cải vật chất và tạo xúc tác cho nền kinh tế của các quốc gia, và "đây cũng là con đường tất yếu cho các đại học tự chủ ở Việt Nam".

Dựa vào đánh giá của hệ thống xếp hạng đối sánh chất lượng giáo dục đại học UPM do GS Đức đồng sáng lập, trường ĐH Nguyễn Tất Thành đang triển khai theo đúng tiếp cận đó.

Tạo giá trị cho trường và đóng góp cho xã hội

"Một trường đại học không có năng lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thì giáo dục đại học và khoa học công nghệ không trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, không có khả năng vốn hóa

tri thức và gia tăng giá trị cho mình; hơn thế nữa là nền kinh tế không có được chất xúc tác từ đại học và quốc gia không có động lực để phát triển", GS Đức khẳng định.

Cuộc thi sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo 2023

Ba thế hệ đại học của nhân loại lần lượt đi từ "khai phóng", sang "sáng tạo tri thức", đến "khai phá tri thức". Ở thế hệ thứ 3, ví dụ như Học viện Massachusetts (MIT) của Hoa Kỳ, đại học Cambridge của Anh, nhà trường không những trực tiếp hiện thực hóa và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu mà còn tạo ra các trung tâm đổi mới sáng tạo (innovation hub) với hệ thống các doanh nghiệp vệ tinh rất mạnh.

Đối với MIT, tỉ lệ sinh viên khởi nghiệp rất cao. Nếu tính riêng các doanh nghiệp khởi nghiệp của cựu sinh viên MIT, đóng góp vào GDP cũng đã bằng một quốc gia khác. Ông Nguyễn Hữu Đức giải thích: "Đại học có thể "tự nuôi" bản thân, GDP của một quốc gia cũng tăng trưởng theo".

Trường ĐH Nguyễn Tất Thành đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo

Theo tiếp cận của hệ thống xếp hạng đối sánh UPM, trường ĐH Nguyễn Tất Thành đã đạt mức 5 sao theo định hướng ứng dụng. Trong đó, "Khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo" được tuyên bố trong sứ mạng và tầm nhìn. "Kỹ năng khởi nghiệp và năng lực số" được xác định trong chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Tại trường ĐH Nguyễn Tất Thành, sinh viên không chỉ được đào tạo để "cầm bằng đại học", mà còn để hình thành niềm đam mê và năng lực khởi nghiệp sáng tạo. Hiện nay, nhà trường đã triển khai giảng dạy học phần Khởi nghiệp và học phần đổi mới sáng tạo đối với tất cả chương trình đào tạo bậc đại học.

Từ năm 2016, trường thành lập Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo Khởi nghiệp (NIIC). Các sản phẩm khoa học công nghệ đầu tiên đã được đăng ký sở hữu trí tuệ và chuyển giao. Một số ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên đã được hỗ trợ hiện thực hoá. Ngoài ra, trường cũng quan tâm đến các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.

TS Trần Ái Cầm - hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Tất Thành

TS Trần Ái Cầm, hiệu trưởng trường ĐH Nguyễn Tất Thành cho biết: "Trong thời gian tới, trường sẽ thí điểm đưa môn học Năng lực số và đổi mới sáng tạo mở vào giảng dạy ở bậc đại học, tương lai sẽ là bậc cao học". Nhà trường cũng thường xuyên đón nhận góp ý của các doanh nhân và chuyên gia để hoàn thiện đề cương môn học.

Đặc biệt, nhà trường đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo, bao gồm 3 dự án: Viện Kỹ thuật Công nghệ cao NTT, Trung tâm đào tạo Công nghệ cao và Công viên Thiên niên kỷ tại Khu công nghệ cao TP.HCM.

Theo tuoitre.vn

Học tập bằng AI là một cách học nhằm tìm hiểu bản chất của vấn đề, tìm hiểu các nguyên lý cơ bản, tạo nền tảng khoa học và tư duy suy nghĩ sáng tạo có hệ thống, có tính đổi mới sáng tạo cao.

Ngày 13/6/2023, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp cùng KDI Education tổ chức hội thảo “Trí tuệ nhân tạo và ứng dụng trong trường học”. Sự kiện diễn ra tại Trường Quốc tế Canada (CIS), số 07 Đường số 23, Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Quận 7, TP.HCM, thu hút sự tham dự của hàng trăm thầy cô đến từ các trường trên địa bàn Thành phố, cùng nhiều chuyên gia và cán bộ quản lý giáo dục.

Phát biểu tại hội thảo, ông Võ Hưng Sơn (Trưởng phòng Quản lý khoa học và công nghệ cơ sở - Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM) chia sẻ AI có ảnh hưởng và tác động trên nhiều lĩnh vực, trong đó có nhiều giải pháp AI đang được triển khai trong hoạt động đào tạo, giảng dạy và quản lý giáo dục. Do đó, việc tiếp cận và đưa các môn học về AI vào giảng dạy là hết sức cần thiết nhằm phổ biến, tuyên truyền để nhân sự ngành giáo dục nắm bắt và ứng dụng AI đạt hiệu quả tốt, đồng thời hạn chế tác động xấu của AI.

Ông Võ Hưng Sơn phát biểu tại hội thảo

Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm về giảng dạy AI cho giáo viên và học sinh. Đó là việc trực tiếp trải nghiệm một số ứng dụng AI nhằm hiểu về nguyên lý hoạt động, tiềm năng ứng dụng và cả những mối nguy đi kèm. Đó cũng là một cách học nhằm tìm hiểu bản chất của vấn đề, tìm hiểu các nguyên lý cơ bản, tạo nền tảng khoa học và tư duy suy nghĩ sáng tạo có hệ thống, có tính đổi mới sáng tạo cao. Điều kiện học tập như vậy chỉ có thể triển khai khi áp dụng các giải pháp về AI. Ví dụ, trong hoạt động tuyển sinh du học, học sinh có thể ứng dụng AI để viết thư giới thiệu học bổng, hoặc trau dồi khả năng nắm bắt công nghệ AI (kỹ năng lập trình, phân tích dữ liệu, chia sẻ và khai thác mã nguồn mở…) để có lợi thế hơn khi xin học bổng.

Do vậy, các chuyên gia gợi ý cơ sở giáo dục cần có lộ trình ứng dụng và khai thác các giải pháp AI trong giáo dục nhằm khuyến khích, định hướng cho học sinh trong việc tạo những trải nghiệm mới, tìm kiếm sự yêu thích trong học tập, hướng đến việc học để sử dụng. Cấm cản và hạn chế sử dụng AI là cách làm kém hiệu quả, đi ngược xu thế phát triển, gây thiệt thòi và bỏ lỡ cơ hội của học sinh. Tuy nhiên, giáo viên có vai trò quan trọng định hướng việc sử dụng AI của học sinh nhằm bảo vệ sự riêng tư và bảo mật của học sinh, tránh phụ thuộc quá nhiều vào AI, đồng thời thúc đẩy các mối quan hệ, thấu hiểu nhu cầu và tình cảm xã hội của học sinh, tránh tình trạng dùng AI chỉ để nâng cao điểm số. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý giáo dục có thể ban hành các hướng dẫn rõ ràng về quá trình thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu.

Chuyên gia Ngô Quốc Hưng chia sẻ kinh nghiệm triển khai giải pháp AI ở cơ sở giáo dục

Về khía cạnh hoạt động quản lý điều hành, các chuyên gia nhận định việc ứng dụng AI mang đến cơ hội lớn để nâng cấp chất lượng giáo dục, nhưng cũng là thách thức đối với sự đổi mới, sự phát triển. Theo đó, cơ sở giáo dục cần sớm có định hướng tuyển dụng giáo viên có năng lực ứng dụng AI, bên cạnh chính sách hỗ trợ bồi dưỡng năng lực ứng dụng và triển khai AI ở đội ngũ giáo viên hiện hữu. Bởi lẽ, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ cho giảng dạy và quản lý, mà còn là cơ hội tiếp cận đào tạo, khai thác AI cho cả giáo viên và học sinh.

Tại hội thảo, các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai và sử dụng một số giải pháp AI hỗ trợ tự động hóa và chuyển đổi số năng lực quản lý điều hành giáo dục như: hệ thống xếp lịch học, hệ thống điểm danh quy mô lớn, hệ thống giảng dạy cá nhân hóa lộ trình học tập theo từng học sinh… Cùng với đó là nhiều nội dung giảng dạy AI đáng chú ý như: Nển tảng AI (thuật toán và lập trình, kiến thức dữ liệu, giải quyết vấn đề theo ngữ cảnh), Đạo đức và tác động xã hội (đạo đức của AI, ý nghĩa xã hội và tác động xã hội của AI), Hiểu – sử dụng và phát triển AI (kỹ thuật – công nghệ AI, phát triển công nghệ AI).

Tuấn Anh - Hoàng Kim (CESTI)

Trước đó, TP đã ban hành kế hoạch để thực hiện chiến lược phát triển KH&CN, ĐMST đến năm 2025. Đây là một bước tiến quan trọng để thúc đẩy phát triển mạnh mẽ kinh tế - xã hội TP.

Vai trò động lực phát triển của KH&CN, ĐMST

Ngay từ sớm, TP.HCM đã nhận ra tầm quan trọng của việc tận dụng và phát triển tiềm năng KH&CN trong quá trình chuyển đổi số, bởi đây là trụ cột không thể thiếu để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội. Những thành quả về KH&CN đã góp phần quan trọng đưa TP trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục và KH&CN hàng đầu của cả nước.

Khoảng 10 năm trở lại đây, từ động lực phát triển do KH&CN mang lại, cơ cấu kinh tế TP đã chuyển biến tích cực, tăng trưởng năng suất, chuyển đổi thành công ngành nông nghiệp sang nông nghiệp công nghệ cao. Kết quả này đã được thể hiện thông qua các chỉ số năng suất và tăng trưởng năng suất lao động xã hội cao hơn cả nước.

Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của TP cũng đang tiến gần đến top 100 TP có hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST năng động nhất toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp đã hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu để áp dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất và phát triển sản phẩm mới.

Tuy nhiên, kỳ vọng về sự phát triển và đóng góp của KH&CN, ĐMST là rất lớn, đồng thời trước yêu cầu của tình hình mới càng gia tăng áp lực, đặt lên vai ngành KH&CN.

Mới đây, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 87/NQ-CP ngày 2/6/2023 Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 30/12/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo đó, tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM phát triển ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á.

Chính phủ đặt ra, năm 2030, tăng trưởng kinh tế số của TP đóng góp vào GRDP lên mức 40%. Đây là một mục tiêu rất quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển đổi sang kinh tế số. TP sẽ cần phải đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các công ty công nghệ và các dịch vụ trực tuyến trong thời gian tới.

Nhiều thách thức lớn cần gỡ điểm “then chốt”

Trước áp lực tiếp tục phát triển và giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, ngành KH&CN, ĐMST TP cần nhanh chóng gỡ những điểm then chốt nhằm có thể “kích nổ” phát triển đột phá và tạo ra môi trường phát triển bền vững hơn.

Theo Sở KH&CN TP.HCM, những thách thức lớn của ngành KH&CN TP hiện nay đó là đầu tư cho KH&CN vẫn còn hạn chế, nhỏ, lẻ và tản mạn; thiếu các tập thể khoa học mạnh, các chuyên gia đầu ngành có khả năng dẫn dắt, tạo ra sản phẩm mang tính đột phá, chủ lực, mang thương hiệu của TP; cơ chế và chính sách về KH&CN còn thiếu đồng bộ, chưa thực sự tạo động lực cho phát triển, chuyển giao và ứng dụng vào sản xuất; cơ sở vật chất kỹ thuật và trang thiết bị cho hoạt động KH&CN còn thiếu và chưa đồng bộ, năng lực áp dụng và hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp còn thấp; liên kết giữa cơ quan quản lý, trường viện và doanh nghiệp trong đổi mới, ứng dụng, chuyển giao và phát triển công nghệ còn yếu.

Từ đó, để KH&CN thực sự trở thành động lực, nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội, Sở KH&CN TP đã đưa ra hàng loạt giải pháp về sự đồng bộ về thể chế giữa pháp luật về KH&CN với pháp luật liên quan; thu hút đội ngũ cán bộ KH&CN đầu ngành, nhà khoa học tài năng và nhà khoa học nước ngoài để hỗ trợ giải bài toán cụ thể của TP; tăng cường đầu tư cho KH&CN không chỉ từ nhà nước mà còn từ xã hội, đặc biệt là từ doanh nghiệp; tăng cường liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp, đưa doanh nghiệp thực sự trở thành trung tâm của hệ thống ĐMST.

Với những giải pháp trên, ngành KH&CN thời gian qua đã triển khai nhiều chương trình hành động mang tính trọng tâm, trọng điểm, liên tục và lan tỏa. Theo Sở KH&CN, những tập trung then chốt sắp tới nhằm giúp “kích nổ” KH&CN TP phát triển cần phải đổi mới sẽ được đẩy mạnh.

Đầu tiên, đó là xây dựng, hình thành và phát triển các trung tâm xuất sắc trong lĩnh vực KH&CN, ĐMST. Những trung tâm này sẽ tập trung nguồn nhân lực trình độ chuyên môn cao để cùng triển khai các dự án hợp tác nghiên cứu nhằm giải quyết các bài toán lớn của TP. Đồng thời, những trung tâm này sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới và triển khai các nhiệm vụ ở trình độ quốc tế.

Thứ hai, hoàn thiện hành lang pháp lý và tập trung nguồn lực để thực hiện nội dung đột phá chiến lược về KH&CN, ĐMST. Điều này bao gồm triển khai áp dụng khung thể chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và ĐMST trong một số dự án KH&CN cụ thể hoặc một số nhóm đối tượng đặc thù, như doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học.

Thứ ba, xây dựng chính sách thúc đẩy khu vực tư nhân, doanh nghiệp đầu tư cho KH&CN, ĐMST. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho viện, trường để tiếp cận với thực tiễn sản xuất, từ đó đưa ra những giải pháp mới, cải tiến quy trình sản xuất và tăng năng suất.

Hồng Ân (Báo Khoa học phổ thông)

Nhằm định hướng cho các Doanh nghiệp, Trường, Viện phát huy đầy đủ vai trò của khoa học và công nghệ, hướng đến hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, tổ chức xuất sắc tập trung phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng của Thành phố giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 430/QĐ-UBND ngày 05/02/2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố. Đồng thời, đẩy mạnh vai trò của khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng các chính sách phát triển kinh tế, xã hội Thành phố. Cũng như, phát huy tiềm lực khoa học và công nghệ Thành phố trong thời kỳ chuyển đổi số.

Ngày 09/6/2023, tại Hội trường 1 Trung tâm Hội nghị 272 (số 272 Võ Thị Sáu, phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM) đã diễn ra Hội thảo “Phát huy vai trò của khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế xã hội Thành phố”. Đây là sự kiện được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân Thành phố. Tham dự Hội nghị có ông Nguyễn Hồ Hải - Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Việt Dũng - Thành ủy viên - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cùng hơn 200 đại biểu là đại diện của các Sở, ban, ngành; Trường Đại học, cao đẳng; Doanh nghiệp, Viện, Trung tâm nghiên cứu; chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng của Thành phố giai đoạn 2021 - 2025.

Hội thảo đã thu hút hơn 200 đại biểu là đại diện của các Sở, ban, ngành; Trường Đại học, cao đẳng; Doanh nghiệp, Viện, Trung tâm nghiên cứu; chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng của Thành phố giai đoạn 2021 - 2025 tham dự

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Hồ Hải - Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM nhận định, trong thời đại hiện đại của chúng ta, khoa học và công nghệ đã trở thành trụ cột không thể thiếu tham gia xây dựng và phát triển kinh tế xã hội. TP.HCM, với tầm nhìn và sự quyết tâm lớn, đã nhìn thấy sự quan trọng của việc tận dụng và phát triển tiềm năng khoa học và công nghệ trong quá trình chuyển đổi số. Hoạt động khoa học và công nghệ của Thành phố giai đoạn 2012 - 2021 đã đạt được những thành tựu quan trọng và khá toàn diện. Cơ cấu kinh tế của Thành phố đã chuyển biến tích cực, dịch vụ và công nghiệp có giá trị gia tăng cao đã làm nền tảng cho sự phát triển Thành phố. Tỷ trọng 4 ngành công nghiệp trọng yếu có hàm lượng khoa học công nghệ cao: cơ khí chế tạo, điện tử - công nghệ thông tin, hoá chất - nhựa, cao su và chế biến tinh lương thực thực phẩm đang tăng dần qua các năm. Ngành nông nghiệp Thành phố đang chuyển dần sang nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất giống cây, giống con và các sản phẩm có hiệu quả kinh tế cao theo hướng phát triển nông nghiệp đô thị sản xuất tập trung có năng suất cao. Kết quả này được thể hiện thông qua chỉ số năng suất yếu tố tổng hợp (TFP) luôn tăng và ở mức cao trong giai đoạn 2011 - 2020, đạt trung bình 35,62%, trong đó đóng góp của khoa học và công nghệ vào tăng trưởng TFP là 74% . Đồng thời, trong giai đoạn 2012 - 2021, năng suất lao động xã hội của Thành phố cao hơn 2,7 lần so với cả nước, tốc độ tăng năng suất lao động xã hội cao gấp 1,7 lần so với cả nước. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Thành phố ngày càng lớn mạnh và đang tiến gần đến Top 100 Thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất toàn cầu  theo bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo các quốc gia năm 2022 của Trung tâm nghiên cứu và lập bản đồ hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu - StartupBlink công bố.

Ông Nguyễn Hồ Hải - Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM phát biểu khai mạc Hội thảo

Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục phấn đấu giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, đi đầu trong thực hiện mô hình tăng trưởng mới, phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế chia sẻ, kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, giai đoạn 2021 - 2025, Thành phố cần tập trung phát huy vai trò của khoa học và công nghệ trong việc phát triển các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng của Thành phố giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 430/QĐ-UBND ngày 05/02/2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố.

“Để đạt được mục tiêu này, chúng ta cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực nêu trên. Đầu tiên, Thành phố cần đẩy mạnh các chương trình nghiên cứu và phát triển công nghệ, đặc biệt là các lĩnh vực có ưu tiên như công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo, và IoT. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để chuyển giao công nghệ từ các trung tâm nghiên cứu sang doanh nghiệp, từ ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm và dịch vụ thực tế. Bên cạnh đó, sự kết hợp giữa các doanh nghiệp công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng địa phương sẽ tạo ra một môi trường thúc đẩy sự phát triển bền vững hơn. Tóm lại, Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 4410/KH-UBND ngày 22/11/2022 về thực hiện chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2025 trên địa bàn TP.HCM, để việc triển khai Kế hoạch mang lại hiệu quả thiết thực Thành phố cần sự chung tay của quý chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội rất lớn góp phần tạo ra nhiều động lực mới, giải pháp mới trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thúc đầy phát triển mạnh mẽ kinh tế xã hội Thành phố trong bối cảnh hiện nay”, ông Nguyễn Hồ Hải nói.

Cũng theo TS. Nguyễn Việt Dũng - Thành ủy viên - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, hoạt động khoa học và công nghệ của Thành phố giai đoạn vừa qua đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Cơ chế, chính sách về khoa học và công nghệ ngày càng hoàn thiện với nhiều quy định mới để đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ gắn mà thực sự đồng hành, thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của Thành phố. Những thành quả này đưa Thành phố trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục và khoa học và công nghệ của cả nước. Cơ cấu kinh tế Thành phố đã chuyển biến tích cực, dịch vụ và công nghiệp có giá trị gia tăng cao đã làm nền tảng cho phát triển.

“Thành phố luôn trân trọng, ghi nhận sự cống hiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đội ngũ trí thức đã đóng góp các công trình, kết quả nghiên cứu phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để đưa các thành quả nghiên cứu ứng dụng vào cuộc sống, các đề xuất, hiến kế cho lãnh đạo Thành phố trong xây dựng, hoạch định các chủ trương, chính sách phát triển của Thành phố. Các kết quả nghiên cứu, ứng dụng này không chỉ ở phạm vi Thành phố mà còn mở rộng ra cả nước, nhiều doanh nghiệp đã gây được tiếng vang, khẳng định giá trị thương hiệu vươn tầm ra khu vực và thế giới”, TS. Nguyễn Việt Dũng chia sẻ.

TS. Nguyễn Việt Dũng chia sẻ thêm, mặc dù đạt được nhiều thành tựu, nhưng chúng ta cũng gặp nhiều thách thức, khó khăn và hạn chế trong hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cụ thể: Đầu tư cho khoa học - công nghệ còn hạn chế, nhỏ, lẻ và tản mạn; tỷ lệ chi cho hoạt động khoa học và công nghệ chưa tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế của Thành phố, với xu hướng chung của khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ khoa học - công nghệ tuy có tăng về số lượng nhưng chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cũng như, thiếu các tập thể khoa học mạnh, các chuyên gia đầu ngành có khả năng dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới, hoặc chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ ở trình độ quốc tế. Chưa thiết kế được nhiều nhiệm vụ khoa học - công nghệ có tầm vóc và phạm vi tác động sâu rộng liên ngành, do đó các kết quả nghiên cứu chưa được như kỳ vọng của Lãnh đạo Thành phố, chưa tạo được sản phẩm khoa học - công nghệ thực sự mang tính đột phá, chủ lực, mang thương hiệu của Thành phố. Ngoài ra, cơ chế, chính sách còn thiếu đồng bộ, chưa thực sự tạo động lực cho phát triển khoa học - công nghệ và ứng dụng kết quả khoa học - công nghệ vào sản xuất; chưa có những cơ chế, chính sách đủ mạnh khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới, nhập khẩu công nghệ phục vụ sản xuất, kinh doanh tạo ra sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao. Đặc biệt là, cơ sở vật chất kỹ thuật và trang thiết bị cho hoạt động khoa học - công nghệ còn thiếu và chưa đồng bộ, năng lực áp dụng và hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp còn thấp. Liên kết giữa cơ quan quản lý, trường viện và doanh nghiệp trong đổi mới, ứng dụng, chuyển giao và phát triển công nghệ còn yếu.

TS. Nguyễn Việt Dũng - Thành ủy viên - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM chia sẻ đề dẫn cho Hội thảo

“Để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực, nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội thì cần phải khắc phục những khó khăn, vướng mắc nêu trên, tạo sự đồng bộ về thể chế giữa pháp luật về khoa học và công nghệ với pháp luật liên quan; cần có các giải pháp mạnh mẽ hơn để thu hút đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ đầu ngành, nhà khoa học tài năng và nhà khoa học nước ngoài cùng hợp tác, hỗ trợ giải bài toán cụ thể của Thành phố; cần có những giải pháp để tăng cường đầu tư cho khoa học và công nghệ không chỉ từ nhà nước mà còn từ xã hội, đặc biệt là từ doanh nghiệp; tăng cường liên kết viện, trường và doanh nghiệp, đưa doanh nghiệp thực sự trở thành trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, nơi đưa các kết quả nghiên cứu từ viện, trường thành sản phẩm, hàng hóa phục vụ nhu cầu của người dân không chỉ trên địa bàn Thành phố mà còn cho cả nước, khu vực và thế giới”, TS. Nguyễn Việt Dũng nói thêm.

Để làm được điều này, ngành khoa học và công nghệ của Thành phố xác định các vấn đề then chốt cần phải đổi mới để nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó tập trung: Xây dựng, hình thành và phát triển các trung tâm xuất sắc trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nơi tập trung nguồn nhân lực trình độ chuyên môn cao để cùng triển khai các dự án hợp tác nghiên cứu nhằm giải quyết các bài toán lớn của thành phố; dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới, triển khai các nhiệm vụ ở trình độ quốc tế. Cũng như, đề xuất hoàn thiện hành lang pháp lý và tập trung nguồn lực để thực hiện nội dung đột phá chiến lược về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; Triển khai áp dụng khung thể chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trong một số dự án khoa học - công nghệ cụ thể hoặc một số nhóm đối tượng đặc thù, như doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học. Đề xuất xây dựng chính sách thúc đẩy khu vực tư nhân, doanh nghiệp đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Đến với Hội thảo ngày hôm nay, ngoài 3 bài tham luận trình bày tại Hội thảo, chúng tôi muốn lắng nghe, tiếp thu tất cả những ý kiến trao đổi của các chuyên gia, nhà khoa học và các doanh nghiệp về giải pháp, cách thức nhằm phát huy vai trò khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế xã hội Thành phố. Tôi xin phép được nêu ra một số nội dung để các Quý vị đại biểu, các chuyên gia cùng trao đổi, thảo luận: (1) Giải pháp xây dựng, hình thành và phát triển các trung tâm xuất sắc, nhằm tập trung nguồn nhân lực trình độ chuyên môn cao để cùng triển khai các dự án hợp tác nghiên cứu; (2) Giải pháp xây dựng, tổ chức thực hiện các chương trình, dự án khoa học công nghệ có tầm vóc, thu hút sự tham gia của cả khu vực công và tư để tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội thành phố; (3) Giải pháp thu hút khu vực tư nhân, doanh nghiệp đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”, TS. Nguyễn Việt Dũng chia sẻ.

Trong buổi Hội thảo, các diễn giả đã báo cáo 3 tham luận gồm các chủ đề:

(1) “Khoa học và công nghệ tham gia vào xây dựng các chính sách phát triển kinh tế, xã hội Thành phố” của GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài - Trường Đại học Kinh tế TP.HCM. 

(2) “Vai trò của KH&CN ứng dụng phát triển doanh nghiệp” của TS. Bùi Thanh Luân - Giám đốc Công ty TNHH Cơ điện tử Hiệp Phát, Giảng viên Trường Đại học Bách Khoa.

(3) “Phát huy tiềm lực khoa học và công nghệ Thành phố trong thời kỳ chuyển đổi số” của TS. Trương Minh Huy Vũ - Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM.

Đại diện doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học trao đổi với tinh thần cởi mở, tích cực

Được biết, tại Hội thảo, Thành phố sẽ tập trung làm rõ các vấn đề sau: Vai trò của khoa học và công nghệ ứng dụng phát triển doanh nghiệp; Khoa học và công nghệ tham gia vào xây dựng các chính sách phát triển kinh tế, xã hội Thành phố; Tầm quan trọng của tiềm lực khoa học và công nghệ Thành phố trong thời kỳ chuyển đổi số, những khó khăn, vướng mắc để tập trung phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, các trung tâm xuất sắc.

Nhật Linh (CESTI)

Hơn 400 học sinh, đoàn viên, thanh niên đã tham gia Ngày hội “Tuổi trẻ Quận 6 với Khoa học – Đổi mới – Sáng tạo” năm 2023. Dịp này, Phòng Kinh tế Quận 6 cũng ra mắt “Ứng dụng kết nối giao thương trực tuyến 4.0” tại địa chỉ kinhtequan6.com.

Ngày 23/4/2023, Quận 6 tổ chức Ngày hội “Tuổi trẻ Quận 6 với Khoa học – Đổi mới – Sáng tạo” năm 2023. Đây là sự kiện do Phòng Kinh tế Quận 6 phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo, Quận Đoàn - Hội LHTN Việt Nam tổ chức nhằm chào mừng Ngày Khoa học Công nghệ Việt Nam 18/5, Ngày Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4 và Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4.

Tại Ngày hội, hơn 400 học sinh, đoàn viên, thanh niên Quận 6 cùng sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TPHCM đã tham gia các hoạt động trải nghiệm về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tìm hiểu các mô hình – sản phẩm giáo dục STEM toàn diện cho học sinh, tham gia các trò chơi thí nghiệm – tư duy – khéo tay như: chế tạo khung ảnh, chế tạo robot vẽ tranh, tái chế giấy báo, thí nghiệm bắp cải đổi màu, trò chơi mê cung điện…

Dịp này, Phòng Kinh tế Quận 6 ra mắt “Ứng dụng kết nối giao thương trực tuyến 4.0” tại địa chỉ kinhtequan6.com. Ứng dụng kết hợp nhiều chức năng như thủ tục hành chính lĩnh vực kinh tế, kết nối giao thương giữa các doanh nghiệp trên địa bàn Quận 6, kết nối ngân hàng, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Ứng dụng được triển khai nhằm tăng cường các hoạt động phục vụ hoạt động sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế trên địa bàn Quận nhanh và bền vững. Hiện đã có 7 doanh nghiệp cùng 5 ngân hàng tham gia, giới thiệu sản phẩm – dịch vụ trên ứng dụng.

Trong khuôn khổ Ngày hội, Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận 6 cũng phối hợp cùng Phòng Kinh tế, Quận Đoàn và Công ty CP Giáo dục KDI trao thưởng Hội thi “Trường học Thông minh” cho nhóm trường THCS. Giải Nhất thuộc về THCS Hậu Giang, giải Nhì thuộc về THCS Phú Định, THCS Hoàng Lê Kha đạt giải Ba. Các giải khuyến khích được trao cho THCS Bình Tây, THCS Nguyễn Đức Cảnh và THCS Phạm Đình Hổ.

Quận Đoàn 6 cũng công bố phối hợp cùng Trung tâm Anh ngữ WESET xây dựng nội dung nâng cao trình độ, kỹ năng tiếng Anh dành cho đoàn viên, hội viên và thanh thiếu nhi Quận 6 phù hợp với lĩnh vực công tác Đoàn, hướng đến tăng cường khả năng hội nhập quốc tế.

Ngày hội cũng tạo điều kiện để các bạn trẻ trải nghiệm thanh toán không dùng tiền mặt, các tiện ích công nghệ - sản phẩm dịch vụ ứng dụng chuyển đổi số của Ngân hàng Công Thương Việt Nam (Chi nhánh 6 – TPHCM) và Ngân hàng TMCP Quân đội Quận 6.

Hoàng Kim