Đây là phân tích của Cơ quan phát triển thương mại và đầu tư, Chính phủ Australia (Austrade) trong một báo cáo mới đây về tốc độ phát triển của khởi nghiệp tại Việt Nam. 

Với các chương trình tăng tốc, ươm tạo và không gian làm việc chung, các thành phố Việt Nam đang trở thành trung tâm đổi mới nhanh chóng - đặc biệt là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Việt Nam một trong những nền kinh tế sáng tạo, năng động và phát triển nhanh nhất ở châu Á 

Báo cáo nêu, bối cảnh khởi nghiệp Việt Nam có thể bắt nguồn từ năm 2004, khi quỹ đầu tư mạo hiểm IDG Ventures Vietnam được thành lập, rót hơn 100 triệu USD vào thị trường. Quỹ này đã đầu tư vào hơn 40 công ty trong lĩnh vực công nghệ, truyền thông, viễn thông và tiêu dùng trên khắp Việt Nam.

Kể từ đó, kỷ nguyên khởi nghiệp đã phát triển theo ba đợt: Làn sóng đầu tiên (2004-2007); làn sóng thứ hai (2007-2010); và làn sóng thứ ba (2011 - nay). Việt Nam đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng các công ty khởi nghiệp trong đợt thứ ba này, tăng từ 400 năm 2012 lên gần 1.800 vào năm 2015 và 3.000 trong năm 2017.

Không gian làm việc chung của các startup nằm trong khuôn viên ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM. Ảnh: Hà Thế An.

Bối cảnh khởi nghiệp sôi động gần đây tại Việt Nam này không chỉ thúc đẩy một lớp doanh nhân địa phương mới, mà còn thu hút một số lượng lớn người nước ngoài muốn thâm nhập vào đất nước tiềm năng tăng trưởng và lực lượng lao động CNTT lành nghề.

TP.HCM là trung tâm thương mại của nền kinh tế Việt Nam và là “ngôi nhà” của gần 50% các công ty khởi nghiệp của đất nước. Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, các công ty khởi nghiệp công nghệ được chia thành các lĩnh vực sau: CNTT (41,1%), nông nghiệp ứng dụng công nghệ (20,13%), công nghệ giáo dục (16,11%), IoT (9,4%), chế biến thực phẩm (6,71%), du lịch (3,36%) và công nghệ tài chính (0,67%).

Những thách thức của hệ sinh thái startup Việt Nam

Các công ty khởi nghiệp ở Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển, tuy nhiên, cộng đồng cũng phải đối mặt với một số thách thức. Hầu hết các công ty khởi nghiệp địa phương có quy mô nhỏ, ở giai đoạn hạt giống, khả năng tạo ra bước đột phá hạn chế và cần được ươm tạo thêm. Một thách thức nổi bật hiện nay của các công ty khởi nghiệp tại Việt Nam là khả năng tiếp cận tài chính.

Năm 2016, nguồn tài chính lớn của các nhà đầu tư trong nước đến từ ba quỹ đầu tư mạo hiểm lớn: IDG Ventures Vietnam, Cyber ​​Agent và DFJ VinaCapital. Tổng cộng, họ đã đầu tư hơn 120 triệu USD tài trợ và tư vấn cho một số thương hiệu.

Tuy nhiên, thật khó để thuyết phục các nhà đầu tư địa phương chấp nhận rủi ro và đầu tư vào các công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu. Mặc dù các công ty khởi nghiệp ở giai đoạn đầu có thể phụ thuộc rất nhiều vào nguồn tài trợ từ các nhà đầu tư thiên thần, nhưng loại nhà đầu tư này mới xuất hiện và không có nhiều tác động trong cộng đồng cho đến nay.

Một thách thức không nhỏ khác, dù Việt Nam nằm trong top ba ở Đông Nam Á về số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp, nhưng không nhiều doanh nghiệp trong số này được trang bị các kỹ năng cần thiết để phát triển mô hình kinh doanh bền vững, hoặc để phù hợp cho các dự án. Do đó, nhiều công ty khởi nghiệp địa phương khá hạn chế để kết nối với hệ sinh thái khu vực.

Tiếp đến là khả năng nghiên cứu triển khai (R&D) của các công ty khởi nghiệp cần cải thiện đáng kể về năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới hiện nay của Việt Nam. R&D vẫn là một hoạt động ngoại vi cả trong kinh doanh và khu vực công. Khả năng đổi mới mạnh mẽ là điều cần thiết để các doanh nghiệp có vị thế tốt hơn và Chính phủ cần đầu tư nhiều hơn và hỗ trợ phát triển các năng lực công nghệ tiên tiến, bao gồm cả R&D.

Cuối cùng là Việt Nam cần thực thi nghiêm túc các quy định về sở hữu trí tuệ và Chính phủ cần nỗ lực hơn nữa để nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của vấn đề này đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam.

Tại sự kiện có khoảng hơn 150 gian hàng của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực in ấn. Các doanh nghiệp đã trình diễn nhiều công nghệ in hiện đại, cho ra những sản phẩm in đẹp, sắc nét, thể hiện hiệu ứng hình ảnh như một tác phẩm nghệ thuật,…

Theo ông Phạm Tuấn Vũ, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Bộ Thông tin và Truyền thông chia sẻ, đây là cơ hội để các doanh nghiệp kết nối, hợp tác, chuyển giao công nghệ trong ngành in, giúp ngành công nghiệp in phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Dưới đây là một số công nghệ in nổi bật được phóng viên Tạp chí Khám phá ghi nhận tại triển lãm:

Bức hình chú báo trong đêm được in tinh xảo bằng công nghệ offset, sau đó chiếu tia UV để tạo ra hiệu ứng 3D cho bức hành. Hình con cáo nổi bật ở chính giữa bức hình, thân cây và hình ảnh những con chim được in dày hơn tạo hiệu ứng nổi trên tổng thể sản phẩm.

Đây là chiếc máy in sử dụng công nghệ led UV trên mọi chất liệu. Các sản phẩm in sau khi phủ mực in sẽ được hệ thống đèn UV làm khô mực cực kỳ nhanh chóng ngay sau đó. Theo anh Hồ Đức Phát, nhân viên sale doanh nghiệp, máy này có xuất xứ từ Mỹ, có giá thành từ 20.000 USD đến 27.000 USD tùy loại. 

Máy in sử dụng công nghệ led UV in trên mọi chất liệu được các doanh nghiệp tại Việt Nam mua chủ yếu để phục vụ cho các hoạt động kinh doanh dịch vụ quà lưu niệm. 

Máy in chuyển nhiệt do một doanh nghiệp Đài Loan sản xuất tại triển lãm. Trong ảnh, máy đang thực hiện in trên chất liệu vải. Theo đại diện công ty, công nghệ in chuyển nhiệt cho ra sản phẩm in độ sắc nét khá cao, không bị phai màu theo thời gian, thời tiết.

Nhân viên hiệu chỉnh hình ảnh thiết kế trước khi in với công nghệ in chuyển nhiệt. 

Bức tranh chậu mai và chữ thư pháp khá tinh xảo được in trên gạch men bằng công nghệ in UV. Tia UV sẽ được chiếu lên bề mặt sản phẩm ngay khi mực in được đổ xuống. Vì vậy cấu trúc của mực in không bị phá vỡ, giúp sản phẩm có độ chính xác cao, bền, giữ màu in. Theo bà Trần Thiện Vương, nhân viên của doanh nghiệp, sản phẩm in có tuổi thọ trên 15 năm khi sử dụng công nghệ in UV.

Một sản phẩm mô phỏng công nghệ in kỹ thuật số của một doanh nghiệp Nhật Bản. Theo anh Trần Đình An, đại diện công ty, sản phẩm in có thể giữ được dụng ý nghệ thuật của khách hàng. Đây là điều mà công nghệ in kỹ thuật số có thể thực hiện được với khả năng đáp ứng yêu cầu ở những chi tiết nhỏ nhất.

Triển lãm quốc tế về ngành in cũng nhận được nhiều sự quan tâm của các sinh viên ngành in - thiết kế thời trang trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Nhiều sinh viên chia sẻ, sự kiện này giúp các bạn biết được nhiều công nghệ in hiện đại, phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu sau này.

Các startup phát triển các sản phẩm vi mạch từ 5 năm trở lên sẽ có cơ hội tham gia và chương trình hỗ trợ phát triển công nghiệp vi mạch của TP.HCM. Ảnh: Hà Thế An.

Vườn ươm Doanh nghiệp công nghệ cao, thuộc Ban quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP-IC) vừ phát đi thông báo tiếp nhận hồ sơ đăng ký tham gia Chương trình ươm tạo doanh nghiệp công nghệ vi mạch và thiết bị, giải pháp dùng vi mạch năm 2019.

Đối tượng tham gia là cá nhân, nhóm, doanh nghiệp được thành lập không quá 05 năm, có dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đang sinh sống hoặc làm việc tại TP.HCM.

Dự án khởi nghiệp phải có sản phẩm mẫu và thuộc lĩnh vực công nghệ vi mạch và thiết bị, giải pháp dùng vi mạch Việt Nam, cụ thể thuộc một trong các lĩnh vực sau: Thiết kế sở hữu trí tuệ cho vi mạch Việt; Giải pháp ứng dụng các sở hữu trí tuệ được sáng tạo từ các nhiệm vụ nghiên cứu trong nước; Các giải pháp ứng dụng vi mạch Việt có sử dụng các chương trình máy tính (firmware) và phần mềm (software) trong nước, có sản phẩm mẫu.

Với một dự án, doanh nghiệp được tuyển chọn, SHTP-IC sẽ đưa ra chương trình ươm tạo được thiết kế riêng phù hợp với đặc điểm và nhu cầu tương ứng với từng giai đoạn phát triển của dự án/doanh nghiệp đó. 

Các nội dung hỗ trợ khi dự án tham gia chương trình: Văn phòng làm việc; Tài chính; Cung cấp một số phương tiện, trang thiết bị; Đào tạo quản trị doanh nghiệp; Pháp lý và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; Thông tin - Thương mại công nghệ; Hạ tầng mềm; Cung cấp lao động,… 

Doanh nghiệp quan tâm có có tìm hiểu và đăng ký tham gia chương trình tại đây. Mọi thắc mắc về Chương trình, xin vui lòng liên hệ chị Ly - 0988.437.772 - ly.phanthuy@shtpic.org

Doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao sẽ nhận được nhiều ưu đãi khi được chứng nhận. Ảnh: Hà Thế An.

Theo bà Trần Thị Hường, Phòng khoa học và công nghệ, Sở NN&PTNT TP.HCM, hiện đơn vị mới chỉ cấp chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cho 1 doanh nghiệp (công ty Trung Sơn) sau hơn 1 năm thực hiện chương trình này (tháng 6/2018). Doanh nghiệp phải đủ điều kiện tối thiểu 60% doanh thu sản phẩm từ việc ứng dụng công nghệ cao mới được xem xét cấp giấy chứng nhận. Tất cả quy trình để được cấp chứng nhận chỉ kéo dài 18 ngày.

Cũng theo bà Hường, một trong những yếu tố có thể sẽ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn đó là các chỉ tiêu về môi trường. Bởi nhiều doanh nghiệp nông nghiệp ở quy mô nhỏ, sẽ thiếu nguôn lực để xây dựng các hệ thống xử lý chất thải trong quá trình sản xuất. Và doanh nghiệp khi đầu tư một số tiền không nhỏ để đạt được các chỉ tiêu môi trường.

“Chúng tôi đang phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đề ra một quy định, doanh nghiệp chỉ cần đề xuất một kế hoạch cụ thể, và cam kết thực hiện theo lộ trình trong việc xử lý chất thải thì có thể đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận”- bà Hường nói.

Theo đó, doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao sẽ được ưu đãi vay vốn tối đa 10 tỉ đồng, lãi suất 0%, được tham gia các chương trình kích cầu đầu tư của TP.HCM với mức hỗ trợ cao nhất, được hỗ trợ về đất đai…

Theo ông Từ Minh Thiện, Phó trưởng Ban quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, mặc dù ưu đãi về khoản vay lớn nhưng, doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup sẽ khó tiếp cận vì vấn đề tài sản thế chấp. Theo quy định từ phía Ngân hàng, doanh nghiệp muốn vay 10 tỉ sẽ phải có tài sản thế chấp tới 20 tỉ mới được vay. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp quy mô sản xuất nhỏ khó đáp ứng được yêu cầu này.

“Vì thế cần có những quy định mang tính sát sườn hơn để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn vay dễ dàng hơn. Cụ thể, cần phân định những quy định về điều kiện vay vốn cho từng mô hình doanh nghiệp để đưa ra những chính sách hợp lý, phù hợp với thực lực của họ. Doanh nghiệp lớn sẽ không thể có chính sách giống với doanh nghiệp vừa và nhỏ, hay startup được”- ông Thiện chia sẻ.

Đứng ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Kông Trà, đồng sáng lập startup bột rau má Quảng Thanh, cho biết những hỗ trợ cho doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao rất thiết thực. Tuy nhiên, điều mà doanh nghiệp lo lắng nhất đó là thủ tục hành chính, và nó cần được đơn giản hóa. Vì doanh nghiệp cần duy trì hoạt động sản xuất, trong khi thủ tục giải quyết lâu thì sự hỗ trợ sẽ không được kịp thời nữa.

“Chúng tôi mong muốn, giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ giúp công nghệ sản xuất các sản phẩm từ rau má có thể đến với nhiều người hơn. Chúng tôi muốn lan tỏa công nghệ này để giúp nông dân ứng dụng công nghệ nhiều hơn cho sản xuất nông nghiệp”- bà Trà nói.

Phòng thí nghiệm hóa lý, ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM ra đời năm 2011 đã khởi đầu con đường nghiên cứu cho nhiều sinh viên đam mê khoa học.

Th.s Huỳnh Thiên Tài (trái) hướng dẫn cho các sinh viên làm các thí nghiệm. Ảnh: Hà Thế An.

Những khó khăn đầu tiên

Năm 2011, ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM được nâng cấp lên ĐH từ cơ sở trường CĐ Tài nguyên Môi trường. Cùng với đó, phòng thí nghiệm hóa lý cũng được thành lập để đáp ứng yêu cầu về thực hành, nghiên cứu khoa học của sinh viên, nghiên cứu sinh trong trường ĐH.

Th.s Huỳnh Thiên Tài (sinh năm 1982) chính là người đầu tiên về phụ trách phòng thí nghiệm này. “Có thể nói đây chính là dấu mốc cho tôi đi theo con đường nghiên cứu khoa học. Vì trước đây tôi đi theo hướng sư phạm và cũng không hề nghĩ mình lại bén duyên với nghiên cứu khoa học”- Ths. Tài chia sẻ.

Kể về câu chuyện của mình, Tài nhớ lại, trước khi về giảng dạy ở trường năm 2009, anh từng “chạy sô” một số trung tâm giáo dục để luyện thi ĐH cho các bạn học sinh. Sư phạm là chuyên môn của Tài khi anh đã tốt nghiệp sư phạm tại ĐH Đà Lạt, sau đó từng giảng dạy 5 năm tại trường THPT Proh (huyện Đơn Dương, Lâm Đồng).

Sau đó anh chuyển công tác về Sài Gòn và tham gia giảng dạy tại trường ĐH Tài nguyên Môi trường TP.HCM. Mới nhận phụ trách phòng thí nghiệm hóa lý, Tài khá bỡ ngỡ với cơ sở vật chất gồm các trang thiết bị phục vụ cho nghiên cứu với giá trị đầu tư chưa tới 2 tỉ đồng. Mặc dù thiếu thốn nhưng anh nghĩ, nếu mình ”phụ lòng” những trang thiết bị này thì là một sự lãng phí lớn.

Nghĩ là làm, từ năm 2015, anh và các đồng sự bắt đầu tiến hành các nghiên cứu, thực nghiệm trong lĩnh vực hóa phân tích bằng các công trình nghiên cứu về pin nhiên liệu – một loại pin không sạc, sử dụng phản ứng hóa học biến khí hirdro thành điện năng. Tài bắt đầu có những hướng nghiên cứu mới và chính điều đó đã giúp anh đăng nhiều bài báo quốc tế trong phạm vi nghiên cứu này.

“Pin nhiên liệu hiện nay đã rất phát triển trên thế giới với nhiều loại phương tiện giao thông như xe mô tô, ô tô, tàu điện sử dụng năng lượng điện từ loại pin này. Tuy nhiên, tại Việt Nam chưa doanh nghiệp nào ứng dụng pin nhiên liệu, các nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực này cũng chưa nhiều. Vì thế, có thể nói đây là một hướng đi mới mẻ và là cơ hội để chúng tôi tập trung nghiên cứu”- Th.s Tài nói.

Từ năm 2015 đến nay, Tài đã có đến 14 bài báo đăng trên các Tạp chí Khoa học uy tín quốc tế về chủ đề pin nhiên liệu. Đây là một thành quả không dễ dàng có được với một người mới bước chân vào con đường nghiên cứu khoa học như anh.

Ngoài ra, phòng thí nghiệm hóa lý cũng là “cái nôi” để nhiều công trình nghiên cứu khoa học khác của các nhóm nghiên cứu của ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế. Trung bình mỗi năm có từ 2 đến 3 công bố quốc tế từ phòng thí nghiệm này.

“Chúng tôi không được đầu tư cơ sở vật chất hiện đại như các phòng thí nghiệm trọng điểm khác nhưng với thành quả như vậy đó thật sự là một niềm tự hào”- Th.s Tài chia sẻ.

Dìu dắt các bạn sinh viên nghiên cứu khoa học

Hiện nay, phòng thí nghiệm hóa lý của ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM chỉ có hai giảng viên quản lý là Th.s Huỳnh Thiên Tài và PGS.TS Hồ Thị Thanh Vân. Nhân sự hạn chế như vậy nên cách quản lý vận hành cũng phải thay đổi. Giảng viên không phải là người “cầm tay chỉ việc” cho sinh viên trong nghiên cứu mà chỉ là người giúp đỡ, định hướng.

Theo Th.s Tài, mỗi khi sinh viên có các ý tưởng, đề tài nghiên cứu thì sẽ chủ động đề xuất và tự tìm hiểu các tài liệu, lên kế hoạch thực hiện, giảng viên chỉ là người đồng hành, hướng dẫn, định hướng sinh viên nghiên cứu.

“Hiện tại phòng thí nghiệm có khoảng 10 sinh viên, nghiên cứu sinh đang làm các dự án nghiên cứu. Định kỳ hằng tuần, chúng tôi đều có những hoạt động gặp gỡ, trao đổi để thảo luận về các đề tài sinh viên. Sinh viên vào sau sẽ được các anh chị đi trước giúp đỡ”- Th.s Tài chia sẻ.

Bạn Phan Thị Thúy Vi là sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc của khoa kỹ thuật hóa học, ĐH Bách khoa TP.HCM hiện đang làm nghiên cứu tại phòng thí nghiệm hóa lý của ĐH Tài nguyên và Môi trường TP.HCM. Vi hiện đã sở hữu 3 bài báo quốc tế (2 bài là đồng tác giả, 1 bài là tác giả chính). Chính quãng thời gian 2 năm làm việc cùng các giảng viên của phòng lab này đã giúp Vi trưởng thành và có riêng cho mình những thành quả nghiên cứu riêng.

Phan Thị Thúy Vi, hướng dẫn cho một sinh viên cách viết bài báo khoa học. Ảnh: Hà Thế An.

“Hiện tại em đang hướng dẫn kỹ năng viết báo khoa học dành cho các bạn sinh viên. Những kinh nghiệm viết báo năm xưa em được các anh chị trước giúp đỡ giờ lại được truyền đạt lại cho các đàn em. Đó là điều em cảm thấy vui nhất và thấy rằng, phòng lab luôn có sự tiếp nối, kế thừa cho các bạn sinh viên nghiên cứu khoa học”- Vi nói.

Ngoài ra, Vi còn hỗ trợ các bạn sinh viên làm các thí nghiệm nhằm đưa các chỉ số vào các bài báo khoa học. Sắp tới Vi sẽ tiếp tục học lên thạc sỹ tại Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc để tiếp tục thực hiện ước mơ trở thành nhà khoa học.

Những thông tin này được ông Phạm Xuân Hưng, Giám đốc công ty Phương Nam chia sẻ tại buổi báo cáo, phân tích xu hướng công nghệ “Ứng dụng chế phẩm vi sinh trong xử lý phụ phẩm nông nghiệp”. Sự kiện do Trung tâm thông tin thống kê, khoa học và công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức sáng 09/08.

Ông Phạm Xuân Hưng (trái) giới thiệu sản phẩm chế phẩm sinh học Sumitri tới một khách tham dự hội thảo. Ảnh: Hà Thế An.

Ông Hưng cho biết, việc nghiên cứu chế phẩm vi sinh này được ông thực hiện từ năm 2014, sau đó thử nghiệm và bắt đầu tiến hành ứng dụng cho các hợp tác xã nông nghiệp khắp cả nước. Sở dĩ ông nghiên cứu sản phẩm này là việc xử lý rơm ra hiện nay đa số người dân sử dụng làm chất đốt hoặc bán với giá rẻ.

Vì thế ông Hưng đưa ra một giải pháp là nuôi cấy các chủng vi sinh vật tại phòng thí nghiệm của Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp, thuộc Ban quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM (H. Củ Chi, TP.HCM). Chủng vi sinh vật này sau khi nuôi cấy sẽ được nhân lên, phối trộn và đóng gói ở dạng bột thành chế phẩm vi sinh.

Chế phẩm vi sinh có thể rải trực tiếp lên ruộng hoặc có thể phối trộn với lân, NPK… tạo thành hỗn hợp rải lên ruộng. Trong vòng 7 đến 10 ngày, vi sinh vật sẽ bắt đầu tăng sinh và tiến hành phân giải nhanh các chất hữu cơ có trong rơm rạ thành phân bón hữu cơ.

“Việc sử dụng chế phẩm vi sinh này có thể thực hiện trong quá trình cải tạo đất để cấy hoặc có thể phối trộn với phân bón thúc cho ruộng sau khi cấy. Ngoài ra, chế phẩm vi sinh còn có khả năng diệt hạt lúa cỏ (lúa ma) không cho sinh trưởng”- ông Hưng chia sẻ.

Kết quả thực nghiệm tại nhiều địa phương cho thấy, chế phẩm vi sinh có thể gọi Sumitri của ông Hưng giúp tăng năng suất lúa lên 15%, có nhiều diện tích lúa tăng đến 20% năng suất. Việc sử dụng chế phẩm này giảm được từ 20% đến 30% lượng phân bón, thuốc trừ sâu… cho lúa.

Sản phẩm này có thể phù hợp với tất cả các loại đất canh tác, thậm chí đất ngập mặn cũng có thể sử dụng được. Ruộng ngập nước thì khả năng phân giải chất hữu cơ bằng vi sinh vật sẽ diễn ra nhanh hơn, giúp đất tơi xốp, tăng độ phì nhiêu của đất.

Cũng theo ông Hưng, giá cả cho việc sử dụng chế phẩm vi sinh rất phải chăng. Cụ thể, một gói Sumitri trọng lượng 125g giá 30 nghìn đồng có thể sử dụng cho 1 sào (Bắc Bộ). Một héc ta ruộng có thể sử dụng từ 4 đến 5 kg.

Hiện nay sản phẩm này của nhóm nghiên cứu đã được sử dụng ở hầu hết các tỉnh thành, đặc biệt là một số hợp tác xã trồng lúa tại miền Tây Nam Bộ.

Nhiều khách tham gia hội thảo tìm hiểu các sản phẩm dành cho nông nghiệp của nhóm nghiên cứu. Ảnh: Hà Thế An.

Ông Phạm Thanh Liêm, Chủ nhiệm một hợp tác xã tại huyện Tháp Mười, Đồng Tháp cho hay, đã thử nghiệm sản phẩm Sumitri cho khoảng 1300 mét vuông ruộng (khoảng 1,3 sào Nam Bộ). Kết quả rất khả quan khi năng suất lúa tăng lên gần 20%, hạt lúa đẹp, sáng bóng.

“Ngoài ra, việc sử dụng chế phẩm vi sinh còn giúp giảm khoảng 70% đến 80% lượng lúa cỏ (lúa ma), giảm 2 lần phun xịt thuốc bảo vệ thực vật, giảm lượng phân bón. Việc thử nghiệm sử dụng chế phẩm vi sinh trong vài mùa vụ gần đây giúp bà con nông dân rất phấn khởi”- ông Liêm tự hào nói.

Ngoài ra, nông dân trồng xen kẽ lúa và tôm thâm canh có thể sử dụng chế phẩm này để xử lý rơm rạ sau thu hoạch thành nguồn thức ăn cho tôm, giúp tôm mau lớn, thời gian thu hoạch nhanh hơn. Chế phẩm này còn có thể sử dụng làm tái tạo bộ rễ của cây các cây rau màu, ăn quả, hạn chế khả năng thối rễ của các loại cây này.

Sáng ngày 3/8/2019, Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao phối hợp với công ty năng lượng Vũ Phong tổ chức buổi hội thảo chia sẻ về năng lượng tái tạo, đặc biệt là xây dựng, phát triển hệ thống năng lượng mặt trời.

Năng lượng tái tạo là xu hướng phát triển của thế giới nhằm thay thế cho nguồn năng lượng hóa thạch đang ngày càng cạn kiệt. Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng lớn về phát triển ngành này, với cường độ bức xạ mặt trời khá cao trên thế giới, trung bình khoảng 4,6 kWh/m2/ngày, số giờ nắng bình quân trong năm từ 2.500 - 3.000 giờ và bờ biển dài trên 3.260 km, gió biển quanh năm. Ngoài ra, Nhà nước cũng đã đưa ra nhiều chính sách, ưu đãi cho các nhà đầu tư nhằm khuyến khích phát triển nguồn năng lượng tái tạo. Nhưng đến nay, các nguồn năng lượng sạch (mặt trời, gió, sinh khối) ở Việt Nam vẫn chưa thực sự phát triển tương xứng với tiềm năng.

Ông Lê Thành Nguyên– Giám đốc Vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao (SHTP-IC) cho biết, hội thảo lần này với mục tiêu chia sẻ, thảo luận về các xu hướng phát triển trong ngành năng lượng mặt trời và những cơ hội, thách thức dành cho các công ty khởi nghiệp/đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng tái tạo có thể ứng dụng phát triển.

Ông Lê Thành Nguyên - Giám đốc Vườn ươm công nghệ cao

Bên cạnh việc kết nối các chuyên gia, cố vấn giàu kinh nghiệm với các dự án khởi nghiệp quan tâm đến ngành năng lượng sạch, SHTP-IC mong muốn có thể tìm kiếm được những dự án tiềm năng hoạt động trong lĩnh vực này để hỗ trợ, cũng như thúc đẩy họ phát triển.

Tại buổi hội thảo, diễn giả Phạm Nam Phong – Giám đốc và nhà sáng lập công ty năng lượng Vũ phong đã có buổi chia sẻ về sự phát triển, tiềm năng của năng lượng mặt trời. Trong đó ông nhấn mạnh về tốc độ thay đổi của công nghệ năng lượng mặt trời cũng như tốc độ phát triển của các nông trại năng lượng mặt trời tại Việt Nam. Hàng loạt dự án điện mặt trời "triệu đô" đáng chú ý như nhà máy Tata Power công suất 300 MW tại Hà Tĩnh, nhà máy Hanwha công suất 100-200 MW tại Thừa Thiên Huế, nhà máy GT & Associates và Mashall & Street Ltd công suất 150 MW tại Quảng Nam.

Chỉ riêng công ty Vũ Phong Solar cũng đã triển khai hơn 1000 dự án trên khắp cả nước. Ngoài việc đưa nguồn năng lượng sạch này đến từng hộ gia đình, những năm gần đây Vũ Phong tích cực phát triển lắp đặt hệ thống tại các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất. Đáng chú ý là Dự án Điện Mặt Trời do Công ty Vũ Phong vừa hoàn thành tại Trường Sa có công suất 13kWp cung cấp mỗi ngày hơn 60kWh điện phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt & lọc nước biển thành nước ngọt trên đảo.

Ngoài ra, công ty cũng hoàn thành thi công 48 trụ đèn đường năng lượng mặt trời ở Côn Đảo, chiếu sáng, hàng loạt dự án điện mặt trời hòa lưới, điện mặt trời độc lập trên đảo Phú Quốc và nhiều hòn đảo lớn nhỏ khác.

Ông Phạm Nam Phong - Giám đốc công ty năng lượng Vũ Phong chia sẻ về tiềm năng của năng lượng mặt trời tại Việt Nam.

Theo ông Phong, giảm phát thải nhà kính, làm mát mái nhà xưởng, sử dụng nguồn điện ổn định, đặc biệt là nâng cao hình ảnh và giảm thiểu chi phí điện giá cao sử dụng ban ngày – là những lợi ích mà doanh nghiệp thu được khi sử dụng hệ thống năng lượng mặt trời.

Hiện nay, trung bình cứ 7-8m2 diện tích sẽ lắp được một đơn vị công suất điện mặt trời là 1 kWp (kilo watt peak), có mức đầu tư từ 1.000 – 1.300$/kWp (thấp hơn nếu quy mô lên đến vài MWp) cho một hệ thống đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, đảm bảo độ bền 25 – 30 năm, với toàn bộ chi phí trọn gói từ khảo sát, thiết kế đến thi công hoàn chỉnh. Việc áp dụng điện mặt trời có thể giúp doanh nghiệp giảm được từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng tiền điện mỗi năm. 

Tại Ninh Thuận vừa qua Vũ Phong Solar cũng tham gia đầu tư một mô hình trang trại nông nghiệp công nghệ cao, và lắp 1MWp trên mái làm mô hình mẫu để giới thiệu về tính hiệu quả cho khách hàng tham quan, và tham khảo mô hình để đầu tư tại địa phương mình.

Theo ông Phong, điện mặt trời kết hợp làm nông nghiệp hoặc nông nghiệp công nghệ cao phù hợp ở tất cả các tỉnh thành, đấu nối vào đường dây 22KV có ở khắp mọi nơi, vừa có lợi giảm thiếu hụt nguồn điện tại chỗ, vừa tạo thêm việc làm và phát triển nông nghiệp địa phương, là mô hình mà các tỉnh thành nên khuyến khích.

Kết quả từ mô hình 1MWp mẫu mà Vũ Phong Solar đã tham gia đầu tư cho thấy trong tháng 7/2019, sản xuất được hơn 140MWh điện, quy đổi doanh thu khoảng 300 triệu đồng theo giá 9.35 cent đã ký hợp đồng bán điện, ngoài ra mô hình trồng nấm và các loại cây khác đang triển khai cũng sẽ mang lại nguồn lợi nhuận cao.

Với một mái tòa nhà có diện tích khoảng 400m2 – 4.000m2 sẽ lắp được khoảng 50 - 500 kWp, tương đương sản xuất được khoảng 75.000 – 750.000 kWh điện mỗi năm. Giá điện kinh doanh hiện nay vào ban ngày có thể lên đến hơn 4.000 đồng/kWh nên thời gian hoàn vốn là ngắn nhất trong tất cả các đối tượng sử dụng điện mặt trời.

Minh Phan - khampha.vn